Ticari işletme (sicil / unvan / defter / cari hesap / acente)
TTK 11-123 · TBK 202-203 · TBK 547-554 · 2182 karar (agac.json bildirimi: 1111)
Alt başlıklar:
Ticari defterler ve zayi belgesi 152Ticaret sicili 30Tacir sıfatı ve hükümleri 157Ticaret unvanı ve işletme adı 14Cari hesap 30Acentelik, bayilik ve tek satıcılık 101İşletmenin devri; ticari temsilci ve vekiller 28
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 85Hak düşürücü süre 119Zamanaşımı 20Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 133
-
Temlik alacağına dayalı itirazın iptalinde bozma sonrası cari hesap incelemesi
2021/719 E. 2021/1284 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir alacağın temlik edilmesine dayalı olarak açılan itirazın iptali davasında, temlik edenin borçludan olan alacağının gerçekliği ve tutarı, temlik edenin ve borçlunun ticari defter ve kayıtlarının karşılıklı olarak ayrıntılı biçimde incelenmesi suretiyle tespit edilmelidir. Bu inceleme sonucunda her iki tarafın defterlerinde de temlik edilen tutardan daha fazla alacağın kayıtlı olduğunun tespit edilmesi halinde, temlikin ve dayanılan borç ilişkisinin geçerli olduğu kabul edilerek itirazın iptaline ve likit alacak niteliği nedeniyle icra inkar…
alacağın temlikiitirazın iptaliicra inkar tazminatıticari defter incelemesicari hesaplikit alacak
-
Temlik bildiriminden sonra doğan alacakla takas hakkının sınırı
2018/2065 E. 2021/1264 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Alacağın temliki borçluya bildirildiğinde borçlu, temlik konusu alacak üzerinde herhangi bir kısıtlama bulunmadığını ve ödemeyi yapacağını teyit etmişse; daha sonra ileri sürdüğü takas hakkının TBK 188/2 kapsamında geçerli olabilmesi için, takasa konu edilen alacağının temlik bildirimi sırasında zaten muaccel olması veya temlik edilen alacaktan önce/onunla aynı anda muaccel hale gelmesi ve bu durumun temlik bildirimi anında bilinir/gerçek olması gerekir. Borçlunun, teyit tarihinden kısa süre sonra, temlik eden şirketin mali durumundaki bozulmayı…
alacağın temlikitakas/mahsupTBK 188muacceliyetiflasın ertelenmesiborca batıklık
-
Ticari defter kayıtlarına dayalı itirazın iptali davasında ispat
2019/992 E. 2021/1271 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taraflar arasındaki ticari ilişkide, bir tarafın kendi ticari defterlerinde diğer tarafa borçlu olarak kayıtlı görünmesi ve bu borca ilişkin faturaların ödendiğine veya daha az borç bulunduğuna dair bir itirazın bulunmaması halinde, borçlunun acente sıfatıyla üçüncü kişi (donatan) namına işlem yaptığı savunması husumeti ortadan kaldırmaz; ayrıca iki tarafın ticari defter kayıtları arasında fark bulunması durumunda, alacaklı tarafın kayıtlarındaki eksikliğin kaynağının belirlenememesi ve borçlu tarafın kendi defter kayıtlarında daha yüksek borç…
itirazın iptaliticari defter kaydıacentelikpasif husumetispat yüküicra inkar tazminatı
-
Cezai şart alacağının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle ihtiyati haciz talebinin reddi
2021/1313 E. 2021/1203 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Cezai şart alacağına dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, alacağın varlığı, sözleşmeye aykırılığın gerçekleşip gerçekleşmediği ve tazminatın muaccel olup olmadığı hususları yargılamayı gerektiriyorsa, yaklaşık ispat şartı sağlanmamış olur ve ihtiyati haciz talebi reddedilir.
ihtiyati hacizyaklaşık ispatcezai şartmuacceliyetbayilik sözleşmesibayilik (acente-kıyas)
-
Ticari defter kayıtlarına göre belirlenen alacakta icra inkar tazminatı
2021/1259 E. 2021/1218 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İtirazın iptali davasında, itirazın iptaline karar verilen alacak tutarı tarafların kendi ticari defter kayıtlarına göre tespit edilmişse, alacağın gerçek miktarının belirlenmesi için ayrıca tarafların mutabakatına veya ek bir değerlendirmeye ihtiyaç bulunmadığından alacak likit sayılır ve borçlu itirazında haksız bulunduğu takdirde icra inkar tazminatına hükmedilebilir. Davanın kısmen kabul edilmiş olması, yani bir kısım alacak isteminin reddedilmesi, tek başına alacağın likit olmadığını göstermez.
itirazın iptaliicra inkar tazminatılikit alacakticari defter kaydıgenel haciz yolu ile takip
-
İcra dairesinin yetkisizliği nedeniyle itirazın iptali davasının usulden reddi
2021/1396 E. 2021/1229 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Sözleşmeden kaynaklanan alacağa ilişkin itirazın iptali davasında, icra takibinin yetkili icra dairesinde başlatılmış olması özel dava şartıdır; borçlunun icra dairesinin yetkisine itiraz etmiş olması halinde mahkeme bu hususu re'sen gözetir. Yetkili icra dairesi, alacaklının veya borçlunun (fiili yerleşim/merkez adresinin, ticaret sicili kayıtlarına göre güncellenmiş haliyle) yerleşim yeri esas alınarak belirlenir; takip başlatılan yer bu adreslerden biri değilse, icra dairesinin yetkisizliği nedeniyle dava özel dava şartı yokluğundan usulden…
itirazın iptaliicra dairesinin yetkisiözel dava şartıgenel yetkisözleşmenin ifa yeriticaret sicili kaydı
-
Cari hesap alacağının ispatında ticari defter kaydı uyumu
2021/1172 E. 2021/1111 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Menfi tespit/istirdat davasında alacağının varlığını ispat yükü davalı alacaklıda olup, davalının ibraz ettiği belgenin (sipariş föyü) hangi maksatla düzenlendiği anlaşılamıyorsa ve davacının ticari defterlerindeki ilişkili kayıtlar davalıdan ayrı bir tüzel kişiliğe ait ise ve bu iki tüzel kişilik arasında organik bağ ispatlanmamışsa, davalının ticari defterlerinin incelenmemiş olması sonuca etkili görülmez; ayrıca borçlunun icra dosyasına yatırdığı bedelin alacaklıya ödenmesine muvafakat vermesi, aynı anda haciz kaldırılması talep edilmiş ve borçlu…
menfi tespitistirdat davasıispat yükücari hesap ilişkisiticari defterorganik bağ
-
Köprü güzergahı değişikliğinde TBK 138 uyarlama koşulunun oluşmadığı
2021/790 E. 2021/1104 K. ·
Diğer / sınıflanamadıdirenme
Tacir olan tarafın basiretli bir iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğü kapsamında, kamu kurumunca (UKOME gibi) alınan ve önceden ilan edilen bir güzergah/altyapı düzenlemesi nedeniyle ortaya çıkan maliyet artışı, TBK 138 uyarlama davası açısından 'öngörülemeyen veya öngörülmesi beklenmeyen olağanüstü durum' olarak kabul edilemez; böyle bir durumun kamuoyunca önceden bilinebilir nitelikte olması halinde işlem temelinin çöktüğü kabul edilemeyeceğinden uyarlama talebi reddedilir.
sözleşmenin uyarlanmasıTBK 138işlem temelinin çökmesibasiretli tacirUKOME kararıöngörülemeyen olağanüstü durum
-
LPG bayilik sözleşmesinin haklı feshinde cezai şart ve kar mahrumiyeti talebi
2019/995 E. 2021/1099 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Akaryakıt/LPG bayilik sözleşmesinde, bayinin sözleşmede belirlenen süre içinde mal alım-satım taahhüdünü yerine getirmemesi, sözleşmede tanınan tek taraflı fesih hakkının kullanılmasını haklı kılar. Bu durumda dağıtıcının talep ettiği kar mahrumiyeti, davacının yeni bir bayilik ilişkisi kurup kurmadığı ve makul süre esas alınarak hesaplanması gerekmekle birlikte, talep edilen tutarın hesaplanan tutarın altında kalması hâlinde makul süre belirlenmemiş olsa da talep hukuka uygun kabul edilebilir. Sözleşmede kararlaştırılan cezai şart tutarı, tarafların…
bayilik sözleşmesihaklı fesihkar mahrumiyeticezai şarttenkismüteselsil kefaletbayilik (acente-kıyas)
-
Çekle ödeme iddiasında çekin akıbeti araştırılmadan hüküm kurulamaz
2019/1000 E. 2021/1096 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Faturaya dayalı cari hesap alacağının tahsili amacıyla yapılan icra takibinde, davalının borca karşılık verdiğini ileri sürdüğü ve süresinde bankaya ibraz edilmemiş bir çekin varlığı halinde, bu çek TTK 90/1-c kapsamında bedelin alınmış olması şartına bağlı olsa da yazılı delil başlangıcı niteliğinde kabul edilir; mahkeme çekin ödenmeme sebebini, bankaya iade edilip edilmediğini, iade edilmişse kim tarafından edildiğini ve çekin kimin elinde bulunduğunu bankadan sorarak araştırmadan, taraf iddialarını yeterince aydınlatmadan esas hakkında hüküm kuramaz;…
itirazın iptalicari hesapyazılı delil başlangıcıkambiyo senediçekin ibrazıTTK 90/1-c
-
Slot charter sözleşmesinde konteyner nezaret ücreti talebi
2018/2183 E. 2021/1081 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Slot charter (konsorsiyum) anlaşması kapsamında bir gemide birden fazla donatana yer tahsis edildiğinde, slot hakkı sahibi donatan bu kısımdaki faaliyetini kendi nam ve hesabına yürütür, konşimentoyu kendisi düzenler; gelen yüklerin takip, tahliye ve nezaret işlemleri konşimentoyu düzenleyen donatanın acentesi tarafından yapılır. Bir acentenin, bağlı olduğu donatanın konşimentosunu düzenlemediği yüklere ilişkin olarak (varış ihbarı bildirme, ihraç yük bilgisi alma, konteynere nezaret gibi) yaptığı işlemler, kendi donatanına karşı ifa ettiği bir…
slot charter (konsorsiyum) anlaşmasıTHC (Terminal Handling Charges)acentelik ilişkisikonşimentonezaret ücretiitirazın iptali
-
Acentelik sözleşmesi feshinde eksik araştırma nedeniyle kararın kaldırılması
2019/917 E. 2021/1054 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Acentelik sözleşmesinin haksız feshi iddiasına dayalı tazminat davalarında, feshin haksız olup olmadığının belirlenmesi için sözleşmede taraflara tanınan yetkilerin (örn. faaliyet bölgesini değiştirme yetkisi) ve fesih gerekçesi olarak gösterilen olguların (verimlilik çalışması, alternatif teklif) somut olarak değerlendirilmesi gerekir. Kesinti/yansıtma bedellerine ilişkin taleplerde, bilirkişi raporunda tespit edilen toplam tutarın hangi kalemlerden oluştuğu, bu kalemlerin sözleşme hükümlerine dayanıp dayanmadığı ve ilgili faturaların defterlere…
acentelik sözleşmesihaksız fesihdenkleştirme tazminatıcari hesap sözleşmesiihtirazi kayıtmutabakatname
-
Acente sıfatıyla imzalanan konişmentoda taşıyana husumet yöneltilemez
2020/1506 E. 2021/1071 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir taşıma ilişkisinde konişmentonun taşıyıcı firma adına acente sıfatıyla imzalanması ve gümrük beyan formunda da acente olarak gösterilmesi halinde, acentenin donatan adına navlun bedelini tahsil etmiş olması tek başına acenteye taşıyan sıfatı kazandırmaz; bu durumda acenteye TTK 105 uyarınca asaleten (kendi adına) dava açılamaz, taşıyan sıfatını haiz olmayan acenteye yöneltilen dava pasif husumet yokluğu nedeniyle reddedilir.
-
Sözleşmenin ihtiyati tedbir yoluyla sürdürülmesi talebinin reddi
2021/1126 E. 2021/1050 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
Bir tarafın fesih iradesini ortaya koyduğu sürekli edimli bir sözleşmenin (bayilik/yetkili servis sözleşmesi gibi), feshin haksız olduğu ileri sürülerek ihtiyati tedbir yoluyla dava sonuna kadar devamına karar verilmesi istenemez; çünkü bu durumda ihtiyati tedbir, uyuşmazlığın esasını (feshin haksız olup olmadığını) önceden çözer nitelikte olup dava sonucunda elde edilecek sonucu temin eder hale gelir. Feshin haksız olup olmadığı yapılacak yargılama sonucunda belirlenecek bir husus olup, bu belirleme yapılmadan sözleşmenin tedbir yoluyla sürdürülmesine…
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatdüzenleme amaçlı tedbirbayilik sözleşmesiyetkili servis sözleşmesihaksız fesihbayilik (acente-kıyas)
-
Ticari defter kayıtları ve protokolle ispatlanan alacakta itirazın iptali
2021/1067 E. 2021/1053 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasındaki ticari ilişkiye dayalı protokol, çek ve ticari defter kayıtlarının birbirini doğrulaması halinde, bu belgeler alacağın varlığını ve miktarını ispata yeterlidir; bilirkişi incelemesinde ortaya çıkan küçük farklılıklar, çekin taraf defterlerine farklı tarihlerde işlenmesinden kaynaklanıyorsa itirazın iptali kararını sakatlamaz. Döviz alacağına takip tarihinden itibaren kamu bankalarının aynı para türünden bir yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranı uygulanır. Döviz alacağına ilişkin icra inkar tazminatının hangi tarihteki…
itirazın iptaligenel haciz yolu ile takipticari defter ve kayıtların ispat gücüprotokoldöviz alacağında faizicra inkar tazminatı
-
Vekilin dava takip yetkisi eksikliği nedeniyle kararın kaldırılması
2021/1157 E. 2021/1059 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Dava dilekçesinde davacı sıfatıyla gösterilen kişi/şirket ile vekaletnameyi veren kişi arasında uyumsuzluk varsa ve vekilin davayı takip yetkisi bu nedenle tartışmalıysa, bu eksikliğin giderilmesi için ilk derece kararı kaldırılıp dosya yeniden inceleme üzere mahkemesine gönderilir; ancak dava açma süresi kısa (TTK 82/7'de 15 gün) olan davalarda bu eksikliğin giderilmesi süre şartını etkilemeksizin değerlendirilir.
zayi belgesidava takip yetkisivekaletnamehusumetticari defterlerin ziyaıbasiretli tacir
-
Acentelik sözleşmesinin feshinde denkleştirme tazminatı koşulları
2019/178 E. 2021/973 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Acentelik sözleşmesinin acentenin kusuru olmaksızın sona ermesi halinde TTK 122 uyarınca denkleştirme (portföy) tazminatı talep edilebilmesi için; acentenin bulduğu yeni müşteriler sayesinde işletmenin sözleşme sona erdikten sonra da önemli menfaatler elde etmesi, acentenin sözleşme devam etseydi elde edeceği ücreti isteme hakkını kaybetmiş olması ve somut olayın özelliklerine göre bu talebin karşılanmasının hakkaniyete uygun düşmesi koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Sözleşmenin kısa süre (bir yıl) devam etmiş olması, bu menfaatin…
acentelik sözleşmesidenkleştirme (portföy) tazminatıTTK 122manevi tazminatilliyet bağıihbar tazminatı
-
Taşıma sözleşmesinde senet kabulünün borç yenilenmesi sayılmaması
2020/1167 E. 2021/1001 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Para alacağına ilişkin taşıma sözleşmesi kaynaklı takiplerde icra dairesinin yetkisine itiraz TBK m.89 çerçevesinde değerlendirilir. İcra takibinden sonra alacaklıya borcun ödenmesi amacıyla senet verilmesi, TBK 133 uyarınca tarafların açık yenileme iradesi bulunmadıkça borcun yenilendiği (tecdit) sonucunu doğurmaz; cari hesaptan daha az bedelli bir senedin kabul edilmesi de kalan alacaktan vazgeçildiği şeklinde yorumlanamaz. TTK 90/1-(c) uyarınca ticari senedin cari hesaba kaydı bedelinin alınmış olması şartına bağlıdır. Böyle bir durumda, vadesinde…
itirazın iptalitaşıma sözleşmesiicra inkar tazminatıborcun yenilenmesi (tecdit)cari hesapticari senet
-
İş yeri devir sözleşmesinde bedelden indirim iddiasının ispatı
2021/927 E. 2021/959 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir sözleşme bedelinden indirim yapılacağına ya da devredilecek malzeme/teçhizat kapsamına ilişkin taraflar arasında sonradan bir anlaşma yapıldığı iddia ediliyorsa, bu husus yazılı delille ispat edilmelidir; sosyal medya yazışmaları, karşı tarafın eksik/ayıplı ifayı kabul ettiğine dair açık bir beyan içermiyorsa tek başına ispat aracı olamaz. Ayrıca yasal süresinde tanık listesi bildirilmemişse, tanık dinletilmediğinden bahisle ileri sürülen istinaf sebebi yerinde görülmez.
itirazın iptaliticari işletme devriyazılı delil ile ispaticra inkar tazminatıtanık listesi süresi
-
Dava açıldıktan sonra ihtirazi kayıtsız yapılan ödeme, davayı konusuz bırakır
2021/1018 E. 2021/999 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Dava açıldıktan sonra borçlu tarafça yapılan ve ihtirazi kayıt içermeyen ödeme, rızai bir ödeme olarak kabul edilir ve davayı konusuz bırakır; bu durumda esasa girilmeksizin dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilebilir, ancak dosya kapsamındaki deliller (bilirkişi raporu, ticari defter kayıtları) üzerinden davacının dava açmakta haklı olup olmadığı incelenerek yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilir. Para borçlarında, aksine anlaşma yoksa TBK 89/1 uyarınca ifa yeri alacaklının yerleşim yeridir; bu nedenle alacaklının yerleşim…
konusuz kalmaihtirazi kayıtrızai ödemeyetki itirazıitirazın iptaliticari defter
-
Fatura itiraz süresi geçince içerik kesinleşir; kesin hüküm alacağı ispatlar
2021/864 E. 2021/958 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari bir faturaya yasal süresinde itiraz edilmemesi halinde fatura içeriği kesinleşir ve sonradan düzenlenen iade faturasının bu sonuca etkisi olmaz; alacağın varlığı ayrıca ilgili taraflar arasındaki kesinleşmiş bir mahkeme ilamıyla (kesin hüküm) da tespit edilmişse alacağın varlığı sabit kabul edilir. İtirazın iptali davasında İİK 67 hak düşürücü süresi, itirazın alacaklıya icra dairesi tarafından usulüne uygun tebliğ edildiği tarihten itibaren işler; alacaklının itirazı başka bir dava dosyasındaki tebligat yoluyla dolaylı öğrenmesi bu süreyi…
itirazın iptalihak düşürücü süreİİK 67ticari faturaTTK 21/2 fatura itiraz süresikesin hüküm
-
E-defter kayıtlarının bozulması TTK 82/7 zayi kapsamında değerlendirilmeli
2021/1112 E. 2021/976 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 82/7'de öngörülen zayi belgesi verilmesi düzenlemesi, yalnızca yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi afet veya hırsızlık sebeplerini değil; Elektronik Defter Genel Tebliği ile birlikte değerlendirildiğinde, e-defter veya beratlarına ait kayıtların bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi hallerini de kapsar. Bu hallerde 15 günlük başvuru süresi hak düşürücü süredir. Mahkeme, zayi belgesi talebini yalnızca klasik afet/hırsızlık nedenlerinin yokluğuna dayanarak reddedemez; e-defter altyapısının mevzuata uygunluğu ve davacının…
zayi belgesie-defterhak düşürücü süremücbir sebepbasiretli tacirElektronik Defter Genel Tebliği
-
Ticari defter kayıtlarına dayalı alacakta fatura itirazının ispatı
2021/1096 E. 2021/990 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasındaki ticari ilişkide, alacaklının düzenlediği faturaya karşı borçlunun süresinde itiraz etmeksizin faturayı ticari defterlerine kaydetmesi halinde, borçlu fatura muhteviyatı ürünleri faturada yazılı bedelle teslim almış sayılır ve bu bedeli ödemekle yükümlüdür. Borçlunun, gerçekte borcun bulunmadığına veya fiyatların daha düşük olup mahsuplaşma yapıldığına ilişkin savunması, bu iddiayı doğrulayan yazılı bir belge veya karşı tarafça onaylanmış bir mutabakatla ispatlanmadıkça, tek taraflı yazışmalar bu savunmayı ispata yeterli değildir.
itirazın iptaliticari defterfatura muhteviyatıBA/BS formuicra inkar tazminatıispat yükü
-
Yabancı para faturada kur farkı ve icra inkar tazminatı
2021/892 E. 2021/963 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Yabancı para cinsinden düzenlenen faturalarda, temel ilişki yabancı para üzerinden kurulmuşsa, fatura tarihindeki kur ile ödeme tarihindeki kur arasındaki farkın istenebilmesi için ayrıca yazılı bir sözleşme veya teamülün varlığı aranmaz; alıcının ödemeyi Türk Lirası üzerinden yapmış olması bu farkın talep edilmesine engel değildir. Ayrıca faturaya dayalı alacaklar, miktarı belirli veya belirlenebilir nitelikte olduklarından likit sayılır ve itirazın iptali davasında borçlunun itirazının haksız bulunması halinde icra inkar tazminatına hükmedilmesini…
itirazın iptalikur farkılikit alacakicra inkar tazminatıticari defter kaydıteamül
-
Fatura bedellerine itirazsız kayıt ve ispat yükü ile icra inkar tazminatı
2019/881 E. 2021/928 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taşıma/hizmet ilişkisinde düzenlenen faturalara karşı borçlu, yasal süresinde itiraz etmeksizin faturaları ticari defterlerine kaydetmişse, hizmetin verildiği ve fatura içeriğinin doğruluğu yönünden kabul edilmiş sayılır; bu durumda borçlunun sonradan hizmetin verilmediği veya bedelin fahiş olduğu yönündeki iddiaları, taraflar arasında tarifeye ilişkin yazılı bir sözleşme bulunmadıkça dayanaksız kalır ve likit hale gelen alacağa ilişkin haksız itiraz, icra inkar tazminatını gerektirir.
itirazın iptaliispat yüküfaturaticari defter kaydıdemurajicra inkar tazminatı
-
Franchise sözleşmesi alacağında mutabakatsız faturaların araştırılmadan hüküm kurulması
2019/854 E. 2021/914 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Franchise sözleşmesinden kaynaklanan cari hesap alacağına ilişkin itirazın iptali davasında, taraflar arasındaki defter kayıtları arasındaki farklılık belirli faturaların karşı tarafın defterinde kayıtlı olmamasından kaynaklanıyorsa; bu faturaların dosyaya celbedilmeden, hangi hizmet için düzenlendiği, sözleşme kapsamında olup olmadığı ve karşı tarafa sunulup sunulmadığı araştırılmadan, salt sözleşmedeki tek taraflı fiyat/hizmet belirleme yetkisine dayanılarak hüküm kurulması eksik incelemeye dayalıdır; mahkeme bu hususları bilirkişi incelemesiyle…
itirazın iptalifranchise sözleşmesicari hesapticari defterbilirkişi incelemesieksik inceleme
-
Acentenin poliçe düzenleme hatasında eksik sigorta hükmü uygulanamaz
2019/883 E. 2021/926 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Zorunlu deprem sigortasında, sigortalının müdahalesi ya da bildirimi bulunmaksızın acente/sigorta şirketi tarafından yenileme poliçesinde taşınmazın yüzölçümünün eksik yazılması halinde, sigortalıya taşınmazın gerçek alanı üzerinden ödenen ilave hasar bedeli acenteden eksik sigorta hükümleri çerçevesinde rücuen talep edilemez; çünkü bu ödeme yükümlülüğü taşınmazın gerçek yüzölçümünden kaynaklanmaktadır ve poliçe doğru düzenlenmiş olsaydı da aynı bedel ödenecekti. Acentenin hatalı poliçe düzenlemesinden kaynaklanan zarar, ancak eksik tahsil edilen prim…
zorunlu deprem sigortasıeksik sigortarücubeyan yükümlülüğüacente sorumluluğusigorta tahkim komisyonu
-
Bayilik sözleşmesi feshinde emanet malların iadesi ve haksız kullanım bedeli talebi
2019/618 E. 2021/911 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Süreli edim ve cezai bedel içeren sözleşmelerde, dava açıldığı tarihten sonraki döneme ilişkin alacaklar ıslah yoluyla talep dışında hükme bağlanamaz; her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre değerlendirilir. Sözleşmede amortisman payı düşülerek iade öngörülen emanet mallarda, bedel bu esasa göre bilirkişi incelemesiyle belirlenmelidir. İhtiyati tedbir yoluyla icra marifetiyle teslim alınan emanet mallar davayı konusuz kılmaz; bu mallar hakkında mahkemece olumlu ya da olumsuz açık bir hüküm kurulması gerekir; kurulmamışsa karar…
bayilik sözleşmesiemanet senedihaksız kullanım bedeliamortismanhaklı fesihıslahbayilik (acente-kıyas)
-
İntifa hakkı terkin edilmeden intifa/yatırım bedeli talep edilemez
2019/882 E. 2021/903 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bayilik sözleşmesi kapsamında bir taşınmaz üzerinde intifa hakkı tesis edilip bu hak karşılığında bedel ödenmişse, sözleşmenin sona ermesi üzerine kullanılmayan süreye isabet eden intifa bedeli ile buna bağlı sabit yatırım bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebilmesi, intifa hakkının tapudan terkin edilmiş olması koşuluna bağlıdır; intifa tapuda terkin edilmediği sürece taşınmaz maliki olan davalının sebepsiz zenginleştiğinden söz edilemez ve bu talepler yönünden verilecek ret kararı, işin esasına ilişkin olmayıp dava şartı…
sebepsiz zenginleşmeintifa hakkının terkinidava şartıcari hesap alacağıticari defterlerin delil niteliğimaktu vekalet ücreti
-
Zayi belgesi davası hasımsız açılır, hasımlı açılmışsa usulden reddedilir
2021/923 E. 2021/917 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Ticari defterlerin zıyaı nedeniyle zayi belgesi verilmesi talebi HMK m.382/2-(e) kapsamında çekişmesiz yargı işi olduğundan, bu davanın hasımsız olarak açılması gerekir; hasım gösterilerek açılan zayi belgesi davası usulden reddedilir. Defterlerin üçüncü kişide (örn. muhasebecide) bulunduğunun ileri sürülmesi, zayi belgesi koşullarını oluşturmaz; bu durumda ilgili kişiye karşı istirdat davası açılabilir.
zayi belgesiçekişmesiz yargı işihasımsız davaistirdat davasıpasif husumet