6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Aracı kurum sözleşmesinde yaklaşık ispat sağlanamaması

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/132 E. 2025/120 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

sermaye piyasası

Gerekçe özeti

İhtiyati haciz talebinde muaccel para alacağının varlığı ön koşuldur; borçlu ile alacaklı arasındaki sözleşme ilişkisinin niteliği (örneğin aracı kurum sıfatı) borçlunun ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırıyor veya şarta bağlıyor ise ve bu husus yargılamayı gerektiren bir ihtilaf oluşturuyorsa, alacaklı yönünden yaklaşık ispat sağlanmış sayılmaz ve ihtiyati haciz şartları oluşmaz.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati haciz şartlarının (yaklaşık ispat) oluşup oluşmadığı → ret

İddia: İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili; borçlunun mal kaçırma hazırlığında olduğunu, teminatın yatırıldığını ve borçlu tarafın itirazının haksız olduğunu, itirazın reddi gerekirken kabul edilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca ihtiyati haciz için rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun varlığı gerekir; İİK 258/1 gereği alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermekle mecburdur. Kesin ispat aranmasa da, muaccel alacağın varlığı hususunda ihtilaf bulunması ve bu ihtilafın çözümünün yargılamayı gerektirmesi halinde ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı kabul edilir; çünkü muaccel bir para alacağının varlığı ön koşuldur ve varlığı ihtilaflı, tespite muhtaç alacak yönünden muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemez. Somut olayda borçlu ile alacaklı arasında ihracat aracılık sözleşmesi bulunduğu, sözleşme hükümlerine göre borçlunun aracı kurum olarak müşterilerden tahsilat yapmadığı takdirde alacaklıya ödeme yapma yükümlülüğü bulunmadığı, sunulan sözleşme içeriğinin alacaklının ürettiği ürünlerin ihracına aracılık edilmesine ilişkin olduğu ve bu içerik karşısında sunulan faturalardan borçlu bakımından yaklaşık ispatın sağlanmadığı sonucuna varılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Aracı kurum sıfatıyla hareket eden borçlunun sözleşme hükümleri gereği alacaklıya karşı doğrudan ödeme yükümlülüğü bulunmadığı hallerde, ihtiyati haciz için gerekli yaklaşık ispatın sağlanamayacağına ilişkin değerlendirme içermesi bakımından bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz yaklaşık ispat muaccel alacak ihracat aracılık sözleşmesi ihtiyati hacze itiraz

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257/1İİK 258/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/132

KARAR NO 2025/120

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 19/12/2024 (Ek Karar)

NUMARASI 2024/453 D.İş - 2024/450 Karar

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/01/2025

İhtiyati hacze itirazın kabulüne ilişkin ek kararın ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili; taraflar arasındaki mal alışverişi sebebiyle müvekkili şirketin, davalı borçluya, faturasını kestiği malları teslim ettiğini, davalı şirketin teslim edilen malların bedelini ödemediğini,karşı taraf aleyhine taraflarınca, Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, karşı tarafın mal kaçırma hazırlığında olduğunu beyanla karşı tarafın borca yeter miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının uygun bir teminat karşılığı ihtiyaten haczine menkullerin ve gayrimenkullerin muhafazası için Bakırköy ... İcra Dairesi ... sayılı dosyasında uygulanmak üzere ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

Dilekçe ekinde sunulan deliller değerlendirildiğinde; yaklaşık ispat koşuluna ilişkin olarak alacaklı tarafından fatura, dekont ve irsaliyelerin sunulduğu,ibraz edilen belgelere göre yaklaşık ispatın sağlandığı, İİK.md.257 de öngörülen ihtiyati haciz şartlarının oluştuğu gerekçesiyle, talebin kabulüne karar verilmiştir.

İTİRAZ

Karşı yan borçlu vekili; İcra ve İflas Kanunu uyarınca alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemede kanaat oluşturacak deliller göstermeye mecbur olduğunu, müvekkilinin borçlu sıfatının bulunmadığını, karşı tarafın, alacağı bulunduğunu kanıtlayamamakla beraber buna ilişkin yaklaşık ispatı dahi sağlayamadığını, müvekkilinin somut olayda yalnızca aracı kurum konumunda olup bu nedenle cari hesaba ya da faturaya dayanılarak ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğini,müvekkilinin aracı kurum olması hasebiyle müvekkiline bir ödeme yapılmadığı takdirde karşı tarafa herhangi bir ödemede bulunmasının mümkün olmadığını, taraflar arasında kurulan sözleşmenin 4. maddesinde müvekkilinin hak ve yükümlülüklerinin kararlaştırıldığını bu hüküm uyarınca müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu bulunamayacağı ve hiçbir şekilde karşı tarafa herhangi bir sebeple ödemede bulunamayacağının açık bir şekilde anlaşıldığını,beyanla kanuna aykırı olarak verilen ihtiyati haciz kararının iptaline karar verilmesini istemiştir.

EK KARAR

Mahkemece; talep eden tarafından sunulan fatura, dekont ve e-irsaliye nedeniyle talep kabul edilmiş ise de; karşı tarafın itirazında sözleşme sunması ve sunulan malların ayıplı olması nedeniyle ödeme yapılmadığını beyan etmesi, taraflar arasında alacağa ilişkin mutabakat belgesi sunulmaması, alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği, karşı tarafın itirazının haklı olduğu nedeniyle itirazın kabulüne ve mahkemenin 10/122024 tarih ve 2024/453 D.İş, 2024/450 Karar sayılı ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili;müvekkilin alacağına kavuşması için tedbirlerin alınmasının elzem olduğunu, davalının mallarını kaçırarak borçtan kurtulma için yaptığı itirazın reddi gerekirken kabulü ile sonuçlandığını, dosyaya yatırılan 156.900-TL teminat ve borçlu tarafın mal kaçırma şüphesi göz önünde bulundurularak ek kararın kaldırılması gerektiğini,ayrıca "itiraz eden lehine yürürlükteki AAÜTnce takdir olunan 9.500-TL vekalet ücretinin itiraz edene ödenmesine" şeklindeki kararının da usule ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, bu kararın da kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir.İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için kesin bir ispat aranmamakta ise de; muaccel alacağın varlığı hususunda ihtilaf bulunması, bu ihtilafın çözümü yargılamayı gerektirmesi halinde, kanunun aradığı ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığının kabulü gerekir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşul olup, varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir.Somut olayda karşı yan borçlu vekili ihtiyati haciz talep eden alacaklı ile müvekkili arasında ihracat aracılık sözleşmesi bulunduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşme hükmüne göre müvekkilinin karşı tarafa ticari ilişki gereğince herhangi bir borcu bulunması beklenemeyeceği, müvekkilinin aracı kurum olması gereği olarak herhangi bir tahsilat yapmadığı, müşterilerden herhangi bir ödeme alamadığı durumda karşı tarafa da bir ödemede bulunamayacağı belirtilerek itiraz dilekçesi ile birlikte sözlenin bir sureti sunulmuştur.

Sunulan sözleşme içeriği talep sahibinin ürettiği ürünlerin ihracına aracılık edilmesine ilişkin olup, sözleşme hükümlerine bakıldığında sunulan faturalardan karşı yan borçlu bakımından yaklaşık ispatın sağlanmadığının kabulü gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle; ihtiyati hacze itirazın kabulü ile yaklaşık ispat sağlanmadığından ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İhtiyati haciz isteyen tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 30/01/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/9567 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.