Keşide tarihi yazılı olmayan çekin zayi nedeniyle iptali talebi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/312 E. 2018/830 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Bir çekte düzenleme (keşide) tarihinin bulunmaması, TTK 680. madde uyarınca açık çeklere ilişkin hükümlerin çeklere de uygulanması nedeniyle, çekin kıymetli evrak niteliğini ortadan kaldırmaz; çekin tarihi sonradan doldurularak tedavüle çıkarılabileceğinden, salt keşide tarihinin bulunmaması gerekçesiyle çekin zayi nedeniyle iptali talebinin reddedilmesi doğru değildir; ilan şartları da yerine getirilmişse iptal koşulları oluşmuş sayılır.
Ele alınan sorunlar
Keşide tarihi bulunmayan çekin kıymetli evrak niteliği taşıyıp taşımadığı ve iptalinin mümkün olup olmadığı → kabul
İddia: Davacı vekili, TTK 818. maddesi uyarınca poliçeye ilişkin hükümlerin çekler için de uygulanacağını, TTK 681. maddesine göre çekin keşide tarihi ve keşide yerinin sonradan doldurulmasının çekin kambiyo vasfını kaybettirmeyeceğini, kaybolan çekin kötü niyetli kişilerce sonradan tamamlanıp piyasaya sürülme ihtimalinin müvekkilini mağdur edeceğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Dava konusu çek TTK 780-781. madde gereğince zorunlu unsurları belirtilmiş bir belgedir ve TTK 780/1-e uyarınca düzenleme tarihi zorunlu unsurlardandır. Bununla birlikte TTK 778. maddenin (ı) bendinde iptale ilişkin 757-763 ve 764/1. madde hükümlerinin, (c) bendinde ise açık poliçeye ait 677-680. madde hükümlerinin çek hakkında da uygulanacağı düzenlenmiştir. TTK 680. madde gereğince bir çekin tamamen doldurulmamış olarak tedavüle çıkarılması mümkündür; dolayısıyla dava konusu çekin düzenleme tarihinin sonradan doldurularak tedavüle çıkarılması imkanı bulunmaktadır. Bu durumda, iptali istenen çekin sadece keşide tarihinin bulunmaması nedeniyle çek vasfını taşımadığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi yerinde değildir. Zayii konusu çeke ilişkin ilanların yapıldığı ve yasal şartların oluştuğu anlaşıldığından, zayi nedeniyle iptal koşulları oluşmuştur.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Keşide tarihi bulunmayan (açık) çekin zayi nedeniyle iptali davalarında, TTK 680. madde gereği açık çeklerin tedavüle çıkarılabileceği ilkesinin uygulanarak, salt keşide tarihi eksikliğinin iptal talebinin reddi için yeterli olmadığı yönünde emsal niteliğinde bir değerlendirme içermektedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çek iptali↗ zayi↗ açık çek↗ kıymetli evrak↗ keşide tarihi↗ TTK 680↗ TTK 780-781↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/312
KARAR NO 2018/830
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 14/11/2017
NUMARASI 2017/276 Esas 2017/988 Karar
DAVA
Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/06/2018
İlk derece mahkemesince verilen kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili, müvekkili şirket emrine yazılı ...bank A.Ş. Kayseri Argıncık Şubesi 'nin ... nolu hesabından U... Koll. Şti. tarafından keşide edilen ...nolu çek teminat çeki olarak aldığını, ancak çekin kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen çekin bulunmadığını belirterek; davanın kabulüne , dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davaya konu zayii edildiği iddia olunan çekin edilen çekin keşide tarihi, düzenlenme yeri ve bedelinin yazılmadığı, TTK 781. Maddesi uyarınca çekte bulunması gereken keşide tarihine ilişkin zorunlu unsurları ihtiva etmediğinden kıymetli evrak niteliği taşımadığı, her ne kadar davacı vekili dava dilekçesi ekinde Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 'nin 2014/5109 Esas 2014/9864 Karar sayılı çekte keşide tarihinin bulunmamasının çekin tedavülünü ortadan kaldırmayacağına ilişkin ilamını emsal göstermiş ise de; talebe konu çekin keşide tarihinin sonradan doldurulabileceği ihtimalinin bulunması, dava tarihinde keşide tarihi olmayan çeke kıymetli evrak vasfı vermeyeceği, kıymetli evrak niteliği ihtiva etmeyen bir belgenin de iptali mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; TTK 818. maddesinde poliçe ile ilgili hükümlerin çekler için de uygulanacağının belirtildiğini, bu sebeple TTK 681.maddesinin çekler için de uygulanabildiğini, söz konusu maddeye göre çekin keşide tarihinin ve keşide yerinin sonradan doldurulmasının çekin kambiyo vasfını kaybetmesine sebep olmayacağının kanun koyucu tarafından hüküm altına alındığını, kaybolan çekin kötü niyetli kişiler tarafından keşide tarihi ve keşide yeri yazılarak piyasaya sürülme ihtimali mevcut olup bu durumun müvekkili şirketin mağdur olmasına neden olacağını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacıtarafça ;keşideciden teminat olarak alınan ...bank Kayseri/Argıncık şubesi ... nolu hesabından kesilen ...ayılı keşide yeri, tarihi ve bedeli yazılmayan çekin zayii sebebi ile iptali istenmiştir.
Dava konusu çek TTK 780-781 maddesi gereğince zorunlu unsurları belirtilmiştir. TTK 780/1-e maddesi gereği çekin düzenleme tarihi zorunlu unsurlardandır. Bununla birlikte 6102 sayılı TTK’nın 778 maddesinin ı bendinde; iptal hakkındaki 757 ilâ 763'üncü maddelerle 764'üncü maddenin birinci fıkrasının, aynı maddenin c bendinde ise açık poliçeye ait 677 ilâ 680'inci madde hükümlerinin çek hakkında uygulanacağı açıklanmıştır. 6102 sayılı TTK’nın 680. maddesi gereğince, bir çekin tamamen doldurulmamış olarak tedavüle çıkarılma olanağı mevcuttur. Dava konusu çekin düzenleme tarihinin sonradan doldurularak tedavüle çıkarılması imkanı bulunmaktadır. Bu durumda, iptali istenen çekin sadece keşide tarihinin bulunmaması nedeniyle çek vasfını taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi yerinde bulunmamıştır.
( Yargıtay 11.HDnin 2014/5109 E 2014/9864 28/05/2014 ). Zayii konusu çek ile ilgili ilanların yapıldığı, yasal şartların mevcut olduğu anlaşılmıştır.
Zayii nedeniyle iptal koşulları oluştuğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince davanın reddine ilikin kaldırılarak " davanın kabulüne ...bank Kayseri/Argıncık Şubesi 0017026-6 nolu hesabından keşide edilen ... sayılı çekin zayii sebebi ile iptaline" karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/276 Esas-2017/988 Karar sayılı ve 14/11/2017 tarihli kararının, HMK.'nun 353-b-2 gereği KALDIRILMASINA,
" ..kbank A.Ş. Kayseri/Argıncık Şubesine ait, ... hesap nolu, ... çek seri nolu, keşidecisi .. Koll.Şti. olan 1 adet çekin zayi nedeniyle İPTALİNE"
İlk Derece Yargılamasına ilişkin olarak :
"Alınması gereken 35,90 TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 4,50 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,"
İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 31,40- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine .
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362.ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.28/06/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/278523 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi