Madde 1302 — 3. Emredici hükümler
(1) Bu Bölüm hükümleri, bir kurtarma sözleşmesi ile açıkça veya zımnen değiştirilebilir.
(2) Kurtarma sözleşmesinin uyarlanması veya iptali hakkındaki hükümler ile, çevre zararının önlenmesi ve sınırlandırılması için gerekli özeni gösterme yükümlülüğüne ilişkin düzenlemeler sözleşmeyle değiştirilemez.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Birinci fıkrada, 1989 Sözleşmesinin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında öngörülen “sözleşme özgürlüğü” kuralına yer verilmiştir. Buna göre taraflar, yapacakları bir sözleşme ile bu Bölümün hükümlerinden ayrılabilirler; şu kadar ki, ikinci fıkrada yer alan emredici hükümler, yapılacak bir kurtarma sözleşmesi ile dahi değiştirilemeyecektir. Anılan emredici hükümler, 1989 Sözleşmesinin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasından alınmıştır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — Kurtarma ↔ Kurtarma ve yardım
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Kurtarmaya ilişkin bu Bölüm hükümlerinin kurtarma sözleşmesiyle değiştirilmesi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Bu Bölüm hükümlerinin hiçbiri kurtarma sözleşmesiyle değiştirilemez; düzenlemenin tamamı emredici niteliktedir.
- Bu Bölüm hükümleri sözleşmeyle açıkça veya zımnen değiştirilebilir; ancak uyarlama/iptal hükümleri ile çevre zararı özeni yükümlülüğü değiştirilemez.
- Bu Bölüm hükümleri yalnızca açık ve yazılı bir anlaşmayla değiştirilebilir; zımni değişiklik hüküm ifade etmez.
- Çevre zararının önlenmesine ilişkin özen yükümlülüğü de dâhil olmak üzere bütün hükümler sözleşmeyle serbestçe değiştirilebilir.
- Sözleşmenin uyarlanması ve iptali hükümleri sözleşmeyle değiştirilebilir; yalnızca çevre özeni yükümlülüğü değiştirilemez.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
TTK m.1302/1 uyarınca bu Bölüm hükümleri, bir kurtarma sözleşmesi ile açıkça veya zımnen değiştirilebilir. Fıkra 2 uyarınca kurtarma sözleşmesinin uyarlanması veya iptali hakkındaki hükümler (m.1301) ile çevre zararının önlenmesi ve sınırlandırılması için gerekli özeni gösterme yükümlülüğüne ilişkin düzenlemeler (m.1303/1-b, m.1303/2-b) sözleşmeyle DEĞİŞTİRİLEMEZ. Bölüm kural olarak tamamlayıcı niteliktedir; emredicilik iki noktaya hasredilmiştir. Bu iki istisnanın ortak mantığı, korunan menfaatin taraf iradesine bırakılamayacak olmasıdır: biri tehlike altındaki tarafın pazarlık gücü, diğeri çevre. A, kural olan değiştirilebilirliği tümden reddeder. C, zımni değişiklik imkânını yok sayar. D, çevre özeni emredici sınırını da serbest sayar. E, emredici sınırdan uyarlama/iptal hükümlerini çıkarır.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1302 — erişim: 20.07.2026