Çek keşidecisinin zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı yoktur

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1124

KARAR NO 2019/46

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 12/04/2018

NUMARASI 2018/353 Esas 2018/389 Karar

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/01/2019

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin ... bankası AŞ Galatasaray şubesine ait...nolu hesaptan verilen 5 adet, aynı bankanın 1.levent kurumsal şubenin 186-...041 nolu hesaptan verilen 8 adet ,aynı şubenin ... nolu hesaptan verilen 10 adet ,...Bankası AŞ ... nolu hesaptan verilen üç adet çek yaprağının şirket kaşesi ve yetkili imzalarını taşıdığı,diğer kısımları boş olarak 4.4.2018 tarihinde geceleyin şirket kasası soyulmak suretiyle çalındığını çeklerde şirkete ait kaşe ve yetkili imzaları bulunması, diğer kısımları yazılı olmayan çeklerin çalındığını, ödemenin engellenmesi için tedbir kararı verilerek, yargılama sonucu hesap ve çek numaraları bildirilen çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Dava mahkemece, TTK 757 ve devamı hükümleri gereği zayi edilen kambiyo senetlerinin iptali olup, TTK 780 maddesi gereğince yazılı unsurlardan hiçbirini ihtiva etmediğinden, çek vasfı ve kıymetli evrak niteliği taşımadığından, davacının ileride sahte imza ile çeklerin ibraz edilmesi halinde hamile karşı dava açmakta muhtariyetinin olacağı nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili , şirket harcamaları için yetkililerce imzlanmış ancak üzeri doldurulmamış çekler olduğu, her an boş kısımlarının doldurulup tedavüle sürülebileceği, çeklerin keşideci imzasını taşıdığı, yasal dayanağı bulunmayan red kararının kaldırılarak çeklerin iptaline karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK.nun 818/s atfıyla uygulanması gereken , 757- 764. madde hükümlerine göre zayii nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir. Davacı vekili, dava dilekçesinde, çek hesaplarının davacıya ait olduğunu belirtmiştir. TTK.757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır.

Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır.Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Davacı keşidecinin, hamil adına bu davayı açma yetkisi, yani dava takip yetkisi de yoktur.Dava konusu çeklerin şirket yetkilileri tarafından imzalandığı ancak diğer kısımların boş olarak çalındıkları davacı vekili tarafından bildirilmiştir.6102 sayılı TTK’nın 818 maddesinin c bendinde;açık poliçeye ait 677 ilâ 680'inci madde hükümlerinin çek hakkında uygulanacağı açıklanmıştır.

6102 sayılı TTK’nın 680. maddesi gereğince, bir çekin tamamen doldurulmamış olarak tedavüle çıkarılma olanağı mevcuttur. Dava konusu çeklerin imzalı bulundukları bildirilmekle eksik unsurlarının sonradan doldurularak tedavüle çıkarılması imkanı bulunmaktadır. Dava konusu çeklerin kıymetli evrak vasfını taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi yerinde bulunmamıştır. ( Yargıtay 11.HDnin 2014/5109 esas 2014/9864 karar sayılı 28/05/2014 tarihli emsal ilamı )Ancak yukarı da yazıldığı üzere ;çeklerin tamamın da davacı şirketin keşideci bulunduğu ,dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından sonucu itibariyle davanın reddine ilişkin hükme yönelik ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 44,40- TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 8,50- TL istinaf harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine .

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362.ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 17/01/2019