Avans iadesi ispat yükü: hizmet verildiğini davalı ispatlar
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/724 E. 2021/697 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Avans İadesi ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Gerekçe özeti
Bir tarafın avans/ön ödeme olarak gönderdiği bedelin, karşı tarafça sunulduğu iddia edilen hizmet karşılığı olarak mahsup edilebilmesi için, hizmetin fiilen ifa edildiğinin ve karşı tarafa bildirildiğinin (faturanın tebliğ edildiğinin) ispatı gerekir; bu ispat yükü hizmeti verdiğini iddia eden taraftadır. Ödemenin iadesi talep edildikten sonra, ödeme tutarına denk gelecek şekilde düzenlenen ve tebliği ispatlanamayan bir hizmet faturası, tek başına hizmetin verildiğine delil oluşturmaz; bu durumda alınan bedelin iadesine karar verilir.
Ele alınan sorunlar
Ödenen avansın hizmet/malzeme bedeli olarak mahsup edilip edilemeyeceği ve iade yükümlülüğü → ret
İddia: Davalı vekili, tarafların malzeme ve mühendislik hizmeti konusunda mutabakata vardıklarını, davacının teklifi kabul ederek ödeme yaptığını, davalının hem malzeme temin ettiğini hem de sürekli mühendislik hizmeti verdiğini, bu nedenle ödenen bedelin hizmet karşılığı olup iade edilemeyeceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.
Gerekçe: Davacı tarafından davalıya belirli bir projede kullanılacak malzeme için fiyat teklifi istenmiş ve 'avans' açıklamasıyla 45.000-TL gönderilmiştir. Davalının sunduğu fiyat teklifinin davacı tarafından onaylandığına ilişkin bir cevap bulunmamakta, aksine davacı tarafça fiyatların yüksek olduğu ve daha ucuz malzemeye yönelinmesi gerektiği bildirilmiştir. Davacı tarafından sonraki tarihli maillerde cari hesabın kapatılması istenmiş, bu talepten sonra davalı tarafından 'mühendislik hizmet bedeli' açıklamalı fatura düzenlenmiştir; bu faturanın davacıya tebliğ edildiğine ilişkin delil sunulmamıştır. Davacı, davalıdan mühendislik hizmeti değil, projeleri göndererek malzeme için teklif istemiştir. Fatura davalı kayıtlarında yer alsa dahi, hizmetin fiilen verildiğinin ispat yükü davalıya aittir; davalı defterlerinin incelenmemiş olması bu sonuca etkili değildir. Avansın iadesi istenildikten sonra avans miktarı kadar hizmet bedeli faturası düzenlenmiş olması, mühendislik hizmetinin verildiğine delil teşkil etmemektedir. Bu nedenle gönderilen bedelin davacıya iadesi gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Karar, ön ödeme/avans niteliğindeki bedelin hizmet karşılığı sayılabilmesi için hizmetin ifa edildiğinin ve faturanın tebliğ edildiğinin ispatının hizmeti sunan tarafa ait olduğunu; alacaklının iade talebinden sonra düzenlenen ve tebliği ispatlanamayan faturanın tek başına ispat aracı olamayacağını vurgulaması yönünden bölgesel emsal değeri taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ avans iadesi↗ ispat yükü↗ fatura tebliği↗ ticari defter↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/724
KARAR NO 2021/697
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 06/11/2018
NUMARASI 2016/1235 Esas 2018/829 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/05/2021
Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili , tarafların mal alım satımı konusunda anlaştıklarını, ancak davalının yüksek fiyat belirlemesi üzerine davacı şirket tarafından fiyatın kabul edilmediğini davalı şirkete bildirdiklerini, davalı tarafın teklifi revize edeceklerini belirttiğini ve avans istenmesi üzerine 45.000-TL avans ödemesi yapıldığını, ancak davalının indirim yapacağını taahhüdüne rağmen fahiş fiyatta ısrarcı olduğunu, bu fiyatta anlaşma yapılması mümkün olmadığından avansın iadesinin talep edildiğini, ancak davalı şirketin davacıyı oyaladığını, mal gönderilmediği gibi paranın da iade edilmediğini belirterek İst-Anadolu ...İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takibe vaki itirazın iptaline ve davalının % 20 tazminat ile mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; 2015 yılı Eylül-Ekim aylarında tarafların görüştüğü, davacının Türkmenistan projesi ile mühendislik hizmeti almak ve malzemeleri davalıdan almak için mutabakat sağlandığını, taraflar arasında elektronik yazışmalar olduğunu, davacıdan proje bilgileri istendiğini, davacı tarafından Rusça bazı proje, metraj listelerini gönderdiğini, davalının belgeleri türkçeye çevirerek davacıya danışmanlık yaptığını, davacının talebi ile fiyatların 3 kez revize edilerek 23.10.2016 tarihinde 288.388-TL üzerinden mutabakat sağlandığını ve davacı tarafından 45.000-TL avans gönderildiğini,davacı adına malzeme satın alındığını,malzemelerin davacı tarafından teslim alınmadığını,deponun işgal edildiğini, bu sürede davalı tarafından sürekli mühendislik hizmeti verildiğini, nitekim davacı tarafın hesap kapama için mail gönderildiğini ve davacı tarafa 45.000-TL bedelli mühendislik hizmet bedeli faturası kesildiğini, davacının faturayı kayıtlarına işlediğini, zaman içinde projenin olmadığını,hizmet almayacağını,malzemenin teslim alınmayacağının bildirildiğini, ödenen bedelin hizmet karşılığı olduğunu, davacının sözleşmenin feshi için haklı bir nedeni de olmadığını,4-5 ay sonra icra takibi yaptığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece taraflar arasındaki mail yazışmaları, tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda davacı tarafça Türkmenistan'da yapılacak proje için davalıdan fiyat teklifi istendiği ve 45.000-TL nin 23.10.2015 tarihinde davalı hesabına yatırıldığı, fiyatta anlaşma sağlanmadığı, davalı tarafça 15.08.2016 tarihinde kesilen 45.000-TL faturanın davacıya tebliğ edildiğinin ve mühendislik hizmeti verildiğinin ispatlanamadığı, davacının takip miktarı kadar alacaklı olması nedeni ile itirazın iptaline ve davalının % 20 tazminat ile mahkumiyetine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
Davalı vekili, savunma ve itiraz haklarının engellendiğini, hatalı verilen bilirkişi raporu ile kararın oluşturulduğunu, davacının davalıdan fatura kesmesini talep ettiğini,maillerin hiç dikkate alınmadığını,davalının sözleşme gereği hazırlıklarını yapıp tedarikçilerden alınan fiyatların üzerine kar koyarak davacı tarafa fiyat sunduğunu, bunun üzerine davacı tarafından 45.000-TL'nin gönderildiğini, tarafların karşılıklı olarak mutabakata vardıklarını, davacının teklifi kabul ederek verilen ve verilecek hizmetlere karşılık olarak ödeme yaptığını, davalının malzemeleri temin ettiği, bu arada da sürekli mühendislik hizmeti verdiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava davacı tarafından gönderilen avans ödemesinin iadesine ilişkin yapılan takibe yönelik itiraz iptali davasıdır.Somut olayda davacı tarafından davalıdan 15.10.2015 tarihinde ilgili projede kullanılmak üzere malzeme fiyat teklifi istenilmiştir.Malzemenin kullanılacağı projenin davacı tarafından gönderildiği davalı tarafça beyan edilmektedir.Davacı, davalıya 23.10.2015 tarihinde Türkmenistan avans açıklaması ile davalıya 45.000-TL göndermiştir.Davalı tarafından düzenlenen -mühendislik hizmeti-açıklamalı 15.08.2016 tarihli 45.000-TL bedelli fatura davacının ticari defterlerinde kayıtlı değildir.davalı vekili ticari defterlerinin ibrazı için tebligat yapılmadığını ileri sürmüş ise de ,fatura davalı kayıtlarında yer alsa dahi hizmetin verildiğinin davalı tarafından ispatlanması gerekmektedir.
Davalı defterlerinin incelenmemiş olması sonuca etkili olmamıştır.Davalı tarafından mail ile,22.10.2015 tarihinde kdv 340.298,38 TL teklif verilmiş,teklifin davacı tarafından onaylandığına ilişkin bir cevap verilmemiş,bilakis fiyatların yüksek olduğu daha ucuz malzemeye yönelmeleri gerektiği bildirilmiştir.Davacı tarafından 04.01.2016 vd.tarihli maillerde fatura bilgileri verilerek cari hesabın kapatılması istenmiş ve bu tarihten sonra 15.08.2016 tarihli "mühendislik hizmet bedeli" açıklamalı fatura davalı tarafından keşide edilmiştir. İş bu faturanın davacıya tebliğine ilişkin delil sunulmamıştır.Ayrıca davacı, davalıdan mühendislik hizmeti değil ,projeleri göndererek malzeme için teklif istemiştir.Davalının avansın iadesi istenildikten sonra avans kadar hizmet bedeli faturası düzenlemiş olması mühendislik hizmeti verildiğine delil teşkil etmediğinden gönderilen bedelin davacıya iadesi gerekmektedir.Bu nedenle davanın kabulüne ilişkin hükümde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle,davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 3.333,05-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 934-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.399,05-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına,davacı tarafından yapılan 42-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.17/05/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/254378 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi