Ticari işletme (sicil / unvan / defter / cari hesap / acente)
TTK 11-123 · TBK 202-203 · TBK 547-554 · 2182 karar (agac.json bildirimi: 1111)
Alt başlıklar:
Ticari defterler ve zayi belgesi 152Ticaret sicili 30Tacir sıfatı ve hükümleri 157Ticaret unvanı ve işletme adı 14Cari hesap 30Acentelik, bayilik ve tek satıcılık 101İşletmenin devri; ticari temsilci ve vekiller 28
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 85Hak düşürücü süre 119Zamanaşımı 20Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 133
-
Terkin işlemi dava sırasında yapılınca konusuz kalma ve yargı gideri sorumluluğu
2021/759 E. 2021/910 K. ·
Ticaret sicil işlemine itirazkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kesinleşmiş bir mahkeme kararıyla terkine hükmedilen hususun Ticaret Sicil Müdürlüğüne ilk talep üzerine yerine getirilmesi zorunludur; müdürlüğün TTK 33 maddesi kapsamında dava dışı şirkete ihtar göndermekle yetinip terkin işlemini gerçekleştirmemesi, terkinden kaçınmayı haklı kılan bir sebep oluşturmadığından, işlemin ancak dava açıldıktan sonra tamamlanması halinde dava konusuz kalsa da yargılama giderlerinden davalı sorumlu tutulur.
ticaret unvanının terkiniticaret sicil memurunun kararına itirazkonusuz kalmakesinleşmiş mahkeme kararının bağlayıcılığıyargılama giderine sebebiyet verme
-
Ödeme kaydedici cihazın çalışan tarafından kaybedilmesi zayi belgesi koşullarını taşımaz
2021/696 E. 2021/916 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi verilebilmesi için zıyaın, tacirin gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen meydana gelen, iradi olmayan bir afet veya hırsızlık nedenine dayanması gerekir; tacirin çalışanı tarafından bir cihazın kaybedilmesi, TTK 18/2'deki basiretli tacir yükümlülüğü gereği tacire izafe edileceğinden bu tür bir zayi hali TTK 82/7 kapsamına girmez. Pos cihazı gibi elektronik ortamda başkaca elde edilemeyecek bilgi içeren belgeler için zayi belgesi istenebilmesi kural olarak mümkün olsa da, diğer koşulların (zıyaın irade dışı bir sebebe…
zayi belgesiödeme kaydedici cihazbasiretli tacirmücbir sebepticari defter ve belgelerin saklanması
-
Çalışanın teslim almaya yetkili sayılması ile ticari satım bedelinin tahsili
2021/944 E. 2021/894 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir işletmenin çalışanı, özel olarak yetkilendirilmemiş olsa dahi, görev tanımı kapsamında bulunan malların teslim alınması işlemi 'alışılmış işler' niteliğindeyse, bu çalışanın malı teslim almaya yetkili sayılması gerekir; işverenin bizzat temsile yetkili kişilerce teslim alınması gerektiği savunması bu durumda kabul edilmez ve teslim ispatlanmış sayılır.
itirazın iptalialışılmış işlertemsil yetkisiteslim ikrarıicra inkar tazminatı
-
İhale sonrası tedarik krizi aşırı ifa güçlüğü sayılmadı
2019/595 E. 2021/842 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir tacirin ihaleye teklif verirken üstlendiği edimi yerine getirme imkânını piyasa koşulları, üretim ve tedarik yönünden önceden araştırması TTK 18 kapsamında basiretli tacir yükümlülüğüdür; bu araştırma ihale kararı verildikten sonra yapılmışsa ve tedarik sıkıntısının ihale tarihinden önce başladığı, sektördeki diğer firmaların edimlerini yerine getirmesine engel olmadığı tespit edilmişse, ortaya çıkan tedarik krizi TBK 138 anlamında öngörülemeyen ve öngörülmesi beklenmeyen olağanüstü bir durum sayılamaz; bu durumda aşırı ifa güçlüğü nedeniyle…
aşırı ifa güçlüğüişlem temelinin çökmesisözleşmeye bağlılık (ahde vefa) ilkesibasiretli tacirgeçici teminatsözleşmeden dönme
-
Anlaşmalı kurum hizmet sözleşmesinde cezai şartın fahiş bulunması ve tenkisi
2019/615 E. 2021/855 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Tacirler arasında akdedilen ve sözleşme serbestisi çerçevesinde belirlenen cezai şart hükümleri kural olarak geçerlidir ve TTK 22. madde uyarınca cezanın indirilmesi talep edilemez; ancak MK 5 ve BK'nın genel hükümleri (BK 26, 27, 182) gereğince, borçlunun iktisadi durumu, ödeme kabiliyeti ve borca aykırılığın ağırlığı gözetildiğinde cezai şartın fahiş olduğu tespit edilirse hakim bunu resen tenkis etmekle yükümlüdür. Ayrıca, cezai şart koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin yargılamayı gerektirdiği hallerde tazminat alacağı likit nitelikte…
cezai şarttenkisgenel işlem koşullarıitirazın iptaliicra inkar tazminatılikit alacak
-
Ticari defter kayıtlarına göre alacak tespiti ve icra inkar tazminatı
2019/723 E. 2021/854 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasındaki ticari defter kayıtları birbiriyle uyumluysa ve bir taraf sonradan iade faturası düzenleyerek borç miktarını azaltmaya çalışıyorsa, iade edilen malların gerçekten teslim edildiğinin ispat külfeti bunu iddia eden tarafa aittir; bu husus yazılı delille (tebliğ ve teslim belgesi) kanıtlanamadığında iade faturaları dikkate alınmaz ve defter kayıtlarındaki miktar esas alınır. Ayrıca, fatura alacağı kural olarak likit sayılsa da, uyuşmazlıkta ayrıca bir eser sözleşmesi unsuru bulunması ve alacağın belirlenmesinin delil değerlendirmesini…
itirazın iptaliicra inkar tazminatıticari defterispat külfetiiade faturasılikit alacak
-
İtiraz edilmeyen faturaların sözleşme değişikliğine delil olması
2019/855 E. 2021/846 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Sözleşmede karşılıklı mutabakatla değiştirilebileceği kararlaştırılan bir edim unsuruna (iskonto oranı gibi) ilişkin olarak, bu değişikliği yansıtan faturaların -fiyat/tutar gibi asli unsurları içermeleri koşuluyla- alıcı tarafça ihtirazi kayıt ileri sürülmeksizin ticari defterlere kaydedilmesi ve bedellerinin ödenmesi, sözleşme koşullarının bu yönde değiştirildiğinin kabulü sonucunu doğurur; bu durumda önceki sözleşme koşuluna dayanılarak fark alacak talep edilemez.
fatura münderecatına itirazticari defterlere kayıtkarşılıklı mutabakatsözleşmenin tek taraflı değiştirilmesiihtirazi kayıtVergi Usul Kanunu m.230 asli unsurlar
-
Reklamasyon faturasına itiraz halinde hakimin aydınlatma yükümlülüğü
2019/859 E. 2021/844 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir tarafın düzenlediği reklamasyon (yansıtma) faturasının diğer tarafa teslim edildiği yalnızca dolaylı beyanlardan (örn. faturaya itiraz ihtarnamesi) çıkarılabiliyor ve karşı taraf bu faturaya süresinde noter ihtarnamesi ile itiraz etmişse, mahkeme bu itirazı süresinde kabul etmek ve HMK 31. madde kapsamındaki davayı aydınlatma yükümlülüğü gereğince reklamasyonun kaynağını, haklılığını ve tutarının doğruluğunu araştırmadan söz konusu fatura tutarı üzerinden hüküm kuramaz; bu araştırma yapılmadan verilen karar kaldırılır.
