6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Görevsizlik kararının kaldırılması: hisse ve tekne devri iptali uyuşmazlığı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1238 E. 2023/963 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Ticari şirket (genel)kaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiusul emsali

Mahkemenin nitelemesi: Deniz ticareti

Gerekçe özeti

Deniz ticareti ihtisas mahkemesinin görevi, TTK'nın deniz ticareti ve deniz sigortası hükümlerinin uygulanmasını gerektiren, gemi mülkiyetine ilişkin uyuşmazlıklarla sınırlıdır. Uyuşmazlığın konusu bir teknenin varlığına ilişkin olsa da, dava sebebi şirket hisselerinin sahte belgelerle devri ve bu devirlerin devamında şirkete ait malvarlığının (teknenin) muvazaalı olarak elden çıkarılmasının iptaline dayanıyorsa, bu uyuşmazlık niteliği itibariyle şirket ortaklığından kaynaklanan bir uyuşmazlıktır ve deniz ticareti ihtisas mahkemesinin değil, genel görevli asliye ticaret mahkemesinin görev alanına girer.

Ele alınan sorunlar

Görevli mahkemenin tespiti: Asliye Ticaret Mahkemesi mi, Denizcilik İhtisas Mahkemesi mi? → kabul

İddia: Davalı vekili, davanın deniz ticareti sözleşmeleri, deniz kazaları, gemi, donatan, kaptan, gemi alacaklıları ve yük alacaklılarıyla ilgili bir uyuşmazlık içermediğini, şirketin deniz ticareti faaliyetiyle ilgilendiğine dair delil bulunmadığını, uyuşmazlığın hisse devrinin sahte belgelerle yapıldığı iddiasına dayandığını, bu nedenle davanın Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girdiğini ileri sürerek görevsizlik kararının kaldırılmasını istemiştir.

Gerekçe: TTK 5(2) uyarınca HSK tarafından münhasıran deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin davalara bakmakla görevlendirilen asliye ticaret mahkemesi bulunabilir; İstanbul'da bu görevlendirme İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yapılmıştır. Ancak davacının dayandığı maddi vakıalara göre uyuşmazlık, şirket ortağının adına sahte evraklarla düzenlenen hisse devrinin iptali ile bu devirlerden sonra şirket adına kayıtlı teknenin davalıya muvazaalı olarak devredildiğinin iddia edilmesi ile şirket yöneticisinin sorumluluğu hükümleri dahilinde satışın iptali ve yeniden şirket adına tescili istemine ilişkindir. Bu maddi vakıalara göre TTK 5. Kitabında düzenlenen Deniz Ticareti veya Deniz Sigortası hükümlerinin uygulanmasını gerektiren, gemi mülkiyeti hükümlerinin uygulanmasını gerektiren bir uyuşmazlık söz konusu değildir; eldeki dava, niteliği itibariyle şirket ortaklığından kaynaklanan bir uyuşmazlık olarak kabul edilmelidir. Dayanılan hukuksal nedene göre davaya bakmakla görevli olan mahkeme, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi değil, davanın açıldığı Asliye Ticaret Mahkemesidir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Bir teknenin devrine ilişkin talep içeren davalarda, uyuşmazlığın dayanağı deniz ticareti veya gemi mülkiyeti hükümleri değil şirket ortaklığı ilişkisinden kaynaklanan muvazaa/hisse devri iptali ise, davanın deniz ticareti ihtisas mahkemesi yerine genel görevli asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği yönünde bölgesel ikna edici bir tespit içermektedir.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Şirket ortaklığından kaynaklanan, hisse devrinin sahte belgelerle yapıldığı ve bu devirler sonrasında şirkete ait malvarlığının muvazaalı olarak devredildiği iddiasına dayanan davalarda, deniz ticaretine ilişkin TTK hükümlerinin uygulanmasını gerektiren bir uyuşmazlık bulunmadığından görevli mahkeme, deniz ticareti işleriyle görevlendirilmiş asliye ticaret mahkemesi değil, genel görevli asliye ticaret mahkemesidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
görev deniz ticareti ihtisas mahkemesi muvazaa hisse devri iptali yöneticinin sorumluluğu

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 5(2) · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)a-3

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/1238

KARAR NO 2023/963

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 25/01/2023

NUMARASI 2023/33 Esas - 2023/89 Karar

DAVA

Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 15/06/2023

Davanın görevsizlik nedeniyle uulden reddine ilişkin verilen kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin ileride telafisi imkansız mağduriyeti oluşmaması açısından davaya konu, öncesinde ... Limited Şirketi'ne ait olan ancak müvekkili adına sahte belge düzenleyerek müvekkilinin hisseleri devredildikten sonra davalı adına kayıtlı olan, ...'da bulunan ... isimli tekne üzerine ve Bodrum Liman Başkanlığındaki sicil kayıtları üzerine 3. kişilere satış ve devrinin önlenmesi amacıyla teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını, ... Limited Şirketi'nde müvekkili aleyhine sahte belge düzenlenerek yapılan hisse devrinin iptaline, ... Limited Şirketine ait olan ancak müvekkiline ait hisseler sahte belgelerle davalı adına devredildikten sonra davalı adına tescil edilen ... isimli teknenin yolsuz satışının iptaline ve tekrar ...

