Sermaye piyasası (kaldıraçlı işlemler, türev araçlar)
6362 sK · kavram (kaldıraçlı/türev/VİOP) · 42 karar
Bu başlıkta usul:
Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 19Görev ve yetki 16Hak düşürücü süre 4İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 3
-
Örtülü kazanç aktarımı iddiasında yetersiz araştırma nedeniyle kaldırma
2019/708 E. 2021/768 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Örtülü kazanç aktarımı iddiasına ilişkin bir davada, uyuşmazlık konusu işlemle ilgili olarak Sermaye Piyasası Kurulu tarafından resmi bir karar bildirimi ile tespit yapılmış ve bu tespite dayanılarak ilgili şirket yetkilileri hakkında suç duyurusunda bulunulmuşsa, mahkemenin bu tespite dayanak bilgi ve belgeleri ilgili kurumdan celbetmeden, suç duyurusu sonucu başlatılan soruşturmanın akıbetini araştırmadan ve konusunda uzman bilirkişi incelemesi yaptırmadan sonuca gitmesi eksik incelemeye dayalı hüküm teşkil eder.
örtülü kazanç aktarımıSermaye Piyasası Kurulu kararıbilirkişi incelemesieksik incelemehalka açık ortaklıkbağlı ortaklıksermaye piyasası
-
Kaydileştirilmeyen hisse senedi YTM'ye intikal etmişse bankanın pasif husumeti yoktur
2020/1007 E. 2021/536 K. ·
Tespitkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Sermaye piyasası aracı, kayden izlenmeye başladığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmemişse mülkiyeti yasa gereği Yatırımcı Tazmin Merkezine intikal eder; bu durumda ihraççı banka SPK mevzuatına uygun hareket ettiğinden ve pay senedi mülkiyeti artık Yatırımcı Tazmin Merkezinde bulunduğundan, hak sahipliğinin tespiti davasında bankanın pasif husumeti bulunmaz. Ayrıca hüküm fıkrasında birbiriyle çelişen ibarelerin (davanın kabulü ile reddi) bir arada yer alması, esasa etkili bir usul hatası değilse yeniden yargılama gerektirmeden BAM…
hukuki yararpasif husumetkaydileştirmeYatırımcı Tazmin Merkezisermaye piyasası aracıkayden izlemesermaye piyasası
-
Eksik bilirkişi heyeti nedeniyle kaldırıp mahalline gönderme
2018/2592 E. 2021/154 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Kısmi davalarda istinaf kesinlik sınırı, dava edilen (talep edilen) miktara göre değil, dava dilekçesinde belirtilen alacağın tamamına göre belirlenir; bu husus gözetilmeden verilen istinaf başvurusunun reddine ilişkin ek karar hukuka aykırıdır. Ayrıca, mahkemece belirlenmiş bilirkişi seçim kararına aykırı biçimde, kararlaştırılan uzmanlık niteliğine (somut olayda foreks konusunda uzman bankacı bilirkişi) sahip olmayan bir bilirkişi kurulunun raporu benimsenerek ve tarafın teknik itirazları karşılanmadan hüküm kurulması, HMK 353(1)-6 kapsamında hükmün…
kaldıraçlı alım satım sözleşmesiforex/foreks işlemleristop out (zorunlu tasfiye)kısmi davaistinaf kesinlik sınırıbilirkişi kurulu oluşturmasermaye piyasası
-
Vadeli işlem/opsiyon sözleşmesinde bankanın özen yükümlülüğüne aykırılık iddiası
2018/1942 E. 2020/1166 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Vadeli işlem/opsiyon sözleşmesi ile kredi sözleşmesi kapsamında, sözleşme hükümlerinin genel işlem koşulu niteliğinde olması halinde, sözleşme öncesinde gerekli bilgilendirme yapılmış ve davacı tarafından bilgilendirme formu imzalanmış ise bu hükümler geçerli ve taraflar için bağlayıcıdır. Sözleşmede kredinin erken kapatılmasının bankanın kabulüne bağlı olduğu ve kabul halinde indirim yapma zorunluluğu bulunmadığı düzenlenmişse, banka bu yönde bir talebi geciktirse veya kabul etmese de kur farkı kaynaklı zarardan sorumlu tutulamaz. Borç tamamen…
genel işlem koşullarıvadeli işlemler sözleşmesiopsiyon işlemiteminat tamamlama çağrısıters işlem/pozisyon kapatmaipotek fekkisermaye piyasası
-
Kaldıraçlı alım satım sözleşmesinde tüketici-yatırımcı ayrımı ve görev
2020/655 E. 2020/585 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir aracı kurum ile müşterisi arasında akdedilen kaldıraçlı alım satım işlemleri aracılık çerçeve sözleşmesi, kanunda açıkça düzenlenmese de bankacılık sözleşmesi benzeri bir sözleşme niteliğinde olup, müşterinin tüketici (ticari veya mesleki olmayan amaçla hareket eden kişi) konumunda bulunması halinde bu sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlık tüketici işlemi sayılır ve görevli mahkeme, diğer kanunlarda ticari dava yönünde düzenleme bulunması bu sonucu değiştirmeksizin, Tüketici Mahkemesidir.