menfi tespitistirdatreklamasyon faturasıiade faturasıhakimin davayı aydınlatma yükümlülüğüticari defter incelemesi
-
Delil sözleşmesinin HMK 193/2 kapsamında sınırları ve ispat külfeti
2019/682 E. 2021/821 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taraflar arasında sadece bir tarafın (davalının) defter kayıtlarının delil teşkil edeceğine ilişkin sözleşme hükümleri (delil sözleşmesi) bulunsa da, HMK 193/2 gereği bu hükümler diğer tarafın (davacının) o kayıtlara ters düşen olguları ispat etme hakkını tamamen ortadan kaldıracak şekilde yorumlanamaz; davacı ilgili iddialarını başka delillerle ispat edebilir ve mahkeme bunları değerlendirmek zorundadır. Ayrıca cari hesap ilişkisinde taraf defterleri arasında farklılık bulunması halinde, salt tek bir faturanın kayıtlı olup olmamasına bakılarak sonuca…
delil sözleşmesiispat külfeticari hesapprim hakedişiticari defterkesinleşme (fatura itirazı)
-
Acentelik komisyon oranının tahakkuk sonrası tek taraflı değiştirilemeyeceği
2021/918 E. 2021/816 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Acentelik sözleşmesinde sigorta şirketine komisyon/prim oranını tek taraflı olarak değiştirme yetkisi tanınmış olsa da, bu yetki ancak acentelik hizmeti henüz ifa edilmeden kullanılabilir; hizmet ifa edilip prim alacağı tahakkuk ettikten sonra bu alacağı azaltacak şekilde oranın geriye etkili olarak tek taraflı değiştirilmesi sözleşmeyle bağlılık ve iyiniyet ilkelerine aykırıdır.
acentelik sözleşmesikomisyon/prim alacağıtek taraflı değişiklik yetkisisözleşmeyle bağlılık ilkesiiyiniyet ilkesitahakkuk
-
Ticari defterlerde mutabık kayıt varsa borç ispatlanmış sayılır
2021/915 E. 2021/814 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Açık cari hesap ilişkisinde, taraflar arasındaki ticari defter kayıtlarının bilirkişi incelemesiyle mutabık çıkması ve alacaklı tarafın faturalarının borçlu tarafça süresinde itiraz edilmeden kendi ticari defterlerine kaydedilmiş olması halinde, borçlunun fatura muhteviyatı hizmeti/edimi aldığı kabul edilir. Borçlu, edimin sözleşmeye aykırı ifa edildiğini iddia ediyorsa bu iddiasını ispatla yükümlüdür; ispat edilemediği takdirde ticari defterlerde kayıtlı borç miktarı yönünden itirazın iptaline ve alacağın likit olması nedeniyle icra inkâr tazminatına…
açık cari hesapitirazın iptaliticari deftericra inkâr tazminatıispat yükülikit alacak
-
Ticari defter kayıtları ve BA formu ile teslimin karine ispatı
2021/848 E. 2021/835 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında, takip konusu faturaların alacaklının kanuna uygun tutulan ticari defter ve kayıtlarında yer alması ile borçlunun BA formunda bu mallara ilişkin alışını Vergi Dairesine bildirmiş olması, malın/hizmetin borçluya teslim edildiğine karine oluşturur. Borçlu, bu karinenin aksini ispatlayamıyor ve kendi düzenlediği karşı faturanın dayanağı olan ticari ilişkiyi ve buna ilişkin belgeyi dosyaya sunamıyorsa, alacaklı olduğu iddiasına itibar edilmez ve borçlu teslim aldığı malın/hizmetin bedelini ödemekle…
itirazın iptaliticari defter ve kayıtların delil niteliğiBA-BS formukarineispat yüküicra inkar tazminatı
-
Faturaya itiraz edilmemesi ve ticari defter incelemesi gerekliliği
2019/645 E. 2021/754 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasında ticari mal satışı ve alacağın dayanağı faturalara itiraz bulunmadığı, sadece ayrı bir ayıp/zarar iddiasının ileri sürülmüş olduğu ve bu iddiaya ilişkin karşı davanın istinaf edilmeyerek kesinleştiği durumlarda, bakiye alacağın miktarında ihtilaf olmaması halinde ticari defter ibrazı ve bilirkişi incelemesi yaptırılmadan hüküm kurulması eksik inceleme oluşturmaz; bu yaklaşım usul ekonomisi ilkesiyle de uyumludur.
faturaispat külfetiticari defter kayıtlarıcari hesap alacağıitirazın iptaliayıplı mal
-
Fiyat farkı alacağının ispatlanamaması nedeniyle istinafın reddi
2019/640 E. 2021/779 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Süregelen bayilik ilişkisinde sözleşmede açık hüküm bulunmasa da, sezon indirimlerinden kaynaklanan fiyat farkının bayiden satıcıya fatura edilmesi yönünde bir teamül varsa, bu teamül kapsamında alacağını iddia eden tarafın ispat yükü kendisindedir; ticari defter ve fatura kayıtları alacağın aksini gösteriyorsa ve alacaklı bu kayıtları çürütecek delil sunamıyorsa alacak ispatlanamamış sayılır. Ayrıca dava dilekçesinde belirtilmeyen, yargılama sırasında ilk kez ileri sürülen farklı dönemlere ait taleplerin dinlenmesi mümkün değildir.
fiyat farkıticari teamülispat yükücari hesapbayilik sözleşmesiticari defterbayilik (acente-kıyas)
-
İade Faturalarının Kabulü ve Ticari Defter İncelenmemesi
2019/751 E. 2021/774 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti satıcıya aittir; ancak iade faturalarına konu malların iadesi, karşı tarafın bu faturaları kabul ederek ticari defterlerine kaydetmesi, yazışmalarla kabulü veya sözleşmeyle önceden taahhüt edilmiş olması halinde ispatlanmış sayılır ve fatura bedelinden sorumluluk doğar. Taraflara HMK 222 uyarınca usulüne uygun ihtarat yapılmasına rağmen ticari defterlerini ibraz etmeyen ve kabul edilebilir bir mazeret göstermeyen tarafın defterleri incelenmeden düzenlenen bilirkişi raporuna göre karar verilmesi…
itirazın iptalicari hesap alacağıispat yüküiade faturasıticari defter incelemesiicra inkar tazminatı
-
Fatura bedelinin ödendiği iddiasında ispat yükü davalıdadır
2019/755 E. 2021/780 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari işletme/demirbaş devri sözleşmesi kapsamında düzenlenen faturalara dayalı alacaklarda, mal/hizmetin teslim edildiğinin ispat külfeti davacıya aittir; ancak davalı sözleşme ile devri kabul edip yalnızca ödeme yaptığını ileri sürüyorsa, ödeme iddiasının uyuşmazlık miktarına göre yazılı delille ispatı davalıya aittir. İmza içermeyen ve tarihsiz bir tahsilat makbuzu, tek başına ödemeyi kanıtlamaya elverişli değildir.
itirazın iptaliispat yüküticari deftertahsilat makbuzuişletme devri sözleşmesiyazılı delil
-
Kredi tahsis komisyonunun iadesi talebinde genel işlem koşulu denetimi
2019/557 E. 2021/727 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
TBK'nın yürürlük tarihinden önce imzalanan sözleşmeler, 818 sayılı BK döneminde bu denetimin mevzuatta bulunmaması nedeniyle TBK'nın genel işlem koşulları denetimine tabi tutulamaz. Bankalarca kredi kullandırımı sırasında tahsil edilen komisyon ve masrafların hukuka uygunluğu ise, sözleşmede açık tutar/oran yoksa öncelikle Merkez Bankasına bildirim yapılıp yapılmadığı, bildirim yoksa emsal banka uygulamalarına göre tahsil edilen tutarın orantılı olup olmadığı esas alınarak denetlenir; tacir olan tarafların basiretli davranma yükümlülüğü de bu…
genel işlem koşulukredi tahsis komisyonubasiretli taciremsal banka uygulamasıMerkez Bankası tebliği
-
Kur farkı talebinde yazılı sözleşme veya teamül şartı
2019/593 E. 2021/720 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Satış bedelinin yabancı para cinsinden kararlaştırıldığı ticari ilişkilerde, alıcının borcuna mahsuben yaptığı Türk Lirası üzerinden düzenlenmiş çek ödemelerini satıcı herhangi bir çekince ileri sürmeden kabul edip tahsil etmişse, satıcı bu aşamadan sonra kur farkı talep edemez; kur farkı talebinin kabulü için ayrıca yazılı bir sözleşme veya taraflar arasında oluşmuş bir teamülün varlığı gerekir.