Ltd.Şirketi adına tesciline, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, dava konusu ... Limited Şirketine ait hisselerin ve ... isimli teknenin sahte belgeler ile davalı adına devredildiğini ve bu sebeple hisse devrinin iptalini ve ... isimli teknenin yolsuz satışının iptali talebinin bulunduğunu ve söz konusu taleplerde Mahkemenin görevli olmadığını, İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla) görevli olduğunu, davanın 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c. ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davalı ... vekili; mahkemenin görevsizlik kararı hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin asli görevi, deniz ticaretiyle ilgili uyuşmazlıklara bakmak olduğunu, deniz ticareti sözleşmeleri, deniz kazaları, gemi, donatan, kaptan, gemi alacaklıları ve yük alacaklılarıyla ilgili bulunan dava ve işler bu mahkemenin görevine girdiğini, Tasfiye edilen ... Ltd. Şti. İTO kayıtlarına göre "18-finans kuruluşları" olarak geçen bir turizm şirketi olduğunu, ancak şirketin deniz ticareti faaliyeti ile ilgilendiğine dair dosyada bir belge bulunmadığını, somut dava konusu uyuşmazlıkta deniz ticareti faaliyetinden kaynaklanan bir uyuşmazlık içermediğini, öncesinde şirkete ait bulunan bir teknenin hisse satışının iptali talebi ile dava açılmış olmasının, somut uyuşmazlığı deniz ticaretinden kaynaklanan uyuşmazlık haline getirmeyeceğini, özünde şirketin hissedarları arasında yapılan hisse devrinin sahte belgelere dayanılarak yapıldığını, yine şirkete ait bir teknenin de sahte belgeler ile devredildiği iddiasına dayanan bir dava mevcut olduğunu, dava konusu talepleri Asliye Ticaret Mahkemelerinin görev alanına girdiğini, bu sebeplerden dolayı kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacının talepleri ;davacının dava dışı şirkette bulunan hisselerin davacı adına düzenlenen sahte belgelerle önce davalılara devir edildiği; akabinde sahte evraklarla yapılan hisse devirlerinden sonra, şirket adına kayıtlı Teknenin davalı ... adına muvazaalı olarak devir işleminin iptaline ilişkindir. TTK’nın 5. (2).maddesinde ise ;" bir yerde ticaret işlerine bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya bir kaçı münhasıran bu kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir." denilmiştir.

HSK tarafından İstanbul İli mülki hudutlarında görevli olmak üzere İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi deniz ticareti davalarına bakmakla görevlendirilmiştir. Davacı şirket ortağının açtığı dava; sahte evraklarla adına kayıtlı şirket hisselerinin iptali ile adına tescilli; şirket hisseleri davalılara sahte evraklar ile devir edildikten sonra şirket adına kayıtlı bulunan teknenin de davalıya devir edildiği ileri sürülerek yöneticinin sorumluluğu hükümleri dahilinde; muvazaa hukuksal nedenine dayalı satışın iptali ile yeniden şirket adına tescili istemine ilişkindir. Dava dilekçesinde davacının dayandığı maddi vakıalara göre TTK 5. Kitabında yazılı Deniz Ticareti veya Deniz Sigorta hükümlerinin uygulanmasını gerektiren ,gemi mülkiyeti hükümlerinin uygulanması gereken bir uyuşmazlık sözkonusu olmadığı;

eldeki davanın şirket ortaklığından kaynaklanan uyuşmazlık olarak kabulü gerektiği, dayanılan hukuksal nedene göre mahkemenin eldeki davaya bakmaya görevli bulunduğu sonucuna varılmaktadır. Davalı vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmekle başvurusunun kabulüyle; kararın kaldırılarak davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi"nin 25/01/2023 Tarih 2023/33 Esas - 2023/89 Karar sayılı kararın HMK.'nın 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davalı ... tarafça yatırılan 179,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 15/06/2023

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/65422 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.