Madde 1304 — V- Kurtaranın hakları / 1. Kurtarma ücreti / a) İlkeler
(1) Faydalı bir sonuç vermiş olan her türlü kurtarma faaliyeti, kurtarma ücreti istemine hak kazandırır.
(2) Bu Bölümde aksi yazılı olmadıkça, faydalı sonuç vermeyen kurtarma faaliyeti için kurtarma ücretini isteme hakkı doğmaz.
(3) Kurtarma ücreti, kurtarılan eşyanın kurtarılma sonrasındaki değerini geçemez. Bu kuralın uygulanmasında, ödenmesi gerekebilecek faiz ve yargılama giderleri dikkate alınmaz.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Bu maddenin sistematiği, 1910 Sözleşmesinin 2 nci maddesinden alınmıştır. Maddede yer alan hükümler, 1989 Sözleşmesinde (sırasıyla 12 nci maddenin birinci ve ikinci fıkraları, 13 üncü maddenin üçüncü fıkrası), Alm. TK.’da (2001 yılı değişikliğinden önceki 740 ıncı paragrafın birinci cümlesi, 741 inci paragrafın birinci ve ikinci fıkraları) ve bu Alman hükümlerinden iktibas edilmiş olan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununda (sırasıyla 1222 nci maddenin birinci fıkrası, 1223 üncü madde, 1222 nci maddenin üçüncü fıkrası) mevcuttur, ancak çeşitli maddelere serpiştirilmiş bir haldedir. Kurtarma ücretinin belirlenmesinde temel ilke niteliğindeki bu üç hükmün, tek bir maddede toplanması ve bu bakımdan da 1910 Sözleşmesinin 2 nci maddesinin örnek alınması uygun bulunmuştur. Hükmün sonuna, faiz ve yargılama masraflarıyla ilgili 1989 Sözleşmesinin 13 üncü maddesinin üçüncü fıkrası eklenmiştir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.1225 kismen — Kurtarma ↔ Kurtarma ve yardım
Taraflar arasında bir mukavele yoksa kurtarma veya yardım ücreti, halin icabı gözetilerek hak ve nasafet dairesinde tayin olunur. 1230 uncu madde hükmü mahfuz kalmak şartiyle kurtarma veya yardım işlerine iştirak etmiş olan birden çok kimseler arasında kurtarma veya yardım ücretinin pay edilmesinde de birinci fıkra hükmü tatbik olunur. Kurtarma veya yardım ücreti para olarak tesbit olunur. İlgililer rey birliğiyle istemedikçe ücret, emniyet altına alınan veya kurtarılan şeylerin değerlerinin bir yüzdesi nispetinde tesbit edilemez.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Kurtarma ücreti hakkının doğması ve üst sınırı bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Kurtarma faaliyeti faydalı bir sonuç vermese de kurtaran her hâlde ücrete hak kazanır; sonuç şartı aranmaz.
- Kurtarma ücreti, kurtarılan eşyanın kurtarılmadan önceki, yani tehlike anındaki değerini geçemez; sonraki değer esas alınmaz.
- Kurtarma ücreti, kurtarılan eşyanın kurtarılma sonrasındaki değerinin iki katına kadar belirlenebilir.
- Ücretin üst sınırı hesaplanırken ödenmesi gerekebilecek faiz ve yargılama giderleri de kurtarılan değere eklenir.
- Faydalı sonuç vermiş her kurtarma faaliyeti ücrete hak kazandırır; faydasız faaliyet için ücret doğmaz ve ücret, kurtarılan eşyanın kurtarılma sonrasındaki değerini geçemez.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: E
TTK m.1304/1 uyarınca faydalı bir sonuç vermiş olan her türlü kurtarma faaliyeti, kurtarma ücreti istemine hak kazandırır. Fıkra 2 uyarınca bu Bölümde aksi yazılı olmadıkça, faydalı sonuç vermeyen kurtarma faaliyeti için kurtarma ücretini isteme hakkı doğmaz — bu, deniz hukukunun klasik 'no cure no pay' ilkesidir. Fıkra 3 uyarınca kurtarma ücreti, kurtarılan eşyanın kurtarılma SONRASINDAKİ değerini geçemez; bu kuralın uygulanmasında ödenmesi gerekebilecek faiz ve yargılama giderleri dikkate alınmaz. 'Aksi yazılı olmadıkça' kaydı önemlidir: m.1312'deki özel tazminat, çevre zararı tehdidi hâlinde faydalı sonuç doğmasa da kurtarana bir ödeme yapılmasını sağlayan istisnadır. A, 'no cure no pay' ilkesini reddeder. B, üst sınırı kurtarılma öncesi değere bağlar. C, kanunda bulunmayan bir iki kat sınırı uydurur. D, faiz ve giderlerin dikkate alınmadığı kuralını tersine çevirir.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1304 — erişim: 20.07.2026