Ticari kredi erken kapama komisyonunda taahhütname oranının bağlayıcılığı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1024

KARAR NO 2023/1752

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 02/02/2021

NUMARASI 2015/213 Esas - 2021/71 Karar

DAVA

Alacak (Kredi Erken kapamadan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 10/11/2023

Davanın kısmen kabulüne ilişkin davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davalı Bankanın Güneşli Kurumsal ve Ticari Bankacılık Merkez şubesinden kullandığı krediler ve cari hesaptan doğan borçlarının bankaya sorulduğunu, 25.08.2014 tarihinde davalı bankanın bildirdiği toplam rakama göre kredi borcu ödenerek hesabın kapatıldığını, bankanın 156.822,75-TL taksitli kredi erken komisyonu tahsil ettiğinin öğrenildiğini, davalı bankanın imzalattırdığı kredi sözleşmesinin TBK 20 ve 25. Maddelerindeki Genel İşlem Koşullarına aykırı olduğunu, bu bedelin haksız ve hukuksuz tahsil edilmesi nedeniyle TBK 21. md uyarınca sözleşmeye yazılmamış sayılması ile davalının kendisinden tahsil ettiği krediyi bankanın hesabına girdiği andan itibaren nemalandırması nedeniyle erken ödeme komisyonu adı altında ikinci kez tahsilatta bulunamayacağını ileri sürerek, 156.822,75-TL'nin 25.08.2014 tahsil tarihinden değişen oranlarda avans faizi ile tahsilini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının erken kapama kredisinin 11.10.2013 tarihli 3.000.000-TL limitli GKS olduğunu, kredinin 1.750.000-TL tutarlı ve 60 ay vadeli olduğunu, davacının talebi üzerine Genel Kredi Sözleşmesi 12.1 maddesi ve Ticari Erken Kapama Taahhütnamesi uyarınca erken kapama için bankanın onayının gerektiği, erken kapatılması halinde maliyetin olacağı, bunun da karşılanması halinde kredinin erken kapatılabileceğinin bildirildiğini, 25.08.2014 tarihinde dava dışı ... İşl. Tic. Ltd. Şti. tarafından İstanbul Beyoğlu ... ada ... parsel ... olan gayrimenkulün ipotek bedeli açıklamasıyla ihtirazi kayıt olmaksızın 2.262.000-TL gönderildiğini, 156.822,75-TL (BSMV dahil) erken kapama ücreti alınarak kredilerin kapatıldığını, emsal Yargıtay kararlarında ticari kredilerin erken ödenmesi halinde sözleşmede belirlenmiş erken kapama ücretinin alınabileceğinin kabul edildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin tacirler arasında yapılmış olması nedeniyle Genel İşlem koşulunun uygulanamayacağını, davacının kendi imzasını taşıyan "erken kapama taahhüdü"nün olduğunu, erken kapama maliyetinin müşteriye yansıtılmasının yasal düzenleme ve bankacılık ve ticari teamüllere uygun olduğunu, bankaların kullandırdıkları kredinin vadesi ile uyumlu olarak borçlandıklarını, vadesinden önce geri ödeme yapılmasında bankaya maliyet çıktığını, GKS 12.1 ve TBK 96.

maddesi uyarınca erken kapama komisyonu tahsilatının hukuka aykırı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları ile davalı banka tarafından davacıya taksitli ticari kredi kullandırıldığı, kredinin 25.08.2014 tarihinde erken kapama komisyon tahsilatı ile kapatıldığı,tahsil olunan erken ödeme komisyon tutarı oranının %9,41 oranında olduğu, davalı bankanın TCMB 'na 2014 yılı için azami miktar ve komisyon oranlarını bildirdiği, bildirilen erken kapama komisyon oranının %4 olduğu, bu oran üzerinden yapılan hesaplamaya itibar edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne fazla tahsil olunan 92.078,75-TL nin 25.08.2014 tarihinden avans faizi işletilerek davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; mahkemenin emsal yüksek yargı kararlarına aykırı olarak hatalı komisyon oranı hesaplaması ile hüküm verdiğini, sözleşmenin 12.1. maddesi uyarınca bankanın mahrum kalacağı faiz tutarının dikkate alınması gerektiğini, bunun bilirkişi tarafından 668.473,71-TL olarak hesaplandığını, kendilerinin tahsil ettiği komisyon tutarının yalnızca 156.822,75-TL olduğunu, tahsil edilen komisyon tutarını mahrum kalınan kardan çok az olduğunu, GKS eki olan Ticari Kredi Erken Kapama Taahhütnamesinde erken kapama halinde kredinin kalan ortalama bakiyesi üzerinden kredi vadesi sonuna kadar olan süre için yıllık %4 üzerinden hesaplanacak erken kapama komisyonu ile doğabilecek masraf, vergi, KKDF gibi mali yükümlülüklerin bankanın ilk talebinde ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davacının basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gerektiğini, diğer bankalar ile davalı bankanın kredi maliyetinin aynı olmadığını, sözleşme ve taahhütnameye göre alınacak ücretin detaylarının belli olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı banka tarafından tahsil edilen ticari kredi erken kapama komisyon bedelinin iadesi talebine ilişkindir. Davacı vekili, davalı tarafça tahsil edilen ticari kredi erken kapama komisyon bedelinin haksız olduğunu , sözleşme ve taahhütnamenin genel işlem koşullarına aykırı olduğunu ileri sürmüş, davalı banka alınan miktarın GKS 12.1 md ve Taahhütnameye uygun olduğunu savunmuş, mahkemece davacı tarafça TCMB na bildirilen azami erken kapama komisyon oranının % 4 olması nedeniyle bu oran üzerinden yapılan hesaplama esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Bankalarca masraf ve komisyon adı altında yapılan tahsilatların yasal dayanağı, bankacılık işlemlerinin gerçekleştirildiği tarihte yürürlükte bulunan 2014/6 sayılı Tebliğ ile değişik 2006/1 sayılı Tebliğ hükümleridir.

09. 12.2006 tarihli Resmi Gazete’de Merkez Bankası tarafından yayınlanan ve 2014/6 sayılı Tebliğ ile güncellenen 2006/1 sayılı Tebliğin 3. maddesinde, bankalarca mevduata uygulanacak sabit veya değişken faiz oranlarının serbestçe belirleneceği, 4. maddesinde ise reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının serbestçe belirleneceği kabul edilmiştir. Yine aynı Tebliğin 6/2. maddesine göre; bankalar, TCMB na bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını vadelerine göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde ilan eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar.

Hal böyle olunca ;ticari kredilerde ve bankacılık işlemlerinde bankalar tarafından alınacak olan masrafların hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, kredi sözleşmesiyle belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın masraflara ilişkin olarak belirlediği ve ilan ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, ilan edilen bir oran veya tutar bulunmaması halinde ise, tahsil edilen masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Somut olayda; taraflar arasındaki 11.10.2013 tarihli sözleşmenin 12.1 maddesinde Erken Ödeme ili ilgili olarak "Erken Ödeme talebinin kabulü halinde erken ödeme tarihi ile belirlenen vade tarihi arasında mahrum kalacağı faiz tutarına ya da anılan miktarı başka bir kaynakta değerlendirmiş olsaydı elde edeceği gelire göre belirleyeceği miktarda bir erken ödeme ücreti ile erken ödeme nedeniyle doğabilecek komisyon, masraf, vergi, KKDF gibi mali yükümlülükleri talep etmeye yetkilidir " şeklinde kararlaştırmanın olduğu, ancak bununla ilgili olarak sözleşmede herhangi bir oran ya da maktu bir miktar öngörülmediği, davacı tarafça imzalanan 11.10.2013 tarihli Ticari kredi Erken Kapama Taahhütnamesinde 11.10.2013 tarihli 60 ay vadeli 1.750.000,00 TL ticari kredinin erken ödenmesi halinde kapatılan kredinin kalan ortalama bakiyesi üzerinden kredi vadesi sonuna kadar olan süre için yıllık % 4 üzerinden erken kapama komisyonu ödenecektir " denildiği ,böylece "kredinin kalan ortalama bakiyesinin" % 4 oranında komisyon ödeneceği taahhüt edilmiş,ihtirazı kayıt konulmadan bu bedel davalıya gönderilerek kredinin kapatıldığı belirlenmiştir.

