Madde 1301 — 2. Sözleşmenin uyarlanması veya iptali
(1) Kurtarma sözleşmesi, yanlış yönlendirme veya tehlikenin etkisi altında yapılmış ve kabul edilen şartlar hak ve nasafet ilkelerine aykırı bulunmuş yahut kurtarma ücreti, yapılan hizmetlerle aşırı derecede oransız bulunmuşsa, istem üzerine sözleşme mahkeme tarafından mevcut şartlara uyarlanabilir yahut iptal olunabilir.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
1910 Sözleşmesinin 7 nci maddesinden, Alm. TK.’nın 2001 değişikliğinden önceki 747 nci paragrafı vasıtasıyla 6762 sayılı Kanunun 1228 inci maddesine iktibas edilmiş olan bu hüküm, 1989 Sözleşmesinin 7 nci maddesine uygun olarak muhafaza edilmiştir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.1228 kismen — Kurtarma ↔ Kurtarma ve yardım
Kurtarma veya yardım hakkında yapılan bir mukavele tehlike zamanında ve tehlikenin tesiri altında yapılmış ve kabul edilen şartlar hak ve nasafet esaslarına aykırı bulunmuş olursa, talep üzerine mahkeme tarafından değiştirilebilir yahut iptal olunabilir. Mukaveleyi yapanlardan biri hile ile mukaveleyi yapmaya sevk edilmiş olur yahut kurtarma veya yardım ücreti, yapılan hizmetlerle herhangi bir cihetten aşırı derecede nispetsiz bulunursa aynı hüküm tatbik olunur.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Kurtarma sözleşmesinin mahkemece uyarlanması veya iptali bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Kurtarma sözleşmesi hiçbir hâlde uyarlanamaz veya iptal edilemez; taraflar tehlike anında kararlaştırdıkları ücretle her hâlde bağlıdır.
- Sözleşme yalnızca tarafların sonradan yapacakları yeni bir anlaşmayla değiştirilebilir; mahkemenin resen veya istem üzerine uyarlama yetkisi bulunmaz.
- Sözleşme; yanlış yönlendirme veya tehlike etkisi altında yapılmış ve şartlar hak ve nasafete aykırıysa yahut ücret aşırı oransızsa, istem üzerine mahkemece uyarlanabilir veya iptal olunabilir.
- Uyarlama yalnızca kararlaştırılan ücretin çok düşük kaldığı hâllerde mümkündür; aşırı yüksek ücret bir uyarlama veya iptal sebebi değildir.
- Sözleşme ancak hata veya hile ispatlanırsa iptal edilir; tehlikenin etkisi altında yapılmış olması tek başına yeterli değildir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C
TTK m.1301 uyarınca kurtarma sözleşmesi; yanlış yönlendirme veya tehlikenin etkisi altında yapılmış ve kabul edilen şartlar hak ve nasafet ilkelerine aykırı bulunmuş yahut kurtarma ücreti, yapılan hizmetlerle aşırı derecede oransız bulunmuşsa, istem üzerine sözleşme mahkeme tarafından mevcut şartlara uyarlanabilir yahut iptal olunabilir. Hükmün varlık sebebi, kurtarma sözleşmelerinin tipik olarak tehlike anında, pazarlık gücü çökmüş bir tarafla kurulmasıdır; bu nedenle genel irade sakatlığı hükümlerinden daha geniş bir müdahale imkânı tanınmıştır. Aşırı oransızlık iki yönlüdür: ücret hem fahiş yüksek hem de fahiş düşük olabilir. m.1302/2 uyarınca bu hüküm sözleşmeyle bertaraf edilemez. A, uyarlama-iptal imkânını tümden reddeder. B, mahkemenin yetkisini yok sayar. D, uyarlamayı tek yöne indirger. E, kanuni sebepleri klasik irade sakatlığı ispatına indirger.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1301 — erişim: 20.07.2026