Boya/tadilat sırasında kaybolan karar defteri için zayi belgesi talebinin reddi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/675 E. 2021/655 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi verilebilmesi için, ticari defter ve belgelerin kaybının kanunda sayılan afet (yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi) veya hırsızlık sebebiyle ve tacirin defterlerin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermiş olmasına rağmen iradesi dışında meydana gelmiş olması gerekir. Kayıp, bu kanuni sebeplere dayandırılmadan, örneğin tadilat/boya işleri sırasında kaybolduğu şeklinde açıklanıyorsa ve bu durum tacirin defterleri koruma özenini göstermediğini ortaya koyuyorsa, zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmamış sayılır.
Ele alınan sorunlar
TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi verilmesi koşullarının oluşup oluşmadığı → ret
İddia: Davacı, basiretli bir tacir olarak kolluk birimine gidip kayıp eşya formu doldurduğunu, iradesi ve kusuru dışında gerçekleşen bu olağandışı durumun zayi olma kapsamında değerlendirilmesi ve hırsızlık ihtimali kuvvetle muhtemel olduğundan zayi belgesi verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK 82/7 uyarınca, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğraması halinde tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Davacının bu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş olması, diğer taraftan da zıyaın iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması gerekir. İleri sürülen sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması gerekmektedir. Somut olayda davacı, kanunda sayılan sebeplere (afet veya hırsızlık) dayanmamış; boya ve tadilat işleri yapılırken karar defterinin kaybolduğunu ileri sürmüş, delil olarak da kolluğa yaptığı müracaatı göstermiştir. Ticari defterlerin kaybının kanunda gösterilen afet veya hırsızlık sebebiyle meydana geldiği ileri sürülmediğinden, tacirin öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özeni göstermiş olması gerektiği hususu önem kazanmaktadır. Boya ve tadilat işleri sırasında defterin kaybolduğunun ileri sürülmesi, davacının ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Ticari defterin kanunda sayılan afet veya hırsızlık sebepleri dışında, tacirin özensizliğiyle bağlantılı biçimde kaybolduğu iddialarında TTK 82/7 kapsamında zayi belgesi verilemeyeceğine ilişkin bir uygulama örneği sunmaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi belgesi↗ ticari defter↗ basiretli tacir↗ TTK 82/7↗ zıya↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/675
KARAR NO 2021/655
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 26/10/2020
NUMARASI 2020/707 Esas 2020/597 Karar
DAVA
Zayi Belgesi Verilmesi
İSTİNAF KARAR TARİHİ 29/04/2021
Davanın reddine ilişkin kararın davacı şirket yetkilisi tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde; Yetkilisi olduğu ... ünvanlı işletmesinde 08/10/2020 tarihinde boya ve tadilat işleri yaptırdığını, tüm işleri bitirip günlük işlerine döndüklerinde şirket karar defterlerinin yerinde olmadığını farkettiklerini, bulamadıklarını söz konusu şirket karar defterinin zayi olduğundan TTK madde 82 uyarınca taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacının söz konusu defterleri kaybettiğini ileri sürdüğü, her ne kadar kolluk birimine kayıp eşya müracaat formu doldurtulmuş ise de yasada öngörüldüğü şekilde ne bir afet ne de hırsızlık olayının söz konusu olduğu, kaldı ki, bir tacirin basiretli bir şekilde hareket ederek saklamakla yükümlü bulunduğu defter ve belgelerin muhafazası için her türlü önlem ve tedbiri alması gerekmekte olup, davacı tarafın bu yükümlülüğe de uymadığı, hal böyle olunca davacı tarafın zayi belgesi verilmesi yönündeki talebin şartları bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı şirket yetkilisi; basiretli bir tacirin yapması gereken işlem olarak kolluk birimlerine gidilerek durumun anlatıldığını ve kayıp eşya formu doldurulduğunu, tamamen iradesi ve kusuru dışında ve elinde olmayan nedenlerle gerçekleşen olağandışı ve beklenilmeyen söz konusu durumun zayi olma kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, şirket karar defterlerinin hırsızlık sebebiyle ortadan kaybolma ihtimali kuvvetle muhtemel olarak değerlendirilerek eşya kayıp formu doldurma işlemi göz önüne alınarak zayi belgesi verilmesi gerektiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılarak tarafına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; TTK.'nın 82/7 maddesine dayalı zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı belirtilmiştir. Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.
İleri sürülen sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Somut olayda, davacı kanunda yazılı sebeplere dayanmamış, boya ve tadilat işlerini yaptırdığı sırada karar defterinin kaybolduğunu ileri sürmüş ,delil olarak da kolluğa yaptığı müracaatı göstermiştir.Ticari defterlerin kaybı hali kanunda gösterilen sebebler olan afet veya hırsızlık sebebiyle meydana geldiği ileri sürülmemiştir. Tacirin öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir.Boya ve tadilat işleri sırasında defterin kaybolduğu ileri sürüldüğünden davacının ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği anlaşılmaktadır.Davacı şirket yetkilisinin, zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine dair karara yönelik istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı şirket yetkilisinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/04/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/140253 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi