Madde 1305 — b) Ücretin belirlenmesi
(1) Kurtarma ücreti taraflarca belirlenmemişse veya kararlaştırılan ücretin 1301 inci maddeye göre mahkeme tarafından mevcut şartlara uyarlanması istenmişse, ücret, kurtarma faaliyetini özendirecek bir anlayışla, sıralama dikkate alınmaksızın aşağıdaki kıstaslar gözetilerek belirlenir:
- a) Aracın ve diğer eşyanın kurtarıldıktan sonraki değeri.
- b) Çevre zararının önlenmesi veya sınırlandırılması için kurtaranın gösterdiği çaba ve beceri.
- c) Kurtaran tarafından elde edilen başarının derecesi.
- d) Kurtarılan aracın ve içindeki insanların ve eşyanın karşılaştıkları tehlike ile kurtarmaya katılmış olanların kendileri ve araçları için göze aldıkları tehlikenin niteliği ve büyüklüğü.
- e) Aracın, diğer eşyanın ve insan hayatının kurtarılması için kurtaranın gösterdiği çaba ve beceri.
- f) Kurtaranın harcadığı zaman, yaptığı giderler ve uğradığı zarar.
- g) Kurtaranın yüklendiği sorumluluk rizikosu ve kurtaran ile teçhizatının uğradığı diğer rizikolar.
- h) Verilen hizmetlerin ne kadar çabuk sağlandığı.
- i) Kurtarma faaliyetine ayrılmış araçların ve diğer teçhizatın kullanıma hazır bulundurulmuş ve fiilen kullanılmış olması.
- j) Kurtaranın teçhizatının, kurtarmaya hazır olması, etkinliği ile değeri.
(2) Resmî kurumların giderleri ve harçları ile kurtarılan şeyler için ödenmesi gereken gümrük resimleri ve diğer resimlerle bu şeylerin saklanması, korunması, değerlerinin biçilmesi ve satılması amaçlarıyla yapılan giderler, kurtarma ücretine girmez.
(3) Kurtarma ücreti para olarak saptanır. Aksi kararlaştırılmadıkça ücret, kurtarılan şeylerin değerlerinin bir yüzdesi olarak belirlenemez.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Bu maddenin ilk fıkrası 1989 Sözleşmesinin 13 üncü maddesinin birinci fıkrasından alınmıştır; ancak ilk cümlesine iki ekleme yapılmıştır. Buna göre, kurtarma ücretinin tayininde esas alınacak kıstaslar, taraflarca bir ücret kararlaştırılmış değilse (1910 Sözleşmesinin 6 ncı maddesinin birinci fıkrası) veya kararlaştırılan ücretin Tasarının 1301 inci maddesi uyarınca uyarlanması talep edilmişse tatbik edilecektir.
Maddenin diğer iki fıkrası, sırasıyla, Alm. TK.’nın 2001 değişikliğinden önceki 746 ncı paragrafından ve 744 üncü paragrafının üçüncü fıkrasından iktibas edilmiş olan 6762 sayılı Kanunun 1227 nci maddesinden ve 1225 inci maddesinin üçüncü fıkrasından alınmıştır; bu tamamlayıcı hükümlerin, 1989 Sözleşmesine uygun yeni düzenlemede de muhafaza edilmesi uygun görülmüştür.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.1226 kismen — Kurtarma ↔ Kurtarma ve yardım
Kurtarma veya yardım ücretinin tutarı tayin olunurken başlıca şunlar gözetilir: Elde edilen netice, çalışmış olanların emeği ve hizmeti, emniyet altına alınan veya kurtarılan geminin ve içindeki can ve malların maruz kaldıkları tehlike, yardım veya kurtarmaya iştirak etmiş olanların kendileri ve gemileri için göze aldıkları tehlike, sarfedilen zaman,meydana gelen zararlar ve yapılan masraflar, kurtarma veya yardıma iştirak etmiş olanların göze aldıkları tazmin mesuliyeti veya diğer mahzurlar tehlikeye soktukları malzemenin değeri va yardım eden veya kurtaran gemi hususi bir maksada tahsis edilmişse bu maksat. Emniyet altına alınan veya kurtarılan şeylerin değeri ile hak kazanılan navlun ve yolcu taşıma ücretleri ancak ikinci derecede gözönünde tutulur. Bu hükümler 1225 inci maddenin 2 nci fıkrasında yazılı kimseler arasındaki taksim hakkına da tatbik olunur.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Kurtarma ücretinin belirlenmesi ve kıstasları bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Ücret, kurtarmayı özendirecek bir anlayışla ve aralarında sıralama gözetilmeksizin kanunda sayılan kıstaslar dikkate alınarak belirlenir; para olarak saptanır.
- Kıstaslar arasında kesin bir sıralama vardır; önce kurtarılan değer, sonra sırasıyla diğer kıstaslar uygulanır.
- Kurtarma ücreti kural olarak, kurtarılan şeylerin değerinin sabit bir yüzdesi olarak belirlenir; para olarak saptanmaz.
- Resmî kurum giderleri, gümrük resimleri ve eşyanın saklama ile satış giderleri de kurtarma ücretine dâhildir.
- Ücret yalnızca kurtarılan eşyanın değerine göre belirlenir; kurtaranın çabası, karşılaşılan tehlike ve yapılan giderler dikkate alınmaz.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A
TTK m.1305/1 uyarınca kurtarma ücreti taraflarca belirlenmemişse veya kararlaştırılan ücretin m.1301'e göre mahkemece uyarlanması istenmişse, ücret, kurtarma faaliyetini ÖZENDİRECEK bir anlayışla, SIRALAMA DİKKATE ALINMAKSIZIN maddede sayılan kıstaslar gözetilerek belirlenir. Kıstaslar arasında kurtarılan değer, çevre zararının önlenmesi için gösterilen çaba ve beceri, başarı derecesi, karşılaşılan tehlikenin niteliği ve büyüklüğü, kurtaranın çabası, harcadığı zaman, yaptığı giderler ve uğradığı zarar, üstlendiği sorumluluk rizikosu, hizmetin ne kadar çabuk sağlandığı ile teçhizatın hazır bulundurulması ve değeri yer alır. Fıkra 2 uyarınca resmî kurum giderleri, gümrük resimleri ve eşyanın saklanması, korunması, değerinin biçilmesi ve satılması giderleri kurtarma ücretine GİRMEZ. Fıkra 3 uyarınca ücret para olarak saptanır ve aksi kararlaştırılmadıkça kurtarılan şeylerin değerinin bir yüzdesi olarak belirlenemez. B, kıstaslar arasında bulunmayan bir sıralama kurar. C, yüzde ile belirleme yasağını tersine çevirir. D, ücrete girmeyen giderleri dâhil sayar. E, çok kıstaslı yapıyı tek kıstasa indirger.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1305 — erişim: 20.07.2026