6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Madde 780 — A) Şekli / I - Unsurlar

(1) Çek;

  • a) Senet metninde “çek” kelimesini ve eğer senet Türkçe’den başka bir dille yazılmış ise o dilde “çek” karşılığı olarak kullanılan kelimeyi,
  • b) Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi,
  • c) Ödeyecek kişinin, “muhatabın” ticaret unvanını,
  • d) Ödeme yerini,
  • e) Düzenlenme tarihini ve yerini,
  • f) Düzenleyenin imzasını,
  • g) (Ek: 15/7/2016-6728/70 md.) Banka tarafından verilen seri numarasını,
  • h) (Ek: 15/7/2016-6728/70 md.) Karekodu, içerir.

(2) (Ek fıkra : 15/7/2016-6728/70 md.) Çek alacaklıları, ellerinde bulunan çek ile çek hesabı sahibine ve bu çeki düzenleyenlere ilişkin verilere karekod aracılığıyla erişim sağlayabilir. Karekod ile;

  • a) Çek hesabı sahibinin adı, soyadı veya ticaret unvanı,
  • b) Çek hesabı sahibinin tacir olması hâlinde, ticaret siciline tescil edilen yetkililerinin adı, soyadı veya ticaret unvanı,
  • c) Çek hesabı sahibinin, çek hesabı bulunan toplam banka sayısı,
  • d) Çek hesabı sahibine ait bankalara ibraz edilmemiş çek adedi ve tutarı,
  • e) Düzenlenerek bankalara teslim edilen çeklerin adedi ve tutarı,
  • f) Son beş yıl içerisinde ibrazında ödenen çeklerin adedi ve tutarı,
  • g) İbraz edilen ilk çekin ibraz tarihi,
  • h) İbraz edilen son çekin ibraz tarihi,
  • ı) İbrazında ödenen son çekin ibraz tarihi,
  • i) Son beş yılda “karşılıksızdır” işlemi gören ve halen ödenmemiş çeklerin adedi ve tutarları,
  • j) Son beş yılda “karşılıksızdır” işlemi gören ve sonradan ödenen çeklerin adedi ve tutarı,
  • k) Son beş yılda “karşılıksızdır” işlemi gören son çekin ibraz tarihi,
  • l) Çek hesabı sahibi hakkında çek hesabı açma yasağı bulunup bulunmadığı, varsa yasaklama kararının tarihi,
  • m) Her bir çek yaprağı ile ilgili olarak tedbir kaydı olup olmadığı,
  • n) Çek hesabı sahibi tacirse, iflasına karar verilip verilmediği, iflasına karar verilmişse kararın tarihi, çek hesabı sahibi ya da cirantanın rızası aranmaksızın üçüncü kişilerin erişimine sunulur.

(3) (Ek fıkra : 15/7/2016-6728/70 md.) İkinci fıkrada belirtilen verilere ulaşılmasını sağlayacak karekod okutma ve bilgi paylaşım sistemi 5411 sayılı Kanunun ek 1 inci madde hükmü uyarınca kurulan Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi tarafından oluşturulur. Risk Merkezi sistemdeki verileri, 5411 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin on birinci fıkrası uyarınca bilgi alışverişini gerçekleştirdiği şirket ile paylaşmaya yetkilidir. Bu yetki kullanıldığı takdirde sistem bilgilerin paylaşıldığı şirket nezdinde kurulabilir.

(4) (Ek fıkra : 15/7/2016-6728/70 md.) Çekte yer alacak MERSİS numarası ile karekodun tanım ve içerikleri ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığının müştereken çıkaracağı tebliğle belirlenir.

Madde gerekçesi

Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.

Bu madde, 6762 sayılı Kanunun 692 nci maddesinden, dili güncelleştirilerek aynen alınmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu

Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin

m.692 A) Şekil: I - Unsurlar: kismen

Çek: 1. "Çek" kelimesini ve eğer senet Türkçeden başka bir dille yazılmış ise o dilde "Çek" karşılığı olarak kullanılan kelimeyi; 2. Kayıtsız ve şartsız muayyen bir bedelin ödenmesi için havaleyi; 3. Ödeyecek kimsenin "muhatabın" ad ve soyadını; 4. Ödeme yerini; 5. Keşide gününü ve yerini; 6. Çeki çeken kimsenin (Keşidecinin) imzasını; ihtiva eder.

Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.

Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar

Kambiyo senedine dayalı ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi

Boş çek yaprağının zayii nedeniyle iptalinde hukuki yarar yokluğu

Açık çekte imza yeterlidir; kıymetli evrak vasfı silinmez

Sadece keşideci imzası taşıyan açık çek geçerlidir

Zayi nedeniyle çek iptali davasında hamil sıfatı aranır

Çekte imzasız düzeltme ve bozuk ciro silsilesi itirazının reddi

Keşideci imzalamadan yapılan bedel düzeltmesinde eski bedelin geçerliliği

Lehtarın ciro zincirinde yer alması halinde yetkili hamillik

Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.

İlişkili kararlar

Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)

Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.

Güncel gelişmeler

Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.

Kendinizi test edin

Kural · Çek – zorunlu unsurlar

Çekin zorunlu unsurları bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Karekod yalnızca tavsiye niteliğinde olup zorunlu bir unsur değildir.
  2. Değişiklikle birlikte çekte vade gösterilmesi de zorunlu hâle gelmiştir.
  3. Banka tarafından verilen seri numarası ve karekod da çekin zorunlu unsurlarındandır.
  4. Kime ödeneceğinin (lehtarın) senette gösterilmesi zorunlu bir unsurdur.
  5. Muhatap yalnızca gerçek kişi olabildiğinden ad-soyad zorunlu unsurdur.
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: C

TTK m.780/1'e (6728 s.K. ile eklenen g ve h bentleri) göre banka tarafından verilen seri numarası ve karekod da çekin zorunlu unsurları arasındadır. A bunu tavsiyeye indirger (ters çevirme). B, çekte bulunmayan vade unsurunu ekler (çek görüldüğünde ödenir). D, lehtarı zorunlu sayar; oysa çek hamiline de düzenlenebilir (m.785). E'de muhatap banka olmalıdır (m.782), gerçek kişi olamaz.

Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-780 — erişim: 18.08.2026

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.