6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Madde 1182 — III- Taşıyanın kusursuzluk ve uygun illiyet bağı karinelerinden yararlandığı hâller

(1) Zararın aşağıdaki sebeplerden ileri gelmesi hâlinde taşıyan ve adamları, kusursuz sayılır:

  • a) Denizin veya geminin işletilmesine elverişli diğer suların tehlike ve kazaları.
  • b) Harp olayları, karışıklık ve ayaklanmalar, kamu düşmanlarının hareketleri, yetkili makamların emirleri veya karantina sınırlamaları.
  • c) Mahkemelerin el koyma kararları.
  • d) Grev, lokavt veya diğer çalışma engelleri.
  • e) Yükleten, taşıtan ve eşyanın maliki ile bunların temsilcilerinin ve adamlarının fiil veya ihmalleri.
  • f) Hacim veya tartı itibarıyla kendiliğinden eksilme veya eşyanın gizli ayıpları ya da eşyanın kendisine özgü doğal cins ve niteliği.
  • g) Ambalajın yetersizliği.
  • h) İşaretlerin yetersizliği.

(2) Birinci fıkradaki sebeplerin ortaya çıkmasına taşıyanın sorumlu olduğu bir olayın yol açtığı ispatlanırsa, taşıyan sorumluluktan kurtulamaz.

(3) Zararın, durumun gereklerine göre birinci fıkrada yazılı sebeplerin birinden ileri gelmesi muhtemel ise, bu sebepten ortaya çıktığı varsayılır; ancak, aksi ispatlanabilir.

Madde gerekçesi

Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.

6762 sayılı Kanunun 1063 üncü maddesi ile 1924 tarihli Brüksel Sözleşmesinin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (c) ilâ (p) bentlerinden başlığı değiştirilmek suretiyle alınmış; Tasarının 1181 inci maddesinde ayrıca düzenlenmiş olması sebebiyle kurtarma hâline bu maddede yer verilmemiştir. Tasarının 1179 uncu maddesinde sorumluluktan kurtulabilmesi için taşıyanın zararın sebebini ve bu sebebin gerçekleşmesinde gerek kendisinin, gerek adamlarının kusurunun bulunmadığını ispat etmesi şart koşulduğu halde bu maddede yazılı hallerde aksi ispatlanmadıkça taşıyanın ve adamlarının kusurunun olmadığı ve zarar ile sebep arasında uygun illiyet bağının bulunduğu varsayılmaktadır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu

Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin

m.1063 II - Taşıyanın mesul olmaması: 1. Haller: kismen — Taşıyanın sorumluluğu ve hakları

Taşıyan aşağıdaki sebeplerden ileri gelen zararlardan mesul değildir: 1. Denizin veya gemi işlemesine elverişli diğer suların tehlike va kazalarından; 2. Harb hadiselerinden, karışıklık ve ayaklanmalardan, amme düşmanlarının hareketlerinden, salahiyetli makamın emirlerinden veya karantina tahditlerinden; 3. Mahkemelerin elkoyma kararlarından; 4. Grev, lokavt veya diğer çalışma manilerinden; 5. Yükletenin veya yükün sahibiyle acentasının veya mümessilinin hareket veya ihmallerinden; 6. Denizde can ve mal kurtarmadan veya kurtarma teşebbüsünden; 7. Hacım veya tartı itibariyle kendiliğinden eksilmeden veya malın gizli ayıplarından yahut malın kendine has tabii cins ve mahiyetinden. Zararın halin icaplarına göre birinci fıkrada yazılı tehlikelerin biri sebebiyle vukuu mümkün ise zararın bu tehlikeden ileri geldiği farz olunur; şu kadar ki, aksi ispat olunabilir. Tehlikenin meydana gelmesine taşıyanın mesul olduğu bir hadisenin sebep olduğu ispat olunursa taşıyan mesuliyetten kurtulamaz.

Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.

Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar

Deniz tehlikesi nedeniyle taşıyanın sorumsuzluğu ve husumet

Fırtınada denize düşen güverte yükünden taşıyan sorumluluğu

Acenteye husumet yokluğu ve maktu vekalet ücreti düzeltmesi

Mühürlü konteynerde yükleten istifi nedeniyle taşıyanın sorumsuzluğu

FCL/FCL taşımada taşıyanın konteyner içeriğini kontrol yükümlülüğü yoktur

Deniz taşımasında hasar ihbarı ve karinenin çürütülmesi

Lojistik sözleşmesinde gecikmeye bağlı cezai şartın fahiş bulunarak tenkisi

Taşıyanın gecikmeden sorumluluğunda grev savunmasının ispat yükü

Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.

İlişkili kararlar

Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)

Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.

Güncel gelişmeler

Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.

Kendinizi test edin

Kapsam · Kusursuzluk karineleri kataloğu

Aşağıdakilerden hangisi, TTK m.1182 uyarınca taşıyan ve adamlarının kusursuz sayıldığı sebeplerden biri değildir?

  1. Denizin veya geminin işletilmesine elverişli diğer suların tehlike ve kazaları
  2. Grev, lokavt veya diğer çalışma engelleri
  3. Taşıyanın adamlarının navlun sözleşmesini kusurlu biçimde ifa etmeleri
  4. Eşyanın gizli ayıpları ya da kendisine özgü doğal cins ve niteliği
  5. Ambalajın veya işaretlerin yetersizliği
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: C

TTK m.1182/1 kusursuzluk karinesi kataloğunda deniz tehlike/kazaları, grev-lokavt, gizli ayıp/doğal nitelik, ambalaj/işaret yetersizliği gibi sebepler sayılır. Taşıyanın adamlarının sözleşmeyi kusurlu ifa etmesi ise tam tersine taşıyanın sorumluluğunu doğuran bir hâldir; katalogda yer almaz.

Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1182 — erişim: 18.08.2026

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.