kur farkıteklif formuçekinceteamülitirazın iptaliticari defter
-
Bayilik sözleşmesi feshinde bakiye peşin destek priminin yabancı para üzerinden iadesi
2019/603 E. 2021/722 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Yabancı para birimi üzerinden ifası talep edilen ve sözleşmede aynen ödeme kaydı bulunmayan bir borçta, alacaklı seçimlik hakkını yabancı para cinsi yönünde kullanmışsa, mahkemece alacağın dava tarihindeki kur üzerinden TL karşılığına hükmedilmesi TBK 99'a aykırıdır; hüküm yabancı para üzerinden kurulmalı ve buna bağlı olarak 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca yabancı para mevduatına uygulanan faiz işletilmelidir. Sebepsiz zenginleşmede borçlu iyi niyetli ise, zenginleşme tarihinde değil, ancak bildirim/ihtar üzerine temerrüde düşer; dava öncesi…
sebepsiz zenginleşmebayilik sözleşmesipeşin satış destek primiyabancı para borcumüteselsil kefaletistinaf harcıbayilik (acente-kıyas)
-
Otoban geçiş bedeli faturasında ispat yükü ve mahsuplaşma bekletici sorun değildir
2019/598 E. 2021/723 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; hizmetin verildiği davalı tarafça kabul edildiğinde borcun sona erdiğini ispat yükü davalıya geçer. Taraflar arasında cari hesap sözleşmesi bulunmadığı hallerde TTK 97 anlamında hesabın kesilmesi söz konusu olmadığından, davacının karşı taraftan olan alacağıyla ilgili mahsuplaşmayı bekleme zorunluluğu doğmaz; mahsuplaşma iddiası delille desteklenmedikçe bekletici sorun oluşturmaz.
ispat yüküitirazın iptalicari hesap sözleşmesihesabın kesilmesimahsuplaşmabekletici sorun
-
Bayilik sözleşmesinde haklı fesih ispatlanamazsa denkleştirme tazminatı istenemez
2019/660 E. 2021/716 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Belirsiz süreli acentelik/bayilik sözleşmesinde haklı nedenle fesih ileri süren taraf bunu ispatla yükümlüdür; sözleşmede bayiye münhasır bölgesel yetki verilmediğine dair açık hüküm varsa, satıcının aynı bölgede başka bayilerle çalışması sözleşmeye aykırılık oluşturmaz ve haklı fesih nedeni sayılmaz. Salt zarar etmiş olmak, zararın karşı taraftan kaynaklandığı ispatlanmadıkça haklı fesih nedeni teşkil etmez. Haklı fesih ispatlanamadığında TTK 122 uyarınca denkleştirme (portföy) tazminatı ve menfi zarar talepleri de reddedilir; menfi zarar talebinde…
acentelik sözleşmesibayilik sözleşmesihaklı nedenle fesihdenkleştirme (portföy) tazminatımenfi zararmenfi tespitbayilik (acente-kıyas)
-
Fatura alacağına dayalı itirazın iptali davasında hak düşürücü süre ve ispat