görev dava şartıtüketici işlemikaldıraçlı alım satım işlemleri aracılık çerçeve sözleşmesibankacılık sözleşmesimutlak ticari davausulden retsermaye piyasası
-
Kaldıraçlı işlemlerde tüketici sıfatı bulunan davalı yönünden görevli mahkeme
2019/1594 E. 2019/1208 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Kaldıraçlı alım satım (foreks) işlemleri, kanunda açıkça düzenlenmemiş olsa da bankacılık sözleşmesi benzeri nitelikte kabul edilir; taraflardan biri ticari veya mesleki olmayan amaçla, şahsi birikimlerini değerlendirmek üzere hareket eden gerçek kişi ise, işlemin boyutu da gözetilerek bu kişi tüketici konumunda sayılır ve TKHK 83. madde uyarınca diğer kanunlarda düzenleme bulunması bu niteliği ortadan kaldırmaz; bu durumda uyuşmazlıkta görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir. Ayrıca görevsizlik kararına karşı istinafta, yetki hususu görevli mahkemece…
kaldıraçlı alım satım işlemi (foreks)tüketici işlemigörevdava şartıbankacılık sözleşmesi benzeri sözleşmetüketici mahkemesisermaye piyasası
-
Kaldıraçlı işlem sözleşmesinden kaynaklanan davada görev: tüketici işlemi niteliği
2019/712 E. 2019/639 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Ticari veya mesleki amaçla hareket ettiği ispatlanmayan, kâr elde etmek amacıyla işlem yapan kişinin taraf olduğu kaldıraçlı alım satım/bankacılık sözleşmesi benzeri işlemler, 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici işlemi sayılır; bu durumda uyuşmazlığın görevli mahkemesi tüketici mahkemesidir ve mahkeme, görev dava şartını resen gözeterek işin esasına girmeden görevsizlik kararı vermelidir.
kaldıraçlı alım satım işlemleri çerçeve sözleşmesitüketici işlemidava şartıgörevresen incelemebankacılık sözleşmesisermaye piyasası
-
Hamiline yazılı hisse senedinin YTM'ye intikali ve pasif husumet yokluğu
2018/563 E. 2019/438 K. ·
Ticari şirket (genel)istinaf başvurusunun esastan reddi
Hamiline yazılı hisse senetleri, ilgili sermaye piyasası mevzuatı uyarınca kanunla belirlenen tarihte kamu tüzel kişiliğine sahip bir kuruma (Yatırımcı Tazmin Merkezi) intikal etmişse, bu intikal tarihinden sonra açılan bir davada, payların önceki sahibi olan şirketin davalı sıfatı bulunmaz; husumetin ilgili kuruma yöneltilmesi gerekir. Bu durumda husumet yanlış yöneltilmişse dava pasif husumet yokluğu nedeniyle reddedilir ve yargılama gideri/vekalet ücreti husumeti hatalı yönelten davacı üzerinde bırakılır. Sonradan çıkarılan bir yönetmelikle hukuki…
pasif husumettaraf sıfatıhamiline yazılı hisse senedikaydileştirmeYatırımcı Tazmin MerkeziSermaye Piyasası Kanunusermaye piyasası
-
Kaldıraçlı alım satım işleminde tüketici mahkemesi görevlidir
2018/2320 E. 2018/1570 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kaldıraçlı alım satım (Forex) işlemi, kanunda açıkça düzenlenmemiş olsa da bankacılık sözleşmesi benzeri bir işlem niteliğinde olup 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici işlemi sayılabilir. Bir işlemin başka bir kanunda (örneğin TTK'da borsa/ticari işlem olarak) düzenlenmiş olması, taraflardan birinin tüketici sıfatıyla hareket etmesi halinde tüketici mahkemesinin görevini ortadan kaldırmaz (6502 s. K. m.83/2). Yatırım sözleşmesini şahsi birikimlerini değerlendirmek amacıyla, ticari/mesleki amaç gütmeksizin yapan gerçek kişi, işlemin boyutu ne olursa…
kaldıraçlı alım satım işlemi (Forex)tüketici işlemigörev (kamu düzeni)bankacılık sözleşmesi benzeri işlemmutlak ticari dava (TTK 4/1-e)sermaye piyasası
-
Forex işleminde zarar gören yatırımcı tüketici sayılır, görevli mahkeme tüketici mahkemesidir
2018/311 E. 2018/1458 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Kaldıraçlı varlık alım satımı (forex) sözleşmesi bankacılık sözleşmesi benzeri nitelikte kabul edilir. Bu sözleşme kapsamında şahsi birikimlerini değerlendirmek amacıyla hareket eden, ticari veya mesleki amaç taşımayan gerçek kişi yatırımcı tüketici sayılır ve işlem tüketici işlemi niteliğindedir; TKHK'nın 83. maddesi uyarınca konuya ilişkin diğer kanunlarda düzenleme bulunması bu sonucu değiştirmez. Görev dava şartı olduğundan davanın her aşamasında resen araştırılır ve bu tür davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi değil Tüketici…
forexkaldıraçlı alım satım işlemitüketici işlemigörevdava şartıresen incelemesermaye piyasası
-
Kaldıraçlı alım satım işleminde davacının tüketici sayılması
2018/1389 E. 2018/1031 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir kişinin şahsi birikimlerini değerlendirmek amacıyla kaldıraçlı alım satım (foreks) işlemine girmesi ve bu işlemin boyutu itibarıyla ticari/mesleki bir amaç taşımaması halinde, kişi bu işlem yönünden 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici sayılır; kaldıraçlı alım satım sözleşmesi kanunda açıkça düzenlenmese de bankacılık sözleşmesi benzeri nitelikte kabul edilir ve tüketici işlemi sayılmasına diğer kanunlarda ayrı düzenleme bulunması engel olmaz; bu durumda uyuşmazlığa bakmakla görevli mahkeme tüketici mahkemesidir.
tüketici işlemikaldıraçlı alım satım sözleşmesi (foreks)görev (kamu düzeni)dava şartı yokluğubankacılık sözleşmesi benzeri işlemsermaye piyasası
-
Forex işleminde zarar davasında görevli mahkeme tüketici mahkemesidir
2018/866 E. 2018/733 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kaldıraçlı alım satım (forex) işlemlerine ilişkin sözleşmeler, kanunda açıkça düzenlenmese de bankacılık sözleşmesi benzeri nitelikte kabul edilir. Tarafların bu işlemden kaynaklanan uyuşmazlıkta taraflardan biri 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici sayılıyorsa, işlemin niteliği veya diğer kanunlarda (örneğin sermaye piyasası mevzuatında) düzenleme bulunması tüketici işlemi vasfını ve buna bağlı görev kuralının uygulanmasını engellemez; bu durumda uyuşmazlığa bakmakla görevli mahkeme tüketici mahkemesidir.
Kaldıraçlı alım satım işlemi (forex)Bankacılık sözleşmesiTüketici işlemiGörev (kamu düzeni)6502 sayılı Kanun m.83/2sermaye piyasası