İhtiyati tedbir
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/681 E. 2015/6000 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
boş çek yaprağı↗ zayi nedeniyle iptal davası↗ çek iptali davası↗ zayi nedeniyle iptal↗ delil tespiti↗ çek iptali↗ menfi tespit davası↗ uyap↗ tespit davası↗ zayi↗ ihtiyati tedbir↗ hamil↗ iptal davası↗ içtihadı birleştirme kararı↗ hukuki yarar↗ çek↗ menfi tespit↗ cy/cy kaydı↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, 6102 Sayılı TTK'nın 780, 818/1 (s) madde ve bendi yollamasıyla aynı Kanun'un 680. madde hükmü uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde, tedavüle çıkarılmasının mümkün ve geçerli olduğu, böyle bir çekin iptalini isteme hakkının sadece hamile ait blunduğu, henüz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan tamamen boş çek yapraklarının tedavüle konmuş sayılamayacağı, bu suretle hesap sahibi tarafından zayi nedeniyle iptal davası açılamayacağı, ancak ele geçirenlerce imzalanıp doldurulması sonrasında çeke dayalı hak iddia edene karşı menfi tespit davası açılabileceği, bu nedenle talepte bulunanın boş çek yaprağına dayanarak iptal isteminde hukuki yararının olmadığı gerekçesiyle; talebin reddine karar verilmiştir.
Kararı ihtiyati tedbir talep eden temyiz etmiştir.
İhtiyati tedbir talep eden ... 25 adet boş çek yaprağının bulunduğu çek koçanını kaybettiğini ileri sürerek, bu çek yapraklarıyla ilgili bankaca ödeme yapılmaması için tedbir kararı verilmesini istemiştir.
Her ne kadar 21.02.2014 gün ve 2013/1 E.-2014/1 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre ihtiyati tedbir kararlarının temyizi kabil değil ise de, mahkemece ihtiyati tedbir talebi hakkında bir karar verilmeyip, çek iptali davası olmadığı halde istem bu şekilde değerlendirilip davanın reddine karar verildiğinden, verilen kararın niteliğine göre temyizin mümkün olduğu sonucuna varılarak inceleme yapılmıştır.
Mahkemeler ve hukuk dairelerinde hangi kayıtların UYAP’ta tutulmasının zorunlu olduğu Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 9. maddesinde gösterilmiştir. Aynı Yönetmeliğin 15 – (1) maddesi de tutulması zorunlu kayıtlardan değişik işler kaydı, yukarıda sayılan kayıtlarda (Esas kaydı, karar kaydı, istinaf kaydı, temyiz kaydı ve istinabe kaydında) tutulması gerekmeyen ihtiyatî tedbir, delil tespiti gibi karar ve işlemlerin tutulduğu kayıt olarak tarif edilmiştir.
İhtiyati tedbir talebine ilişkin işbu istemin, yukarıda belirtilen şekilde değişik işler kaydına kaydedilerek incelenmesi ve karara bağlanması gerekirken, talebin çek iptali davası olarak görülüp esasa kayıt edilerek çözümlenmesi doğru olmadığı gibi, karar başlığında ihtiyati tedbir talep edenin davacı olarak gösterilmesi ve ihtiyati tedbir istemi esas dava niteliğinde olmadığı halde, davanın reddine dair hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/4229 E. 2015/10853 K.
Ortak:zayi nedeniyle iptal davası · zayi nedeniyle iptal · çek iptali · menfi tespit davası · tespit davası · zayi · hamil · iptal davası · dava şartı
İncelediğiniz kararda… r çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde, tedavüle çıkarılmasının mümkün ve geçerli olduğu, böyle bir çekin iptalini isteme hakkının sadece «hamile» ait blunduğu, henüz keşide edilmemiş, «çek» vasfında olmayan tamamen boş çek yapraklarının tedavüle konmuş sayılamayacağı, bu suretle hesap sahibi tarafından «zayi nedeniyle iptal davası» açılamayacağı, ancak ele geçirenlerce imzalanıp doldurulması sonrasında çeke dayalı hak iddia edene karşı «menfi tespit davası» açılabileceği, bu nedenle talepte bulunanın «boş çek yaprağına» dayanarak iptal isteminde «hukuki yararının» olmadığı gerekçesiyle; talebin reddine karar verilmiştir.
Her ne kadar 21.02.2014 gün ve 2013/1 E.-2014/1 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre «ihtiyati tedbir» kararlarının temyizi kabil değil ise de, mahkemece ihtiyati tedbir talebi hakkında bir karar verilmeyip, «çek iptali davası» olmadığı halde istem bu şekilde değerlendirilip davanın reddine karar verildiğinden, verilen kararın niteliğine göre temyizin mümkün olduğu sonucuna varılarak inceleme yapılmıştır.
İhtiyati tedbir talebine ilişkin işbu istemin, yukarıda belirtilen şekilde değişik işler «kaydına» kaydedilerek incelenmesi ve karara bağlanması gerekirken, talebin «çek iptali davası» olarak görülüp esasa kayıt edilerek çözümlenmesi doğru olmadığı gibi, karar başlığında «ihtiyati tedbir» talep edenin davacı olarak gösterilmesi ve ihtiyati tedbir istemi esas dava niteliğinde olmadığı halde, davanın reddine dair hüküm kurulması doğru olmamış, kararın …
Benzer bu karardaMahkemece iddia ve dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, henüz keşide edilmemiş, «çek» vasfında olmayan, tamamen boş çek yaprakları tedavüle konmuş sayılmayacağından hesap sahibi tarafından «zayi nedeniyle iptal davası» açılamayacağı, kaybedilen çeki ele geçirenler tarafından imzalanıp doldurulması sonrasında çeke dayalı hak iddia edene karşı «menfi tespit davası» açılabileceği, boş çek yapraklarına dayanarak iptal isteminde «hukuki yarar» bulunmadığı, TTK'nın 818/a-s m. yollaması ile aynı Yasa'nın 680. maddesi uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması halinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, böyle bir çek için TTK'nın 757, 763, 764 vd. maddeleri uyarınca iptalini istemek hakkının sadece «hamile» ait olduğu, «keşidecinin» zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı, keşidecinin, kaybettiği çekin bedeli kendisinden talep edildiğinde veya çekin kimde olduğunu öğrendiğinde TTK'n …
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup, yukarıdaki özetten de anlaşıldığı üzere, henüz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan, tamamen boş çek yapraklarının tedavüle konmuş sayılamayacağından hesap sahibi tarafından «zayi nedeniyle iptal davası» açılamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bu durumda «keşideci» tarafından imzalanmış çeklerin tedavüle çıkarılmasının mümkün bulunduğu ve davacının keşideci olmayıp «hamil» olduğu gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeye dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:zayi nedeniyle çek iptali · keşideci · havale
Benzer bu karardaAncak, davacı 06/02/2015 «havale» tarihli dilekçesi ile dava konusu çeklerde tarih ve meblağın bulunmadığını, çeklerin «keşideci» tarafından imzalandığını, kendisine imzalı şekilde verildiği ve daha sonra kaybolduğunu ve keşidecinin de babası olduğunu iddia etmiştir.
