6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Gerçek kişi tacirin aldığı motosiklette görevli mahkeme sorunu

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1313 E. 2023/1000 K. · · İlk derece: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Gerekçe özeti

Gerçek kişi tacirin, ticari işletmesinin unvanı ve iş adresi kullanılarak yapılan bir alışverişte, işlemin ticari işletmesiyle ilgisi olmadığına dair açık bir beyanda bulunulmadıysa, TTK 19/1'deki karine gereği işlem ticari iş sayılır; taraflardan biri tacir olduğundan dava nispi ticari dava niteliğindedir ve görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir; bu durumda taraflardan birinin tüketici sıfatı bulunmadığından uyuşmazlık Tüketici Mahkemelerinde görülemez.

Ele alınan sorunlar

Davanın ticari dava mı tüketici işlemi mi olduğu ve görevli mahkeme → kabul

İddia: Davalı vekili; motosikletin davacının unvanından da anlaşılacağı üzere tüzel kişi tacir bir işletme adına kayıtlı olduğunu, tacirin tüm işlerinin ticari iş sayılması karinesi gereğince satış işleminin ticari iş olduğunu, davacının aracın şahsi kullanımına ilişkin bilgi/belge sunmadığını, TTK 3. madde gereği mahkemenin görevli olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: TTK 3. madde hükmüne göre bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir. Davacı gerçek kişi, davalı ise tüzel kişi tacir sıfatını haizdir. TTK 19/1 uyarınca bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır; ancak gerçek kişi tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirmiş veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmamışsa borç adi sayılır. Somut olayda davacı, ticari işletmesinin unvanını yazarak davayı açmış, satış sözleşmesinde işlemin ticari işletmesiyle ilgili olmadığına dair bir beyanda bulunduğunu ileri sürmemiştir; tüm servis formlarında da davacının işletme unvanı ve OSB'deki işyeri adresi gösterilmiştir. Bu durumda TTK 19. maddedeki karine gereği işin ticari olduğunun kabulü gerekir ve dava, taraflardan biri tacir olduğundan nispi ticari dava niteliğindedir; bu nedenle Asliye Ticaret Mahkemeleri davaya bakmakla görevlidir. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 73/1. maddesi uyarınca taraflardan birinin tüketici sıfatını taşımadığı davalar Tüketici Mahkemelerinde görülemez. Aracın hususi vasıfta olması, işlemin ticari işletmeyle ilgili olmadığını göstermemektedir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Gerçek kişi tacirin, ticari işletmesinin unvanı ve adresini kullanarak yaptığı bir satın almanın, işlemin ticari işletmeyle ilgisi olmadığına dair açık beyan bulunmadıkça TTK 19/1 karinesi gereği ticari iş sayılacağı ve görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olacağı yönünden emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Gerçek kişi tacirin ticari işletmesi unvanı ve adresi kullanılarak yaptığı, işlemin ticari işletmeyle ilgisi olmadığına dair açık beyan bulunmayan satın almalarda TTK 19/1 karinesi gereği iş ticari sayıldığından, taraflardan biri tacir olan bu davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir; taraflardan birinin tüketici sıfatı bulunmayan bu tür davalar Tüketici Mahkemelerinde görülemez.
Dava şartı
görev

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
nispi ticari dava TTK 19 karinesi tacir sıfatı görevli mahkeme tüketici işlemi

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 3TTK 19-(1) · Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun 73/1 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)a-3

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/1313

KARAR NO 2023/1000

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 14/03/2023

NUMARASI 2022/53 Esas 2023/186 Karar

DAVA

Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 19/06/2023

Görevsizliğe ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilin, davalıdan 25.02.2021 tarihinde 292.824,15-TL bedelle ... model ... plakalı motosikleti satın aldığını, aracı 06.11.2021 tarihinde arka lastikte yaşadığı hava inmesi şikayeti ile yetkili servise götürdüğünü, servis tarafından yapılan incelemede lastiğin değişmesi gerektiğine karar verildiğini, 06.11.2021 tarihli atölye formunda"Arka lastik iniyor şikayeti" tanımlandığını, 10.11.2021 tarihinde 4.100-TL bedelle lastik değişimini yaptırdığını, ancak lastikde sürüşü tehlikeye atan bir titreşim fark ettiğini, 13.11.2021 tarihinde tekrar servise bıraktığını, balans bakımı yaptıklarını, problem tespit etmediklerini bildirip aracı aldığında yine aynı titreşim probleminin devam ettiğini fark ettiğinden 18.11.2021 tarihinde 2.