2019/669 E. 2021/700 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İtirazın iptali davasında bir yıllık hak düşürücü sürenin başlangıcı, İİK m.67 uyarınca ödeme emrine vaki itirazın alacaklıya usulünce tebliğ edildiği tarihtir; borçlunun tebliğ tarihinin düzeltilmesine ilişkin icra mahkemesi kararının alacaklıya tebliğ edilmiş olması, itiraza dair açık bir bilgi içermiyorsa alacaklının itirazdan usulüne uygun haberdar edildiği anlamına gelmez ve süre bu tarihten işlemeye başlamaz. Fatura bedeli alacağında mal teslimi, taraflar arasında yazılı cari hesap sözleşmesi bulunmasa bile, sevk irsaliyesi imzasız olsa dahi başka…
itirazın iptalihak düşürücü sürezamanaşımıispat yüküsevk irsaliyesicari hesap sözleşmesi
-
Avans iadesi ispat yükü: hizmet verildiğini davalı ispatlar
2019/724 E. 2021/697 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir tarafın avans/ön ödeme olarak gönderdiği bedelin, karşı tarafça sunulduğu iddia edilen hizmet karşılığı olarak mahsup edilebilmesi için, hizmetin fiilen ifa edildiğinin ve karşı tarafa bildirildiğinin (faturanın tebliğ edildiğinin) ispatı gerekir; bu ispat yükü hizmeti verdiğini iddia eden taraftadır. Ödemenin iadesi talep edildikten sonra, ödeme tutarına denk gelecek şekilde düzenlenen ve tebliği ispatlanamayan bir hizmet faturası, tek başına hizmetin verildiğine delil oluşturmaz; bu durumda alınan bedelin iadesine karar verilir.
itirazın iptaliavans iadesiispat yüküfatura tebliğiticari defter
-
Bayiliğin haksız feshinde kar mahrumiyeti ve makul süre hesabı
2019/631 E. 2021/699 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bayilik sözleşmesinin bayi tarafından süresinden önce ve haksız olarak feshedilmesi halinde, sözleşmede kâr mahrumiyetinin tazmini kabul ve taahhüt edilmişse, kâr mahrumiyeti süresi sözleşmenin sonuna kadar geçecek sürenin tamamı üzerinden değil, davacının aynı bölgede yeni bir bayilik ilişkisi kurabileceği makûl süre esas alınarak ve net kâr üzerinden hesaplanır; hesaplama, tarafların fiilen işlem yaptığı para birimi (TL) üzerinden yapılır ve kâr mahrumiyeti KDV matrahına dahil edilmez. Ticari nitelikli alacaklarda avans faizi uygulanması gerekir ve…
bayilik sözleşmesihaksız fesihkar mahrumiyetimakul sürenet karavans faizibayilik (acente-kıyas)
-
Hisse devri sözleşmesinin mahkeme kaleminde kaybolması nedeniyle zayi belgesi
2020/638 E. 2021/704 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
TTK 82. maddesi kapsamındaki zayi belgesi davalarında, tacirin saklama yükümlülüğü altındaki bir belgenin, davacıya kusur izafe edilemeyecek ve irade dışında meydana gelen bir olay (örneğin belgenin mahkeme kalemine tevdi edildikten sonra kaybolması) nedeniyle zayi olduğunun şüpheden uzak biçimde tespiti halinde, bu husus ceza yargılamasında beraat kararı verilmiş olsa da -beraat kararı kaybın kim tarafından/nerede gerçekleştirildiğinin belirlenememesine dayanıyorsa- zayi belgesi talebinin kabulünü gerektirir.
zayi belgesiTTK 82tacirin saklama yükümlülüğüirade dışı olayberaat kararının etkisi
-
İntifa hakkı terkin edilmeden yatırım bedeli iadesi talep edilebilir
2020/1556 E. 2021/683 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bayilik ve işleticilik sözleşmesi kapsamında ödenen bedellerin sözleşme süresinin erken sona ermesi nedeniyle sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi talep edildiğinde, öncelikle sözleşmede kararlaştırılan sürenin fiilen dolup dolmadığı ve sözleşmenin bu süreden önce feshedilip feshedilmediği belirlenmelidir; süre dolmadan fesih gerçekleşmemişse, o süreye ilişkin yatırım bedelinin erken sona erme nedeniyle iadesi talep edilemez. Ayrıca, ödenen bedelin intifa hakkı bedeli mi yoksa sözleşmeyle ilişkili ayrı bir nakdi yardım/gayrimaddi hak bedeli mi…
sebepsiz zenginleşmeintifa hakkıbayilik ve işleticilik sözleşmesidenkleştirici adaletyatırım bedeli iadesigayrimaddi haklar bedelibayilik (acente-kıyas)
-
İşçi özlük dosyalarının TTK 82 kapsamında zayi belgesine konu olabilirliği
2020/645 E. 2021/703 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 82. maddesinde zayi belgesi verilmesi istenebilecek belgeler tahdidi olarak sayılmamıştır; tacirin saklamakla yükümlü olduğu her belge, diğer şartların (afet niteliği, kusursuzluk, saklama özeni vb.) da oluşması halinde zayi belgesine konu olabilir. İşçi özlük dosyası içinde yer alıp İş Kanunu, Sosyal Güvenlik Kanunu gibi düzenlemeler uyarınca saklanması zorunlu tutulan belgeler de bu kapsama girebileceğinden, mahkemece bu tür belgelerin niteliği araştırılmadan, sadece özlük dosyası olduğu gerekçesiyle davanın reddedilmesi doğru değildir; içerik…
zayi belgesiTTK 82TTK 68işçi özlük dosyasısaklama yükümlülüğüafet kavramı
-
Konusuz kalan davada dava tarihindeki haklılık durumu ve kötüniyet tazminatı
2020/1090 E. 2021/685 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Cari hesap ilişkisinde borçlunun alacaklıya verdiği ileri tarihli çek veya mail order ödeme talimatının cari hesaba kaydı, ancak bedelinin fiilen tahsil edildiği tarihte geçerli sayılır; tarafların açık yenileme iradesi bulunmadıkça mevcut borç için kambiyo taahhüdünde bulunulması borcu yenilemez ve ileri tarihli çekin verilmesi de vadeyi uzatmaz. Dava, açıldığı tarihteki duruma göre karara bağlanacağından, bu tarih itibariyle ödenip ödenmeyeceği belirsiz olan ileri tarihli çek/mail order kapsamındaki alacak için açılan davada borçlu dava açılmasına…
itirazın iptalicari hesapkonusuz kalmadava tarihindeki haklılıkkötüniyet tazminatıborcun yenilenmesi
-
Ticari defterlerde kayıtlı fatura teslim karinesi ve icra inkar tazminatı
2021/809 E. 2021/695 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir tarafın düzenlediği fatura karşı tarafa itiraz edilmeden ticari defterlere kaydedilmiş ve tarafların ticari defterleri mutabıksa, faturaya konu malların/hizmetin teslim alındığı kabul edilir; bu durumda alacak likit ve belirlenebilir nitelikte olduğundan itiraz edenin kötü niyetli olması şartı aranmaksızın icra inkar tazminatına hükmedilebilir. İtirazın iptali davasının, ilamsız icra takibine yapılan itirazın tebliğinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, ilk derecede def'i ileri sürülmemiş olsa da istinafta ileri…
itirazın iptaliticari defterHMK 222icra inkar tazminatılikit alacakhak düşürücü süre
-
Boya/tadilat sırasında kaybolan karar defteri için zayi belgesi talebinin reddi
2021/675 E. 2021/655 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi verilebilmesi için, ticari defter ve belgelerin kaybının kanunda sayılan afet (yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi) veya hırsızlık sebebiyle ve tacirin defterlerin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermiş olmasına rağmen iradesi dışında meydana gelmiş olması gerekir. Kayıp, bu kanuni sebeplere dayandırılmadan, örneğin tadilat/boya işleri sırasında kaybolduğu şeklinde açıklanıyorsa ve bu durum tacirin defterleri koruma özenini göstermediğini ortaya koyuyorsa, zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmamış sayılır.