Mahkemece iddia ve dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, henüz keşide edilmemiş, «çek» vasfında olmayan, tamamen boş çek yaprakları tedavüle konmuş sayılmayacağından hesap sahibi tarafından «zayi nedeniyle iptal davası» açılamayacağı, kaybedilen çeki ele geçirenler tarafından imzalanıp doldurulması sonrasında çeke dayalı hak iddia edene karşı «menfi tespit davası» açılabileceği, boş çek yapraklarına dayanarak iptal isteminde «hukuki yarar» bulunmadığı, TTK'nın 818/a-s m. yollaması ile aynı Yasa'nın 680. maddesi uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması halinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, böyle bir çek için TTK'nın 757, 763, 764 vd. maddeleri uyarınca iptalini istemek hakkının sadece «hamile» ait olduğu, «keşidecinin» zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı, keşidecinin, kaybettiği çekin bedeli kendisinden talep edildiğinde veya çekin kimde olduğunu öğrendiğinde TTK'n …
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup, yukarıdaki özetten de anlaşıldığı üzere, henüz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan, tamamen boş çek yapraklarının tedavüle konmuş sayılamayacağından hesap sahibi tarafından «zayi nedeniyle iptal davası» açılamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bu durumda «keşideci» tarafından imzalanmış çeklerin tedavüle çıkarılmasının mümkün bulunduğu ve davacının keşideci olmayıp «hamil» olduğu gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeye dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/681 E. , 2015/6000 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Hasımsız olarak görülen ihtiyati tedbir talebinde ... (...) 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28/11/2014 tarih ve 2014/889-2014/681 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi ihtiyati tedbir talep eden tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler elektronik ortamda okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
İhtiyati tedbir talep eden, ... ... Bankası'nda bulunan hesabına ait aldığı 5651 numara ile başlayıp 5675 numaraya kadar devam eden toplam 25 adet çek koçanını kaybettiğini, bu çek yapraklarının kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve doldurularak kullanılması hallerinde mağduriyetinin söz konusu olacağını ileri sürerek, toplam 25 adet çek yaprakları ile ilgili olarak bankaca ödeme yapılmaması için tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, 6102 Sayılı TTK'nın 780, 818/1 (s) madde ve bendi yollamasıyla aynı Kanun'un 680. madde hükmü uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde, tedavüle çıkarılmasının mümkün ve geçerli olduğu, böyle bir çekin iptalini isteme hakkının sadece hamile ait blunduğu, henüz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan tamamen boş çek yapraklarının tedavüle konmuş sayılamayacağı, bu suretle hesap sahibi tarafından zayi nedeniyle iptal davası açılamayacağı, ancak ele geçirenlerce imzalanıp doldurulması sonrasında çeke dayalı hak iddia edene karşı menfi tespit davası açılabileceği, bu nedenle talepte bulunanın boş çek yaprağına dayanarak iptal isteminde hukuki yararının olmadığı gerekçesiyle;
talebin reddine karar verilmiştir.
Kararı ihtiyati tedbir talep eden temyiz etmiştir.
İhtiyati tedbir talep eden ... 25 adet boş çek yaprağının bulunduğu çek koçanını kaybettiğini ileri sürerek, bu çek yapraklarıyla ilgili bankaca ödeme yapılmaması için tedbir kararı verilmesini istemiştir.
Her ne kadar 21.02.2014 gün ve 2013/1 E.-2014/1 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre ihtiyati tedbir kararlarının temyizi kabil değil ise de, mahkemece ihtiyati tedbir talebi hakkında bir karar verilmeyip, çek iptali davası olmadığı halde istem bu şekilde değerlendirilip davanın reddine karar verildiğinden, verilen kararın niteliğine göre temyizin mümkün olduğu sonucuna varılarak inceleme yapılmıştır.
Mahkemeler ve hukuk dairelerinde hangi kayıtların UYAP’ta tutulmasının zorunlu olduğu Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 9. maddesinde gösterilmiştir. Aynı Yönetmeliğin 15 – (1) maddesi de tutulması zorunlu kayıtlardan değişik işler kaydı, yukarıda sayılan kayıtlarda (Esas kaydı, karar kaydı, istinaf kaydı, temyiz kaydı ve istinabe kaydında) tutulması gerekmeyen ihtiyatî tedbir, delil tespiti gibi karar ve işlemlerin tutulduğu kayıt olarak tarif edilmiştir.
İhtiyati tedbir talebine ilişkin işbu istemin, yukarıda belirtilen şekilde değişik işler kaydına kaydedilerek incelenmesi ve karara bağlanması gerekirken, talebin çek iptali davası olarak görülüp esasa kayıt edilerek çözümlenmesi doğru olmadığı gibi, karar başlığında ihtiyati tedbir talep edenin davacı olarak gösterilmesi ve ihtiyati tedbir istemi esas dava niteliğinde olmadığı halde, davanın reddine dair hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle ihtiyati tedbir talep edenin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün ihtiyati tedbir talep eden yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 29/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/404215700 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz