6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Fiyat farkı alacağının ispatlanamaması nedeniyle istinafın reddi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/640 E. 2021/779 K. · · İlk derece: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesinlik belirsiz

★ Emsal

bayilik (acente-kıyas)

Gerekçe özeti

Süregelen bayilik ilişkisinde sözleşmede açık hüküm bulunmasa da, sezon indirimlerinden kaynaklanan fiyat farkının bayiden satıcıya fatura edilmesi yönünde bir teamül varsa, bu teamül kapsamında alacağını iddia eden tarafın ispat yükü kendisindedir; ticari defter ve fatura kayıtları alacağın aksini gösteriyorsa ve alacaklı bu kayıtları çürütecek delil sunamıyorsa alacak ispatlanamamış sayılır. Ayrıca dava dilekçesinde belirtilmeyen, yargılama sırasında ilk kez ileri sürülen farklı dönemlere ait taleplerin dinlenmesi mümkün değildir.

Ele alınan sorunlar

Fiyat farkı alacağının ispat yükü ve ispatlanamaması → ret

İddia: Davacılar vekili, taraflar arasında fiyat farkı uygulaması bulunduğunun davalı tarafından da kabul edildiğini, alacağın varlığı için fatura düzenlenmesinin şart olmadığını, ticari defterlerde yazılı olmamasının alacağın yokluğu anlamına gelmediğini, bu nedenle salt ticari defterlere dayanarak sonuca gidilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinde açık hüküm bulunmasa da, bayiye satılan malların nihai tüketiciye satışında sezon indirimine gidilmesi halinde bu indirim nedeniyle oluşan fiyat farkının satıcıya fatura edilmesi konusunda taraflar arasında bir teamül bulunduğu, uyuşmazlık konusu tutarın da 2013 yılı kış sezonu indirimlerinden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Davalı bu uygulamayı doğrulamakla birlikte, davacıların fiyat farkı faturalarının mahsubu sonucunda kendisinin alacaklı olduğunu savunmuş olup, alacağın miktarı da gözetildiğinde ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davacılar üzerindedir. Bilirkişi raporuna göre, davacı tarafından düzenlenen fiyat farkı açıklamalı faturaların davalı kayıtlarına işlendiği, bu faturaların hesaba dahil edilmesi sonucunda davalının borçlu olmayıp aksine davacılardan alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafça alacağın varlığını kanıtlayacak nitelikte herhangi bir delil ibraz edilmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Dava dilekçesinde belirtilmeyen talebin sonradan ileri sürülmesi → ret

İddia: Davacılar vekili, davanın konusunun 203.961,60-TL tutarlı fatura olmadığını, bu faturanın 2013 kış dönemine ait olmadığını, müvekkilinin talebinin dava tarihi itibariyle mevcut fiyat farkı alacağı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Dava dilekçesinde açıkça dava konusu talep 2013 yılı kış sezonu indirimi nedeniyle oluşan fiyat farkı olup, yargılama sırasında ileri sürülmeyen ticari ilişki süresince oluşan fiyat farkı alacağı iddiasının dinlenilmesi mümkün değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Kesinleşmiş başka bir mahkeme kararının çelişkili alacak iddiasını çürütmesi → ret

Gerekçe: Dosyamız davalısı tarafından ileri sürülen bakiye cari hesap alacağının tahsili istemiyle, dosyamız davacıları aleyhine açılan davada fiyat farkı faturası da değerlendirilmek suretiyle davacının bakiye 21.782,11 TL alacağının bulunduğu tespit edilerek bu bedele hükmedilmiş, karar istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmiş olmakla, dosyamız davacılarının davalıdan alacaklı olmayıp aksine borçlu oldukları kesinleşen hükümle de doğrulanmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Bayilik sözleşmesinde açık hüküm bulunmasa da taraflar arasında oluşan fiyat farkı ödeme teamülünün varlığı halinde ispat yükünün alacaklı tarafta olduğuna ve ticari defter/fatura kayıtlarına dayalı bilirkişi tespitinin aksinin kanıtlanamaması durumunda alacağın reddedileceğine ilişkin değerlendirmesi bakımından emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
fiyat farkı ticari teamül ispat yükü cari hesap bayilik sözleşmesi ticari defter kesinleşmiş hüküm

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/640

KARAR NO 2021/779

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 20/12/2018

NUMARASI 2015/1018 Esas 2018/1285 Karar

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/05/2021

Davanın reddine ilişkin kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacılar vekili; müvekkili ile davalının ticari ilişkisinin, 30.06.2013 tarihinde müvekkilinin ticaret hayatına son vermesi ile son bulduğunu,görüşmelerde, davalının 2013 kış sezonunda yapılan indirimlerden kaynaklanan fiyat farkı borcunu kabul ettiğini, borcunun 80.000-TL olduğunun davalının muhasebesi tarafından tespit edildiğini, müvekkilinin yaptığı hesaplara göre alacağın 218.000-TL olduğunu,tarafların ticari defteri incelendiğinde görüleceği üzere 2013 yılı kış sezonunda müvekkilin 218.000-TL fiyat farkı alacağı olduğunu belirterek, 218.000-TL alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkili şirket ile davalı ... arasında 01.09.2012 tarihinde bayilik sözleşmesi akdedildiğini, davalı ... vergi kaydının 2013 yılında sonlandırılması nedeniyle bayilik sözleşmesinin kendiliğinden sona erdiğini, davalının müvekkili şirkete gönderdiği 15.07.2014 tarihli ihtarnamede belirttiği 02.05.2014 tarihli 86.438,34 TL'lik iade faturasının müvekkili şirketin cari hesap kayıtlarına işlendiğini, bu faturanın da mahsubu neticesinde müvekkilinin cari hesap borcu bulunmayıp, aksine 21.782,11- TL alacağı mevcut olduğunu, davalının ... isimli firmadan önce ... olarak faaliyette bulunduğunu ve bu firmanın da cari hesap ilişkisinde müvekkiline 16.225,24-TL bakiye borcunun kaldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; incelenen kayıtlardan ve taraflar arasındaki sözleşmeden; davacının davalı ile aralarındaki sözleşme gereğince iddia ettiği gibi davalı taraftan alacaklı olmadığı, davacının davasını ispatlayamadığı, aksi duruma ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili; davanın konusu 203.961,60-TL tutarlı fatura olmayıp bu faturanın 2013 kış dönemine ait olmadığını, müvekkilinin talebinin dava tarihi itibariyle mevcut fiyat farkı alacağı olduğunu, taraflar arasında fiyat farkı uygulaması bulunduğu tespit edildiği gibi davalı tarafından da kabul edildiğini, alacağın varlığı için fatura düzenlen -mesi şart olmadığı gibi alacağın ticari defterlere yazılmamış olmasının da alacağın bulunmadığı anlamına gelmediğini, bu nedenle salt ticari defterler esas alınarak sonuca gidilmesinin hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Somut olayda; taraflar arasında 01.09.2012 tarihli bayilik sözleşmesi imzalandığı, süregelen ilişki kapsamında sözleşmede açık hüküm bulunmasa da,davacı bayiye satılan malların nihai tüketiciye satışında sezon indirimine gidilmesi durumunda, bayi tarafından bu indirim nedeniyle oluşan fiyat farkının davalı satıcıya fatura edildiği, fiyat farklarının bu şekilde ödenmesi konusunda taraflar arasında bir teamül bulunduğu, uyuşmazlık konusu tutarın da 2013 yılı kış sezonu indirimleri nedeniyle oluşan fiyat farkına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Davalı da bu uygulamayı doğrulamakla birlikte, davacıların fiyat farkı faturalarının da mahsubu sonucunda müvekkilinin alacaklı olduğunu savunmakta olup;

alacağın miktarı da gözetildiğinde, ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davacılar üzerindedir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu ile; davacı ... tarafından düzenlenen 63.675,42- TL tutarlı ve 20.11.2013 tarihli 2012 yılı fiyat farkı açıklamalı faturanın davalı kayıtlarına işlenerek aynı tutarlı iade faturası düzenlendiği, sonrasında davacı tarafından düzenlenen 86.438,31 TL tutarlı faturanın davalı defterlerine işlendiği, yine davacı defterlerinde yer almayan davacıya ait fiyat farkı açıklamalı 203.961,60 TL tutarlı faturanın da davalı kayıtlarında mevcut olduğu, söz konusu davacı faturalarının da hesaba dahili sonucunda davalının borçlu olmayıp davacılardan alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Davacılar vekilince istinaf başvurusunda dava tarihi itibariyle mevcut fiyat farkı alacağı talep ettiklerini, 203.961,60 TL tutarlı faturanın da dava konusu olmadığını ileri sürmüştür. Ancak dava dilekçesinde açıkça dava konusu talep 2013 yılı kış sezonu indirimi nedeniyle oluşan fiyat farkı olup, yargılama sırasında ileri sürülmeyen ticari ilişki süresince oluşan fiyat farkı alacağı iddiasının dinlenilmesi mümkün değildir. Yine davacılar vekilince alacağın 203.961,60 TL tutarlı fatura dışındaki fiyat farkı alacağı olduğu ileri sürülmüşse de, bu konuda davacı tarafça alacağın varlığını kanıtlayacak nitelikte herhangi bir delil ibraz edilmemiştir. Dosyamız davalısı tarafından ileri sürülen bakiye cari hesap alacağının tahsili istemiyle, dosyamız davacıları aleyhine İstanbul 11.

ATM'nin 2015/603 esas sayılı dosyasında açılan davada fiyat farkı faturası da değerlendirilmek suretiyle davacının bakiye 21.782,11 TL alacağının bulunduğu tespit edilerek bu bedele hükmedilmiş, karar istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmiş olmakla, dosyamız davacılarının davalıdan alacaklı olmayıp aksine borçlu oldukları kesinleşen hükümle de doğrulanmıştır. Sonuç olarak davacı alacağı kanıtlanamamış olup, davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davacılar vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden davacılar vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 59,30-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 14,90-TL harcın davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,Davacılar tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 25/05/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/237037 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.