Madde 1303 — IV- Tarafların yükümlülükleri
(1) Kurtaran, tehlike altındaki aracın veya diğer eşyanın malikine karşı;
- a) Kurtarma faaliyetini gerekli özenle yerine getirmekle,
- b) Bu yükümlülüğünü yerine getirirken, çevre zararının önlenmesi ve sınırlandırılması için gerekli olan özeni göstermekle,
- c) Hâlin gereğine göre makul bir hareket tarzı sayılabileceği ölçüde başka kurtaranlardan yardım istemekle,
- d) İstemin makul olmadığı anlaşıldığı takdirde, alacağı kurtarma ücretinin miktarını değiştirmemek kaydıyla, tehlike altındaki aracın maliki veya kaptanı ya da eşyanın maliki tarafından makul olarak istenmesi hâlinde başka kurtaranların müdahalesini kabul etmekle, yükümlüdür.
(2) Tehlike altındaki aracın maliki ve kaptanı veya diğer eşyanın maliki, kurtarana karşı;
- a) Kurtarma faaliyeti sırasında, kurtaranla her bakımdan işbirliği yapmakla,
- b) Bu yükümlülüğü yerine getirirken, çevre zararının önlenmesi ve sınırlandırılması için gerekli özeni göstermekle,
- c) Kurtaran makul bir istemde bulunduğunda, emniyet altına alınmış olan aracı veya diğer eşyayı, teslim almakla, yükümlüdür.
(3) Bu Bölüm hükümlerinin uygulanmasında “çevre zararı”; kirlenme, bulaşma, yangın, patlama veya benzeri önemli olayların, kıyı sularında ve ona bitişik bölgelerde insan sağlığına veya deniz canlılarına ya da kaynaklarına verdiği ağır maddi zararı ifade eder.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Maddenin ilk iki fıkrası, 1989 Sözleşmesinin 8 inci maddesinden alınmıştır. Bu fıkraların (b) bentlerinde ele alınan “çevre zararı” kavramı, 1989 Sözleşmesinin 1 inci maddesinin (d) bendinde tanımlanmıştır. Bütünlüğün sağlanması için bu tanım, Taslağın 1303 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına alınmıştır. Terimler seçilirken, Çevre Kanununun 3 üncü maddesinin (e) bendi ile birlik sağlanmasına dikkat edilmiştir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — Kurtarma ↔ Kurtarma ve yardım
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Kurtarma faaliyetinde tarafların yükümlülükleri bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Kurtaranın yalnızca aracı ve eşyayı gerekli özenle kurtarma yükümlülüğü vardır; çevre zararının önlenmesi ve sınırlandırılması için ayrı bir özen yükümü öngörülmemiştir.
- Malik veya kaptanın kurtarma sürecinde herhangi bir yükümlülüğü yoktur; bütün yükümlülükler kurtarana aittir ve o tek başına hareket eder.
- Kurtaran, alacağı ücret miktarı hiç değişmeyecek olsa bile, malik veya kaptan tarafından makul olarak istenen başka kurtaranların müdahalesini reddedebilir.
- Kurtaran; gerekli özeni göstermek, çevre zararını önlemek ve makul istem hâlinde başka kurtaranların müdahalesini kabul etmekle; malik ve kaptan ise işbirliği yapmak ve emniyete alınan aracı teslim almakla yükümlüdür.
- Malik, kurtaran tarafından emniyet altına alınan aracı veya eşyayı hiçbir hâlde teslim almak zorunda değildir; teslim tamamen isteğe bağlıdır.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D
TTK m.1303/1 uyarınca kurtaran, tehlike altındaki aracın veya diğer eşyanın malikine karşı; (a) kurtarma faaliyetini gerekli özenle yerine getirmekle, (b) bu yükümlülüğünü yerine getirirken çevre zararının önlenmesi ve sınırlandırılması için gerekli özeni göstermekle, (c) hâlin gereğine göre makul sayılabileceği ölçüde başka kurtaranlardan yardım istemekle ve (d) istemin makul olmadığı anlaşılmadıkça, alacağı ücret miktarı değişmemek kaydıyla, malik veya kaptan tarafından makul olarak istenmesi hâlinde başka kurtaranların müdahalesini kabul etmekle yükümlüdür. Fıkra 2 uyarınca malik ve kaptan da kurtarana karşı; kurtarma faaliyeti sırasında her bakımdan işbirliği yapmakla, çevre özeni göstermekle ve kurtaranın makul istemi üzerine emniyet altına alınmış aracı veya eşyayı teslim almakla yükümlüdür. Yükümlülükler karşılıklıdır. A, kurtaranın çevre özeni yükümünü çıkarır. B, malik ve kaptanın yükümlülüklerini yok sayar. C, müdahaleyi kabul yükümünü tersine çevirir. E, teslim alma yükümünü reddeder.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1303 — erişim: 20.07.2026