kez aynı titreşim şikâyetiyle servise bıraktığını, 3. kez aynı titreşim probleminin devam ettiğini gördüğünü , durumu yazılı olarak servise ilettiğini, aynı titreşim sorununun ardarda 3 kez yaşanması ve soruna çözüm bulunamadığından, 22.11.2021 tarihinde motosikletini son olarak servise bıraktığını, davalının 23.11.2021 tarihine kadar sorunları garanti kapsamında çözeceğini bildirdiğini ve 23.11.2021 tarihinde"onarım tamamlandı" mailini ilettiğini, 02.12.2021 tarihinde Müşteri hizmetlerine ulaştığını,ön jantta sorun olduğunun bildirildiğini, sorunların kaynağına dair video kaydı ve inceleme tutanağı talep ettiğini cevap alamadığını ileri sürerek, dava konusu motosikletin ayıpsız misli ile değişimi, aracın davalıda kaldığı sürede müvekkil tarafından ödenen kasko ve trafik sigorta bedellerinin yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili ; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını,HMKnın 6. Maddesi gereğince davalının ikametgahı veya sözleşmenin ifa yeri mahkemesinde açılması gerektiğini, müvekkilinin servis hizmeti verdiği adresin Sancaktepe-olması nedeniyle yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu mahkemeleri olduğunu müvekkilinin bir kısım marka araçların satış ve satış sonrası servis hizmeti verdiğini,aracın 1 yılı aşkın süredir davacı tarafından kullanıldığını, tramer ve trafik kayıtlarından yapılacak araştırma doğrultusunda tespit edilecek hasarlar nedeniyle araç değerinde meydana gelen kaybın hesaplanarak düşülmesi gerektiğini ,davacı tarafça ön jantın onarımına onay verilmediğinden onarım yapılamadığını, kasko ve trafik sigorta bedellerinin istenemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının gerçek kişi tacir ve davalı ticari şirket olsa da davacının söz konusu motosikleti kendi nam ve hesabına aldığı, aracın kullanım amacının hususi olduğu, davacının aracı ticari işletmesiyle alakalı olarak kullandığına dair dosya kapsamında herhangi bir belge ve delil olmadığının anlaşıldığı, her iki tarafın da tacir olmasının davayı tek başına ticari dava niteliğine sokmayacağı, davacının tüketici olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine, mahkemenin görevsizliğine, İstanbul Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğuna karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; motosikletin, davacının unvanından da anlaşılacağı üzere tüzel kişi tacir alan ... Ticaret- ... adına kayıtlı olduğunu, tacirin tüm işlerinin ticari iş olması karinesi gereğince dava konusu aracın satış işleminin ticari iş sayıldığını, davacı tarafın motosikletin şahsi kullanımına ilişkin bilgi/belge sunmadığını, TTK 3.maddesi gereği mahkemenin görevli olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava ;ayıplı aracın misli ile değişim isteğine ilişkindir. TTK 3.madde hükmüne göre, bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.Davacı gerçek kişi,davalı da tüzel kişi tacir sıfatını haizdir.

19- (1) .maddesi uyarınca bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır. Ancak gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır. Davacı ve davalı tarafın tacir bulunması nedeniyle dava nispi ticari dava olarak kabul edileceğinden Asliye Ticaret Mahkemeleri davaya bakmakla görevlidir.Somut olayda hukuki işlemin ve davanın taraflarının tacir sıfatını haiz olduğu ve araç davacı gerçek kişi adına kayıtlı ise de ; davacının ticari işletmesinin ünvanını yazarak eldeki davayı açtığı ,satış sözleşmesinde ticari işletmesiyle ilgili olmadığına ilişkin beyanda bulunduğu hususunu ileri sürmediği ,TTK nın 19.maddesindeki karine gereği işin ticari olduğunun kabulü gerekmektedir.Tüm servis formlarında da davacının işletmesinin ünvanı ve OSB deki işyeri adresinin gösterildiği anlaşılmakla davanın ticari satım niteliğinde bulunduğunun kabulü gerekmektedir.

Tüketici işlemi olmayıp, taraflardan birinin tüketici sıfatını taşımadığı davalar, aynı kanunun 73/1.maddesi uyarınca Tüketici Mahkemelerinde görülemez.Açıklanan nedenlerle; davacı ve davalının tacir sıfatını haiz olduğu ,aracın hususi vasfı bulunması ticari işletme ile ilgili olmadığını göstermediği ,mahkemenin davaya bakmaya görevli olduğu sonucuna varılmakla davalı vekilinin istinaf başvusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına ,dava yeniden görülmek üzere dava dosyasının kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/53 Esas- 2023/186 Karar sayılı 14/03/2023 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Yatırılan 179,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/06/2023

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/65208 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.