6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Terkin işlemi dava sırasında yapılınca konusuz kalma ve yargı gideri sorumluluğu

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/759 E. 2021/910 K. · · İlk derece: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Ticaret sicil işlemine itirazkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümTemyiz yolu açık

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Konusuz Kalma - Yargılama Gideri mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Kesinleşmiş bir mahkeme kararıyla terkine hükmedilen hususun Ticaret Sicil Müdürlüğüne ilk talep üzerine yerine getirilmesi zorunludur; müdürlüğün TTK 33 maddesi kapsamında dava dışı şirkete ihtar göndermekle yetinip terkin işlemini gerçekleştirmemesi, terkinden kaçınmayı haklı kılan bir sebep oluşturmadığından, işlemin ancak dava açıldıktan sonra tamamlanması halinde dava konusuz kalsa da yargılama giderlerinden davalı sorumlu tutulur.

Ele alınan sorunlar

Davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin isabeti → kabul

Gerekçe: Dava dışı şirket aleyhine açılan davada unvandaki ibarenin terkinine karar verilmiş ve bu karar Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiştir. Davacı bu kesinleşen karara dayanarak davalı Ticaret Sicil Müdürlüğüne müracaat etmiş, davalı ise TTK 33 maddesi gereğince dava dışı şirkete ihtar gönderdiğini bildirmiştir. Eldeki dava TTK 34. maddesi gereğince açılmış olup, yargılama sırasında 16.12.2020 tarihinde dava dışı şirketin unvanındaki ibarenin re'sen terkinine karar verilerek terkin işlemi gerçekleştirilmiştir. Bu durumda dava konusuz kalmıştır ve bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Yargılama giderlerinden davalının sorumlu tutulup tutulmayacağı (dava açılmasına sebebiyet verme) → kabul

İddia: Davacılar vekili, davalının kesinleşmiş mahkeme kararına konu terkin işlemini ilk talep üzerine yerine getirmediğini, TTK 33 maddesi gereğince ihtar göndermekle yetindiğini, dava açıldıktan sonra terkinin gerçekleştirildiğini, bu nedenle davalının dava açılmasına sebebiyet verdiğinden yargı gideri ve vekalet ücretine mahkum edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Kesinleşmiş mahkeme kararları Anayasa gereğince bağlayıcıdır ve Ticaret Sicil Müdürlüğü, mahkeme kararı ile kesinleşen hususu ilk talep üzerine yerine getirmek zorundadır. TTK 33. maddesindeki ihtar mekanizması dava dışı şirket ve ilgililer yönünden bir düzenleme olup, TTK 33/3 maddesi gereğince davalı Ticaret Sicil Müdürlüğünün terkinden kaçınma sebepleri yerinde görülmemiştir. Bu nedenle davalı, dava açılmasına sebebiyet vermiştir. HMK 326. maddesi gereğince yargılama giderlerinin dava açılmasına sebebiyet veren davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kesinleşmiş bir mahkeme kararının Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından ilk talep üzerine yerine getirilmesi gerektiği ve TTK 33 kapsamındaki ihtar mekanizmasının bu zorunluluğu ortadan kaldırmayacağı yönündeki değerlendirme, benzer terkin uyuşmazlıklarında konusuz kalma ve yargılama giderine hükmetme bakımından bölgesel emsal niteliği taşır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticaret unvanının terkini ticaret sicil memurunun kararına itiraz konusuz kalma kesinleşmiş mahkeme kararının bağlayıcılığı yargılama giderine sebebiyet verme

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 33TTK 33/3TTK 34 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 326

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/759

KARAR NO 2021/910

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 04/02/2021

NUMARASI 2020/581 Esas 2021/83 Karar

DAVA

Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/06/2021

Davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacılar vekili , ... İbaresinin 1952 yılından bu yana ... Holding'e bağlı tüm grup şirketleri tarafından kullanıldığını, İstanbul ticaret sicilinin ... sicil noda kayıtlı ... Ltd.Şti ünvanlı şirketin ticaret ünvanının çekirdek sözcüğünün ... ibaresinin terkini için Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2015/217 esas sayılı dosyası ile ticaret sicil ünvanının terkini davası açtıklarını, davanın reddine karar verildiğini, kararı istinaf ettiklerini İstanbul BAM nin 2016/228 Esas sayılı istinaf taleplerinin kabulüne karar verilerek kararın kaldırılmasına, davalı şirketin ticaret ünvanındaki ... ibaresinin terkinine karar verildiğini, bu kararın Yargıtay 11.Hukuk Dairesince onanarak kesinleştiğini Mahkemece ...ne müzekkere yazılarak ...

ünvanının silinmesi talep edilmiş ise de bu işlemin yerine getirilemediğini, ayrıca bu konuda Ticaret Sicil Müdürlüğüne dilekçe ile müracaatlarında 19.10.2020 tarihinde cevap verdiğini TTK 33 maddesi gereği terkin işleminin yerine getirilmediğini, bu yazının kendilerine tebliğinden itibaren 8 gün içinde bu davayı açtıklarını belirterek terkin işleminin reddine ilişkin kararın iptaline ve ... Ltd.Şti'nin ünvanındaki ... ibaresinin sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dava açılmasından sonra davalı tarafından işlemin gerçekleştirildiği ve davanın konusuz kalması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına, kesinleşen mahkeme kararı gereğince davalı tarafından dava dışı şirkete ihtar gönderildiği ve 16.10.2020 tarihinde terkinine karar verilmiş olduğundan davalının dava açılmasına sebebiyet vermemesi nedeni ile yargı giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili, davalıya dava konusu işlemin yerine getirilmesi için müracaat edildiğini, davalı tarafından verilen 19.10.2020 tarihli cevapta TTK 33 maddesi gereğince ihtar gönderildiğinden terkin işleminin yerine getirilmediğini, dava açıldıktan sonra 16.12.2020 tarihinde terkin işleminin yerine getirildiğini, ancak davalının dava açılmasına sebebiyet verdiğinden kararın yargı gideri bakımından kaldırılarak davalının yargı gideri ile vekalet ücreti ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı tarafından dava dışı ... Tic.Ltd.Şti aleyhinde açılan dava neticesinde ünvanındaki ... ibaresinin terkinine karar verilmiş, iş bu karar Yargıtay denetiminden geçerek 08.09.2020 tarihinde kesinleşmiştir. Kesinleşen karar gereği davacı tarafından davalıya müracaat edilmiş ve davalı tarafından verilen 19.10.2020 tarihli cevabında TTK 33 maddesi gereğince gereği dava dışı şirkete ihtar gönderildiği ve yasal süreç içinde söz konusu husus yerine getirilmez ise konunun T.C İstanbul Valiliği Ticaret Sicil İl Müdürlüğüne iletileceği bildirilmiştir. Eldeki dava TTK 34.maddesi gereğince 30.10.2020 tarihinde açılmıştır. Kesinleşmiş mahkeme kararları T.C. Anayasa'sı gereğince bağlayıcıdır. Ticaret Sicil Müdürlüğü mahkeme kararı ile kesinleşen hususu ilk talep üzerine yerine getirmek zorundadır.Davadan sonra yargılama sırasında terkin işlemi gerçekleştirilmiş ve dava konusuz kalmıştır.

TTK 33. maddesindeki ihtar dava dışı şirket ve ilgililer yönünden bir düzenleme olup, Yine TTK 33/3 maddesinde düzenlendiği üzere davalı ... Müdürlüğünün terkinden kaçınma sebepleri yerinde olmadığından,davalı dava açılmasına sebebiyet vermiştir. Yargılama sırasında 16.12. 2020 tarihinde dava dışı şirketin ticaret ünvanındaki "..." ibaresinin re'sen terkinine karar verilerek terkin işleminin yapıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıdaki açıklamalar ışığında, davacılar vekilinin istinaf sebebi yerinde olduğundan başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, HMK 326 maddesi gereğince davalı dava açılmasına sebebiyet verdiğinden yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/581 Esas-2021/83 Karar sayılı ve 04/02/2021 tarihli kararın HMK.'nun 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına" İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak; Alınması gereken 59,30-TL nispi karar ve ilam harcından peşin yatırılan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacılar tarafından yatırılan 116,60-TL peşin harçlar ile 34,50-TL tebligat giderinden ibaret yargı giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, Davacılar vekili için takdir olunan 4.080-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, Davacılar tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Davacılar tarafından yapılan 58,20-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1.

maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 17/06/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/138256 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi temyiz incelemesi

Bu istinaf kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesince temyiz incelemesinden geçmiştir.

Onandı

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/6223 E. 2023/626 K. · Onandı

Yargılama sırasında terkinle konusuz kalan davada, davanın açılmasına sebebiyet veren sicil müdürlüğünün yargılama giderinden sorumluluğu

Gerekçe özeti

Kesinleşen bir mahkeme kararının gereğini ilk talep üzerine yerine getirmekle yükümlü olan ticaret sicil müdürlüğü, bu yükümlülüğü ancak yargılama sırasında yerine getirir ve dava bu nedenle konusuz kalırsa davanın açılmasına sebebiyet vermiş sayılır ve yargılama giderinden sorumlu olur.

Emsal değeri

Kesinleşmiş karara dayalı terkin talebini ancak yargılama sırasında yerine getiren sicil müdürlüğünün, konusuz kalan davada yargılama giderinden sorumlu tutulması yönünden emsal.

Kavramlar: konusuz kalma yargılama giderinden sorumluluk davanın açılmasına sebebiyet verme ticaret unvanının terkini

Yargıtay 11. HD kararının tam metni

11. Hukuk Dairesi         2021/6223 E.  ,  2023/626 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI 2021/759 Esas, 2021/910 Karar

DAVA TARİHİ 30.10.2020

HÜKÜM

Karar verilmesine yer olmadığı

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2020/581 E., 2021/83 K.

Taraflar arasındaki, terkin işleminin yerine getirilmesine yönelik talebin reddine ilişkin kararın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde, ... ibaresinin 1952 yılından bu yana Boyner Holding'e bağlı tüm grup şirketleri tarafından kullanıldığını, İstanbul Ticaret Siciline kayıtlı ... Promosyon Teks. Matbaa Sağ...Ltd. Şti. unvanlı şirketin ticaret unvanının çekirdek sözcüğünün ... ibaresinin terkini için Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2015/217 E. sayılı dosyası ile ticaret sicil unvanının terkini davası açtıklarını, davanın reddine karar verildiğini, kararı istinaf ettiklerini İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 2016/228 E. sayılı istinaf taleplerinin kabulüne karar verilerek kararın kaldırılmasına, davalı şirketin ticaret unvanındaki ... ibaresinin terkinine karar verildiğini, bu kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, Mahkemece İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ...

unvanının silinmesi talep edilmiş ise de bu işlemin yerine getirilemediğini, ayrıca bu konuda Ticaret Sicil Müdürlüğüne dilekçe ile müracaatlarında 19.10.2020 tarihinde cevap verdiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 33 üncü maddesi gereği terkin işleminin yerine getirilmediğini, bu yazının kendilerine tebliğinden itibaren 8 gün içinde bu davayı açtıklarını belirterek terkin işleminin reddine ilişkin kararın iptaline ve .....Tic Ltd Şti'nin unvanındaki ... ibaresinin sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılama devam ederken kesinleşmiş Mahkeme ilamında belirtilen ... Promosyon Tekstil Matbaa Sağlık İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin unvanındaki ... ibaresinin terkin edildiği hususunun 16.12.2020 tarihinde resen tescil edildiği ve tescil işleminin 21.12.2020 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiği gerekçesiyle davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalıya dava konusu işlemin yerine getirilmesi için müracaat edildiğini, davalı tarafından verilen 19.10.2020 tarihli cevapta 6102 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesi gereğince ihtar gönderildiğinden terkin işleminin yerine getirilmediğini, dava açıldıktan sonra 16.12.2020 tarihinde terkin işleminin yerine getirildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının yargı gideri bakımından kaldırılarak davalının yargı gideri ile vekalet ücreti ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından dava dışı ... Promosyon Teks...Tic. Ltd. Şti aleyhinde açılan dava neticesinde unvanındaki ... ibaresinin terkinine karar verildiği, işbu kararın Yargıtay denetiminden geçerek 08.09.2020 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen karar gereği davacı tarafından davalıya müracaat edildiği ve davalı tarafından verilen 19.10.2020 tarihli cevapta 6102 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesi gereğince dava dışı şirkete ihtar gönderildiği ve yasal süre içinde söz konusu husus yerine getirilmez ise konunun İstanbul Valiliği Ticaret Sicil İl Müdürlüğüne iletileceğinin bildirildiği, Ticaret Sicil Müdürlüğünün mahkeme kararı ile kesinleşen hususu ilk talep üzerine yerine getirmek zorunda olduğu, davadan sonra yargılama sırasında terkin işleminin gerçekleştirildiği, bu nedenle davanın konusuz kaldığı;

ancak 6102 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesindeki ihtar dava dışı şirket ve ilgililer yönünden bir düzenleme olup yine 6102 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlendiği üzere davalı ... Müdürlüğünün terkinden kaçınma sebeplerinin yerinde olmadığı ayrıca davalının dava açılmasına sebebiyet verdiği, yargılama sırasında 16.12.2020 tarihinde dava dışı şirketin ticaret unvanındaki "..." ibaresinin resen terkinine karar verilerek terkin işleminin yapıldığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle, davacının tescil edilmesini istediği mahkeme kararı ile ilgili olarak Müdürlüğün izleyeceği süreci açıklayan cevabi yazısının ret kararı mahiyetinde olmadığını, davacının talebini de reddetmediği halde ret kararı gibi davacı tarafından değerlendirilerek hukuki yararı olmadığı halde dava açtığını, davaya konu işlemin mevzuatta öngörülen aşamalar tamamlandıktan sonra tescil edildiğini, davacının 25.09.2020 tarihinde Müdürlüğümüze kesinleşmiş mahkeme kararları gereğince işlem yapılması için dilekçe ile müracaat ettiğini, anılan dilekçenin bir tescil başvurusu olarak ibraz edilmediğini, huzurdaki davanın açılmasına neden olmayan müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, yargılama aşamasında terkin işleminin yapılmasından dolayı davanın konusuz kalması nedeniyle davalının davanın açılmasına sebebiyet verip vermediği ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulup tutulamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesi

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.