Multimodal taşımada konteyner içi hasardan taşıyıcının sorumluluğu

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1326

KARAR NO 2021/1486

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 19/03/2019

NUMARASI 2018/34 Esas - 2019/135 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 14/10/2021

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirket tarafından sigortalanan ..A.Ş.'ye ait emtiaların Türkiye'den Portekiz'e nakliyesi işinin davalı tarafından üstlenildiğini, taşıma konusu emtianın ... Gemisine, 07.12.2016 tarihinde yüklendiğini, emtianın gemiden tahliyesinin ardından karayolu taşımacısının tesislerine ulaşması sırasında konteynerin hasarlı olduğunun tespit edildiğini ve burada Survey incelemesi yapılarak taşıyıcıya hasar ihbarında bulunulduğunu, sağlam olan emtianın alıcıya teslim edildiğini, hasarlı emtiaların ise geri dönüşüm için imha edilmek üzere cam hurda firmasına gönderildiğini, taşıma konusu emtiayı hasarsız olarak teslim aldığı sabit olan davalının, taşıma sürecinde ve sorumluluğu altında meydana gelen hasardan sorumlu olacağını, 5.289-euro toplam zarar tespit edildiğini ve sigortalıya ödendiğini, sigortalısının zararını tazmin eden davacı şirketin halefıyet gereği sigortalının haklarını devraldığı,davalı borçlunun vaki itirazı üzerine icra takibinin durduğunu, itirazın iptali ile davalının icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; dava konusu taşımanın multimodal ve aktarmalı bir taşıma olup, davacı tarafından taşıma sürecinin eksik belirtildiğini, Liman operasyon süreçlerinin belirtilmediğini, taşımanın deniz yoluyla taşıma aşaması ... ve ... olmak üzere iki aktarmalı olduğunu, dava konusu konteynerlerin, sigortalı tarafından doldurulup, 07.12.2016 tarihinde gemiye yüklendiğini, ilk aktarmanın 20.12.2016 tarihinde Valencia Limanında yapıldığını, 28.12.2016 tarihinde tekrar yükleme yapılarak, diğer aktarma limanı Algericas Limanına, 02.01.2017 tarihinde yükün tahliye edildiği aynı tarihte, 02.01.2017 tarihinde tekrar yükleme yapılarak, final tahliye limanı olan Lexios Limanına, 06.01.2017 tarihinde tahliye edildiğini,taşımanın sadece multimodal bir taşıma değil aynı zamanda deniz taşıma operasyonu sürecinde iki aktarması olan ve bu kapsamda liman operasyon faaliyetleri olan bir taşıma olduğunu, konşimentodaki klozlar uyarınca, emtialar ...

olarak taşınmış olup " ..., ..." klozu uyarınca yükleme, istifleme ve mühürleme davacının sigortalısı dava dışı yükleyici firma tarafından yapıldığını, dosyada mübrez konişmentoda yer alan, kayıttan anlaşıldığı üzere malların konteyner içine istiflenmesi, yüklenmesi ve mühürlenmesinin yükleyici firma tarafından yapıldığını, konşimento incelendiğinde taşımanın ...olarak yapıldığını, davalı şirkete mühürlü olarak teslim edildiğini, ekspertiz raporlarında hasarın istifleme sırasında oluştuğunun tespit edildiğini,... satışlarda malların gemi küpeştesini aştığı andan itibaren nefi ve hasarın alıcıya ait olduğundan, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece;gerek davacı adına ... Acentası tarafından gerçekleştirilen ekspertiz çalışmasının, gerekse davalı adına ... firmasınca gerçekleştirilen ortaklaşa ekspertiz (...) çalışmasının, her iki taraf eksperlerinin katılımıyla müşterek olarak gerçekleştirildiğinin görüldüğü, bu bağlamda hasarlı emtia ile ilgili ilk ortak incelemenin 11.01.2017 Tarihinde Karayolu Taşımacısı Tesislerinde kamyon üzerinde bulunan konteynerde yapıldığının tespit edildiği, ... Acentasının ekspertiz raporunda "Konteyner boşaltılmadan önce mi sonra mı survey memuru tarafından görüldü?'' şeklindeki sorunun "Evet boşaltılmadan Önce ve sonra" şeklinde cevaplandığı ve yine aynı raporda "Konteynerdeki mallar doğru şekilde istiflenmiş ve taşıma için bağlanmış mıydı" şeklindeki sorunun da "'evet" olarak cevaplandığı, görülmesine karşın ...'nın ekspertiz raporunda "Survey yapıldığı sırada konteyner boşaltılırken bağlama tertibatlarının alıcı tarafından alındığı, bu nedenle konteynerin açılışında bulunmadıklarından kargonun uygun bir şekilde bağlandığını gösterir hiçbir kanıtın olmadığı" şeklindeki tespitlerinin, ortaklaşa ekspertiz (...) çalışması, her iki taraf eksperlerinin katılımıyla aynı yerde aynı zamanda ve müşterek olarak gerçekleştirilmesine rağmen birbiriyle çeliştiği, dosya içeriğinde, yükün konteyner içerisine ne şekilde yüklendiğine, istiflendiğine ve sonrasında sabitleme (lashing) işleminin nasıl yapıldığına dair bir yükleme survey raporu ve fotoğraf bulunmadığı, dosyada mevcut konteyner fotoğraflarının teknik bilirkişi heyetince de incelendiği üzere, konteynerin içinde düşmeye/darbeye/çarpmaya bağlı fiziki hasarın olduğu, konteyner dış cidarında ise her hangi bir hasar olmadığının tespit edildiği, bu durumda, dışta hasar olmamasına rağmen içte hasar olması taşıma konusu cam emteanın konteyner içinde hasarlandığına ve özellikle üstten yükleme ve boşaltma süreçlerinde hasarın meydana gelebileceğine işaret ettiği, her ne kadar konişmentoya dercedilen "Shipper's Load, Slow, Count And Seal " klozu uyarınca davalının sorumlu tutulamayacağı düşünülse de;

taşımanın multimodal karakteri ve yükün gönderilene teslim edilene kadar davalı sorumluluğunda olduğu da gözetilerek kadri marufundaki zarar için yapılan ödeme doğrultusunda davacının davasının kabulüne takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin 5.289 Euro açısından devamına, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davalı vekili;mahkemenin, yükün konteyner içerine nasıl yüklendiği, istiflendiğine ilişki herhangi bir belge olmaması ve konşimentodaki kloz kaplamında yükün, konteynerin dış yüzeyinde herhangi bir hasar olmamasının yanında, konşimentoda yer alan kayıttan, malların konteyner içine istiflenmesi, yüklenmesi ve mühürlenmesi davacının sigortalısı yükleyici firma tarafından yapıldığını, davacının yükün doğru bir şekilde yüklendiği ve istiflendiğini gösterir herhangi bir delilin ibraz edilemediğini, taşımanın multi modal ve aktarmalı olması, operasyonel süreçleri gösteren bir husus olup, hasarın oluştuğuna karine teşkil etmediği gibi mahkeme tarafından yalnızca operasyonel sürece ve varsayıma dayalı olarak, hasar değerlendirilmesi yapılarak karar verilmesinin hatalı olduğunu,sigortalı tarafından da, davacı tarafından emtianın konteyner içerisindeki yükün doğru şekilde istiflendiği, yüklendiğine ilişkin herhangi bir delil dahi ibraz edilemediğini, somut olayda,hasarın malların konteynere iyi istiflenmemesi ve sabitlenememesi nedeniyle oluştuğunu,belirterek kararın kaldırılarak davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava;deniz taşıması sırasında sigortalıya ait cam emtianın hasarlanması nedeniyle sigortalıya zararın ödenmesini müteakip ,ödenen hasar bedelinin davalı taşıyıcıdan tahsiline ilişkin icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir. Davalı vekili tarafından yapılan satışın ... satış olduğu ,davacının aktif husumeti bulunmadığını ileri sürülmüş ise de;davadışı alıcı sigorta tazminatının satıcıya ödenmesine muvafakat vermiş olup davacı sigorta şirketinin sigortalıya yaptığı ödeme hak sahibine yapılmış olduğundan davalı vekilinin bu yönde ki istinaf nedeni yerinde görülmemiş,davacının aktif husumet ehliyeti bulunduğu belirlenmiştir. Davalı tarafça ,konteynerin yüklü ve kapalı, gümrük işlemleri yapılmış bir şeklide taşıma sürecine alındığı, "full container load" koşulu ve konşimentoda ki ("shipper's load, stow, count and seal" kaydı olması sebebiyle yükleme, istifleme ve sabitlemenin, konteyner içi aktivitelerin kural olarak taşıtanın tasarruf alanında olduğu , yüklemelerden kaynaklı zararlardan taşıyanın sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.

Davaya konu taşıma ; kombine- multimodal olup , iki aktarma üç gemi ile taşıma yapılmış ,karayolu taşımacısı tesislerinde her iki tarafın katılımıyla hasar tesbitleri yapılmıştır. Konteynerler içindeki emtianın cam-olduğu konşimento eki listede yazılıdır. Dosya kapsamı yapılan eksper incelemelerinde yapılan tesbitler bilirkişi kurulu tarafından incelenip değerlendirilmiştir. Yapılan teknik inceleme neticesinde ,hasarlı emteanın bulunduğu konteynerin iç yüzeyinde alt kısımlarında hasar bulunduğu,bu durumunda yüklemeyi değil konteyner taşıma sürecinde hasarı muhtemel hale getirdiği yüklemenin ne şekilde yapıldığı bilgisi yok ise de;hasarın meydana geliş şekline göre taşıma konusu emteanın taşıma senedine uygun olmayan aktarmalar sürecinde kötü elleçleme ve aktarmalardan dolayı hasar gördüğü, birden çok konteyner taşıması olması ve bunlardan sadece iç kısımda hasarlı olanda emtea zararı olduğu gözetildiğinde , söz konusu hasardan konişmentoya dercedilen ...

kaydı ("shipper's load, stow, count and seal"(Mal yükleyici tarafından yüklenmiş, istif edilmiş, sayılmış- tartılmış ve mühürlenmiştir.)) klozuna karşın multimodal taşımacılığın yapıldığı ve bu tür taşımalarda aktarmanın da davalı fiili taşıyanın sorumluluğunda olduğu dikkate alındığında davalı taşıyıcının hasardan sorumlu tutulması gerektiği sonucuna varılmaktadır.Konişmentoda tanımlı içerik yüke göre özen yükümlülüğünün davalı taşıyan üstünde olduğu,yapılan teknik inceleme neticesi hasarın TTK nun 1182(3) maddesi uyarınca (1) bentte sayılan sebebler nedeniyle meydana geldiğinin muhtemel görülmediği, deniz taşıma sürecinde meydana geldiği belirlenen hasardan davalı taşıyıcının sorumlu olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalıya yapılan kadri maruf olduğu belirlenen 5.289-euro hasar tazminatı ile davalı taşıyıcının sorumlu tutulmasında isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 1.651,31-TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 412,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.238,46-TL daha harcın davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafça yapılan 13,50-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 14/10/2021