Mahkemece, Taahhütnamaye göre tahsil edilen 156.822,75 TL erken kapama komisyonunun %9,41 oranına tekabül ettiği , bunun bankanın TCMB na 2014 yılı için bildirdiği %4 azami komisyon oranının çok üstünde kaldığı belirtilerek, kalan ana para üzerinden %4 orana göre yapılan hesaplamaya itibar edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. TTK'nın 22. (6102 Sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca tacir olan veya olmayan bir kimseye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir. Davalı banka tacir olup dava konusu kredi davalının ticari işletmesiyle ilgili işlemlerindendir. Dava konusu uyuşmazlık taraflar arasında akdedilen ticari nitelikli Genel Kredi Sözleşmesi'nden kaynaklı olup davacının da tacir oluşu göz önüne alındığında basiretli bir tacire uygun davranış sergilemesi gerektiği, bu durumda tarafların serbest iradeleriyle kararlaştırdıkları ve davalı tarafça imzalanmış olan ve itiraza uğramayan Ticari Erken Kapama taahhütnamesi uyarınca " vadesinden önce kapatılan kredinin kalan ortalama bakiyesi üzerinden kredi vadesi sonuna kadar olan süre için yıllık %4 üzerinden hesaplanacak "tutarın ödeneceğinin taahhüt edildiği, taahhütnamede açıkça belirtilen erken kapama komisyon oranının kredinin erken kapatılması nedeniyle davalı bankanın maliyet kaybını gidermeye yönelik olduğu, bu oranın taraflar için bağlayıcı olduğunun kabulünü gerekmektedir.Davacının verdiği taahhütnameye aykırı olarak ödediği bedelin iadesi istemi yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacı tarafından verilen tahhütnameye göre bilirkişi raporu ile hesaplanan miktarın 152.367,70- TL olduğu,bu miktardan fazla tahsilat yapıldığı iadesi gereken tutarın 4.455,05- TL hesaplandığı anlaşılmakla, mahkemece bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm verilmesi nedeniyle davalı vekilinin istinaf sebebi yerinde olduğundan başvurunun kabulü ile kararın kaldırılmasına,yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından yeniden karar verilerek kalan ortalama kredi bakiyesinin %4 oranda hesaplanan miktardan fazlasının davalıdan tahsiline fazla istemin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/02/2021 Tarih 2015/213 Esas - 2021/71 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kısmen kabulüne;

4. 455,05-TL'nin 25/08/2014 tarihinde itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine" İlk derece mahkemesine ilişkin olarak; "Alınması gereken 304,32-TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 2.678,15-TL harçtan mahsubu ile fazla olan 2.373,83-TL'nin davacıya iadesine, Davacı tarafça peşin olarak yatırılan toplam 332,02‬-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 2.680-TL bilirkişi ücreti ve 183,60-TL posta masrafı olmak üzere toplam 2.863,60-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 85-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, Davalı tarafından yapılan 120-TL yargı giderinin davanın reddi oranında hesaplanan 115-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalanın davalı üzerinde bırakılmasına, Davacı lehine taktir olunan 4.455,05-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı lehine taktir olunan 24.378,83-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine," Davalı tarafından yatırılan 1.573,3‬0‬-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine, Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.10/11/2023