İade faturasına süresinde itiraz edilmemesi ve ayıp ihbarı yükümlülüğü
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/2350 E. 2024/31 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Bir fatura alan kişi, faturayı aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde içeriğine itiraz etmezse içeriği kabul etmiş sayılır (TTK 21/2). Alıcı, teslim aldığı malın ayıplı olduğunu düşünüyorsa, ayıbın niteliğine göre 2 veya 8 günlük süre içinde satıcıya ayıp ihbarında bulunmakla yükümlüdür (TTK 23/1-c). Süresinden sonra düzenlenen ve karşı tarafa tebliğ edildiği kanıtlanamayan bir iade faturası, ayıp ihbarı yerine geçmez; alıcı, buna dayanarak borcundan kurtulamaz ve teslim aldığı malın bedelini ödemekle yükümlü kalır.
Ele alınan sorunlar
İade faturasının davacı tarafından kabul edilmiş sayılıp sayılmayacağı ve alacağın varlığı → ret
İddia: Davalı, taraflar arasındaki ticari faaliyetler neticesinde düzenlenen 34.349,06-TL'lik iade faturasına davacı tarafından itiraz edilmediğini, bunun ticari defter incelemesinden anlaşılacağını, buna itiraz etmeyerek icra takibi başlatmanın hakkın kötüye kullanımı olduğunu, taraflar arasında borç/alacak ilişkisinin kalmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
Gerekçe: Taraflar arasındaki ticari defterlerin incelenmesinde, icra takibine konu 17.03.2022 tarihli faturaya karşılık davalı tarafından 27.04.2022 tarihinde düzenlenen 34.349,06-TL bedelli iade faturasının davalının kendi ticari defterlerine kayıt edilerek davacı alacak bakiyesinin sıfırlandığı, ancak bu iade faturasının davacının ticari defterlerine kayıtlı olmadığı, davacıya tebliğ edilip itirazsız kabul edildiğine ilişkin bir delil de sunulmadığı anlaşılmıştır. Davalının iade faturasına itiraz edilmediğinden kesinleştiği yönündeki savunması delille doğrulanmamıştır. TTK 23/1-c uyarınca malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belliyse alıcı 2 gün içinde, açıkça belli değilse malı inceleyip 8 gün içinde ayıbı satıcıya ihbarla yükümlüdür. Davalı, iade faturası düzenlemesinin ayıptan mı eksiklikten mi kaynaklandığını açıklamamış, bu hususta delil de göstermemiştir. TTK 21/2 uyarınca fatura alan kişi, aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde faturanın içeriğine itiraz etmezse içeriği kabul etmiş sayılır. Süresinden sonra düzenlenen ve davacıya tebliğ edildiği kanıtlanamayan iade faturası ayıp ihbarı olarak da kabul edilemeyeceğinden, davacı itirazsız teslim aldığı malların bedelini ödemekle yükümlüdür.
Gerekçe kaynağı: özgün
İcra inkar tazminatına hükmedilmesinin yerindeliği → ret
Gerekçe: Davacının alacak talebinde haklı olduğu anlaşıldığından, likit alacak yönünden davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararın, bir tacirin aldığı faturaya süresinde (TTK 21/2 uyarınca 8 gün içinde) itiraz etmemesi hâlinde faturanın kabul edilmiş sayılacağı ve buna karşılık düzenlenen iade faturasının, ayıp ihbarı yükümlülüğü (TTK 23/1-c) kapsamında süresinde ve karşı tarafa tebliğ edilerek yapılmadığı takdirde borçtan kurtarıcı etki doğurmayacağı yönündeki değerlendirmesi, benzer ticari satım uyuşmazlıklarında bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ ticari satım↗ ayıp ihbarı↗ ticari defter↗ iade faturası↗ icra inkar tazminatı↗ faturaya itiraz süresi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/2350
KARAR NO 2024/31
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 24/10/2023
NUMARASI 2022/796 Esas - 2023/1068 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/01/2024
Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin ... Tekstil isimli konfeksiyon atölyesinin sahibi olduğunu, davalı şirkete 17.03.2022 tarihli, ... numaralı, KDV dahil 160.505,86-TL bedelli 4354 adet ... faturası kestiğini,Tulumları davalı tarafa eksiksiz ve ayıpsız olarak teslim ettiğini,teslimlerin parça parça yapıldığı için davalı tarafında yapılan ödemelerin de parça parça olduğunu, davalı taraf, müvekkiline hizmetinin karşılığı ödemelerini eksik yaparak 37.349,22-TL'lik bakiye fatura alacağını ödemediğini, davalı tarafça ürünler teslim alındıktan bu yana hiçbir ayıp ya da eksik iddiasında bulunulmadığını, müvekkilin alacağı için Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... E. numarası ile başvuru yapıldığını, ancak davalının takibe itiraz ettiğini,davalının icra takibine yaptığı itirazın iptaline, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, müvekkilinin teslim aldığı mallara karşılık gelen ödemeleri davacıya ödeyerek ifa etiğini, dava konusu alacağın doğmadığı yahut davacının böyle bir alacağının mevcut olmadığını, taraflar arasında gerçekleşen ticari faaliyetler neticesinde 160.505,86-TL fatura davacı tarafından müvekkile kesildiğini, akabinde müvekkilinin malların kontrolünü sağladığını ve davacı yana 34.349,06-TL iade faturası düzenlediğini, iade faturasına davacı tarafından herhangi bir itiraz yapılmadığını, belirterek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, yapılan incelemede; 17/03/2022 tarihli faturanın davalı tarafından davacı lehine ticari defterlerine kaydedildiği, davalı tarafından davacı aleyhine kestiği 34.349,06-TL'lik iade faturasının ise davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalının ayıp iddiası ile işbu faturaya yönelik ispat yükünün üzerinde olduğundan bahisle mahkemece yemin delili hatırlatılmış ancak davalı tarafından verilen süre içerisinde yemin metni sunulmamakla birlikte 24/10/2023 tarihli celsede yemin deliline dayanmaktan vazgeçtiklerine dair beyanda bulundukları, incelenen defter ve kayıtlar doğrultusunda davalının davacıdan mal aldığına dair ticari ilişki kaydının bulunduğu gerekçesiyle, davalınınitirazının iptali ile takibin aynı koşullar ile devamına, alacağın %20'si üzerinden hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; taraflar arasındaki ticari faaliyetler neticesinde 160.505,86-TL faturanın alındığı,akabinde müvekkilinin malların kontrolünü yaparak davacı adına 34.349,06-TL iade faturası düzenlediğini, iade faturasına davacı tarafından itiraz edilmediğinin ticari defter incelemesinden açıkça anlaşılacağını, iade faturasına itiraz etmeyerek yahut bildirimde bulunmayarak icra takibi başlatması hakkın kötüye kullanımı olduğu, davacının kötü niyetli olarak dava ikame ettiğini, faturanın konusu tekstil ve konfeksiyon malzemesi olduğunu, müvekkili ile davacı arasında alım satım işlemi gerçekleştiği, iade faturası ve ödenen miktarlar toplandığında müvekkili ile davacı yan arasında bir borç / alacak ilişkisinin kalmadığını ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, ticari satıma dayalı faturadan kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik yapılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. Yargılama sırasında tarafların ticari defterlerinin incelenmesinde davanın icra takibine konu ettiği 17.03.2022 tarihli 160.505,66-TL tutarında bulunduğu alınan avans, yapılan kısmi ödemelerden sonra davalı tarafından 27.04.2022 tarihli davalı tarafından davacı adına düzenlenen 34.349,06-TL bedelli iade faturasının davalının ticari defterlerine kayıt edilerek davalı kayıtlarında davacı alacak bakiyesinin sıfırlandığı anlaşılmıştır. İade faturası davacının ticari defterlerine kayıtlı olmadığı gibi davacıya tebliğ edilip itirazsız kabul edildiğine ilişkin bir delil sunulmamıştır.
Davalı ,iade faturasına itiraz edilmediğinden kesinleştiğini ileri sürmekte ise de bu savunmasını doğrulayan delil ibraz edilmemiştir. 6102 sayılı TTK'nin 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. Somut olayda davalı aldığı faturaya karşılık, iade faturası düzenlenmesinin mallardaki ayıptan mı, eksiklikten mi kaynaklandığını açıklamamış, bir delil gösterilmemiştir. Davacının takibe konu 17.03.2022 tarihli faturasına karşılık " pavazelum tulum açma kapama bedeli" açıklamalı 27.04.2022 tarihli iade faturası düzenlemiştir.6102 Sayılı TTK'nın 21(2) maddesi "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır." Süresinden sonra düzenlenen ve davacıya tebliğ edilmediği anlaşılan iade faturasının ayıp ihbarı olarak da kabulü mümkün olmadığından davacı itirazsız teslim aldığı malların bedelinin ödemekle yükümlüdür.
Açıklanan nedenlerle, davacının alacak talebinde haklı olduğu anlaşılmakla itirazın iptaline, likit alacak yönünden davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır. İstinaf nedenleri yerinde görülmeyen davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 2.551,33-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 810-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.741,33-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan 30-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 08/01/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/57190 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi