Görevsizlik Kararının Kaldırılması: Karayolu Taşıması Deniz Ticareti Sayılamaz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/225 E. 2024/238 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiusul emsali
Davacının nitelemesi: Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı Alacak ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Taşıma
Gerekçe özeti
İcra takibine/dava konusu edilen faturalarda taşımanın karayoluyla yapıldığını gösteren unsurlar (araç plakası, güzergah, alıcı-yükleten bilgileri) bulunuyor ve taraflarca deniz yolu taşıma sözleşmesinin varlığı ileri sürülmüyorsa, uyuşmazlık TTK 5. Kitap kapsamındaki deniz ticaretine ilişkin sayılamaz; bu durumda münhasıran deniz ticareti davalarına bakmakla görevlendirilmiş asliye ticaret mahkemesi değil, genel görevli asliye ticaret mahkemesi davaya bakmakla görevlidir.
Ele alınan sorunlar
İcra takibine konu navlun alacağının karayolu taşımasından mı deniz taşımasından mı kaynaklandığı ve görevli mahkemenin tespiti → kabul
İddia: Davacı vekili, davaya ve icra takibine konu taşıma hizmetinin kara taşıması olduğunu, dava dilekçesinde CMR belgelerine dayanıldığını, mahkemenin bu hususu araştırmadan ve açıklama için süre vermeden görevsizlik kararı verdiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: TTK 5(2). madde uyarınca iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde HSK tarafından bir veya birkaç asliye ticaret mahkemesi, münhasıran deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin davalara bakmakla görevlendirilebilir; İstanbul ilinde bu görevlendirme İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yapılmıştır. Somut olayda icra takibine konu faturalar karayoluyla yapılan nakliyeye ilişkin navlun bedellerine ilişkindir; faturaların her birinde karayolu aracının plakası, güzergahı, alıcı ve yükleten bilgilerine yer verilmiştir. Taraflarca da deniz yolu taşıma sözleşmesinin varlığı ileri sürülmemiştir. Bu durumda uyuşmazlığın deniz ticaretinden kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi doğru değildir; mahkeme davaya bakmakla görevlidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Karayolu taşımasına ilişkin unsurları (plaka, güzergah, alıcı-yükleten bilgisi) taşıyan faturalara dayalı navlun alacağı uyuşmazlıklarının, taraflarca deniz yolu taşıma sözleşmesinin varlığı ileri sürülmediği hâllerde, TTK 5. Kitap kapsamında münhasıran deniz ticaretine bakmakla görevlendirilmiş asliye ticaret mahkemesinin görev alanına girmeyeceği yönünde emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Karayolu taşımasına ilişkin faturalara dayalı navlun bedeli ve masraf alacaklarına ilişkin uyuşmazlıklarda, deniz yolu taşıma sözleşmesinin varlığı ileri sürülmediği hâllerde davaya bakmakla görevli mahkeme, münhasıran deniz ticareti davalarına bakmakla görevlendirilmiş asliye ticaret mahkemesi değil, genel görevli asliye ticaret mahkemesidir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
görev↗ deniz ticareti↗ karayolu taşıması↗ navlun↗ itirazın iptali↗ CMR↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/225
KARAR NO 2024/238
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 21/11/2023
NUMARASI 2023/577 Esas 2023/739 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 14/02/2024
Görevsizliğe ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; icra takibine konu alacağın taşıma hizmetinden kaynaklandığını,anlaşma gereği taşıma hizmetinin gereği gibi ifa edilmiş, taşınan emtiaların boşaltma adreslerine teslim edildiğini,davalı taraf hizmet sonucu doğan navlun, navlun farkı alacağı ve gümrük masraflarını ödemediğini,müvekkilinin davalıya gönderdiği Beşiktaş ... Noterliği'nin 01.06.2022 tarih, ... yevmiye nolu ihtarname ile alacağın tebliğden itibaren 3 gün içinde ödenmesini istediğini,ihtarın 03.06.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, 10.06.2023 tarihinde (tebliğden 1 hafta sonra) davalı aleyhine İstanbul Anadolu .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının müvekkil şirkete;
10. 06.2022 de 6.875 Euro, 17.06.2022 de 9.550 Euro, 18.07.2022 de 1.500-euro olmak üzere toplam 17.925-Euro tutarında ödemeler yaparak asıl alacağı ödediğini, ancak icra vekalet ücreti ile takip masraflarını ödemediğini,asıl alacağı ödeyen davalının alacağın varlığını kabul ettiğini, müvekkilin icra takibi başlatmakta haklı olduğunu,ödenmeyen icra vekalet ücreti, takip masrafları yönünden itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili ;davacı şirketin,taşıma ilişkisine istinaden navlun ve gümrük masraflarından oluşan toplam 17.925- EURO bedelli birden fazla fatura düzenlediği,taşınan emtia hasarlı teslim edildiğinden TTK gereğince taşıma ücretine hak kazanılmadığını, müvekkilin kendi ticari kararı çerçevesinde 10.06.2022 tarihinde saat 09:51’de davacı şirket hesabına 6.875-Euro havale ettiğini, davacı şirketin,iyi niyetle yaptığı ödemeye rağmen aynı tarihte saat 10:18’de icra takibi başlattığını, dolayısıyla müvekkilin,icra takibi başlatıldığını bilmeden, icra takibinden evvel borcu olmadığı halde bir kısmını ödediğini, 6098 sayılı TBK’nın 100.maddesi gereğince, borçlu faiz veya masrafları tediyede gecikmiş değil ise, kısmi ödemeyi ana borçtan düşme hakkına sahip olduğunu, müvekkil aleyhine icra takibi başlatılması haklı olsa dahi,10.06.2022 tarihinde ödenen 6.875- euro düşülerek kalan bakiye için icra takibi başlatılması gerektiğini,davacının ödemeden haberi olduğu halde tüm alacak bakımından takip başlattığını,borcun;
icra takibi başladıktan sonra, ödeme emrinin tebliğinden önce veya ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmesinden sonra 7 günlük itiraz süresi içinde ödenmesi halinde icra vekalet ücretinin ¾ oranda hesaplandığını beyanla, davacının talep ettiği alacak,ödendiğinden davanın reddine, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, icra inkar tazminatı talebinin reddine, her halde davanın esastan reddine,aksi halde alacak hesabı için bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi nedeniyle düzenlenen faturalara bağlı olarak navlun, navlun farkı alacağı ve gümrük masraf ve giderlerinin ödenmesi amacıyla icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından icra takibinden sonra asıl alacağı ödendiğini ancak icra vekalet ücreti ile takip masraflarına yönelik itirazın iptali davasının açıldığı ve dava dilekçesi ekinde takip dayağı faturalar ve ödeme dekontları bulunduğu,taşıma sözleşmesinin deniz yolu dışında bir yolla taşıma yapıldığına dair her hangi bir iddia ve belgenin bulunmadığı, bu nedenle takibe konu navlun bedeli, navlun farkı alacağı gibi alacak kalemlerinin 6102 sayılı TTK.nun "Deniz Ticareti" başlıklı 5.kitabında yer alan 931 vd maddeleregöre değerlendirilmesi gerektiği, uyuşmazlığın esasının çözümlenmesinde davaya bakma görevinin İstanbul 17.
Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
İSTİNAF SEBEBLERİ
Davacı vekili; mahkeme tarafından davaya ve icra takibine konu taşıma hizmetinin kara taşıması olup olmadığı hususunda inceleme ve araştırma yapılmadığını, taşımanın kara taşıması olduğunu, davalının faturanın içeriğine itirazı da olmadığını, dava dilekçesinde CMR belgelerine dayanılmasına rağmen bu hususun göz ardı edildiğini, mahkeme tarafından taşıma türünü açıklamak için tarafına süre dahi verilmeksizin görevsizlik kararı verildiğini, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
TTK’nun 5. (2).maddesinde ;" bir yerde ticaret işlerine bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından ,asliye ticaret mahkemelerinden biri veya bir kaçı münhasıran bu kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir."denilmiştir. HSK tarafından İstanbul İli mülki hudutlarında görevli olmak üzere İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi deniz ticareti davalarına bakmakla görevlendirilmiştir. Somut olayda, icra takibine konu faturalar karayoluyla yapılan nakliyeye ilişkin navlun bedellerine ilişkindir.Davanın niteliği itibariyle uluslararası karayolu taşıması navlun bedelleri ve masrafların icra takibine konu edildiği, faturaların her birinde karayolu aracının plakası ve güzergahı ile alıcı ve yükleten bilgilerine yer verildiği, davanın taraflarınca da deniz yolu taşıma sözleşmesinin varlığı ileri sürülmediği halde, uyuşmazlığın deniz ticaretinden kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi doğru bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle; mahkemece davaya bakmaya görevli olduğu halde görevsizlik kararı verildiği belirlenmekle, davacı vekilinin istinaf nedeni yerinde görülerek başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/11/2023 Tarih 2023/577 Esas 2023/739 Karar sayılı hükmün HMK'nın 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafça yatırılan 269,85-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 14/02/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/46893 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi