Mühürlü konteynerde taşımada taşıyanın kusursuz sorumluluk karinesi

(6102 S. K. m. 105, 975, 1061, 1091, 1178, 1182, 1184, 1185, 1472) (5718 S. K. m.

48) (4721 S. K. m.

2)

Taraflar arasında görülen dava neticesinde; hükmün davalı vekilince istinafı üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından İstanbul 18. İcra Müdürlüğünün 2014/32747 esas sayılı icra dosyasında ödeme emrinde "…. - …'e izafeten ….. Denizcilik AŞ" borçlu olarak gösterilmek suretiyle ilamsız icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin acentenin adresine tebliğ edildiğini ve acente vekili tarafından ödeme emrine süresi içerisinde itiraz edildiğini, süresinde yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmayıp takibin devamı yönünde işlemlere devam edildiğini, müvekkiline ait gemi üzerinde uygulanabilecek muhtemel bir ihtiyati hacizden dolayı daha fazla zarara uğrama riskini bertaraf etmek amacıyla ihtirazı kayıtlı olarak dosya borcunun 25/08/2015 tarihinde ödediklerini, konişmentodaki yetki şartına aykırı olarak yetkisiz icra müdürlüğünde takip başlatıldığını, itirazın hem asil şirket hem de izafeten acente adına yapıldığını, acentenin konumu ile ilgili olarak 6102 sayılı TTK nun 105.maddesinde açık bir düzenleme bulunduğunu, acente şirketi tarafından yapılan itiraz beyanının müvekkili şirket adına da yapıldığının kabulü gerektiğini, aksi halde tebligatın müvekkili asilin kendisine de yapılması gerektiğini, müvekkilinin davalı şirkete borcunun bulunmadığını, yükün eksik teslimi iddiasının ispata muhtaç olup müvekkilinin eksik yükle ilgili sorumluluğunun bulunmadığını, davalı sigorta şirketinin halefiyet hakkını kazanıp kazanmadığının araştırılması gerektiğini, iddia edilen hasara ilişkin olarak TTK nun 1184 ve 1185.maddelerine göre ihbar yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediğinin araştırılarak zarardan müvekkili şirketin sorumlu olup olmadığının belirlenmesi gerektiği belirtilerek borçlu olmadığı halde kendisinden yasaya aykırı olarak haksız tahsil edilen 2.595,04-TL nin davalıdan ödeme tarihi olan 25/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sigortalısına ait emtianın Türkiye'ye taşınması sırasında oluşabilecek rizikolara karşı nakliyat abonman sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, emtianın eksik teslimi nedeniyle sigortalının zararının ödendiğini ve TTK nun 1472.maddesi gereğince sigortalısının haklarına halef olduğunu, ödenilen bedelin rücuen tahsili amacıyla takip yapıldığını, asıl borçlu tarafından yapılan bir itirazın olmaması nedeniyle takibin kesinleştiğini, davacının MÖHUK 48.maddesi gereğince teminat yatırılması gerektiğini, davanın Londra'daki İngiliz Yargı Mercileri tarafından çözülmesi gerektiğinden mahkemenin yetkili olmadığını, itirazın acente tarafından kendi adına yapıldığını, davalı tarafından yapılan ödemenin geri istemesinin BK'nun 78.maddesi gereğince mümkün olmadığını, kaldı ki emtianın eksik tesliminden taşıyan davacının sorumlu olduğunu, davacının TTK nun 975 ve 1061.maddeleri gereğince sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkeme, iddia, savunma, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı nazara alınarak mühürlenmiş konteynır ile yapılan yük taşımasında yükleme, istifleme, sabitleme ile ambalajlama işleminin taşıtan tarafından ifa edildiği, yükün mühürlü olarak taşıyıcıya teslim edildiği ve taşıyıcının mührü açmasının söz konusu olmadığı, taşıyıcının somut olayda TTK'nın 1182. Maddesinde düzenlenen uygun illiyet ve kusursuz sorumluluk karinelerinden faydalanacağı bunun aksine dosyaya bilgi ve belge sunulmadığı, davalının poliçe hükümleri gereğince sigortalısına ödeme yapmakla sigortalısının haklarına halef olduğu, hasar tutarının 1.874,46-TL olduğu Konişmento’da Shippers Load Stown Weight And Coult kaydının yer aldığı bu kayda göre yükleme, sabitleme, istiflemenin taşıtan tarafından yapıldığı anlamına geldiği, konteynırın gemiye yüklenirken gözle görülür bir hasarın bulunduğunun tespit edilmediği, bu konuda bir tutanak veya belgeye rastlanmadığı, konteynerdeki yükün mühürlü olarak taşıyıcıya teslim edilmesi nedeniyle taşıyıcının nezaret görevinden de söz etme imkanı olmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekilince öncelikle davanın yetkili Danimarka Aarhus mahkemelerinde açılması gerektiğini mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, yine Danimarka’da Türk vatandaşlarının dava açtıklarında teminat yatırma zorunda olmadıklarını ispat etmeleri gerektiğini, hasarın taşıma sırasında meydana geldiğini konişmentoda emtianın teslim alma yerinde iyi durumda yüklendiğinin sabit olduğunu taşıyanın istifleme ve yükleme sırasında TTK'nın 1184. Maddesine göre, nezaret görevi bulunduğunu, hatalı bir istifleme varsa TTK'nın 1178. göre karşı çıkması gerektiğini, Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu belirterek karara karşı istinaf yoluna gitmiştir.

GEREKÇE

İhtilaf davacı tarafından kapalı bir kap içinde ve mühürlü konteynerde deniz yolu ile taşıması gerçekleşen emtianın taşıma sırasında sızarak eksilmesi ve zarar görmesi nedeniyle oluşan zararın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu Deg reçine üretiminde kullanılan sıvı maddenin Sigortalı ….... Kimya San. Tic. A.Ş. tarafından Hindistan'ın Bombai şehrinde yerleşik …..isimli firmadan 16/05/2014 tarihli fatura ile alındığı, yükün Flexi tank konteynıra yüklenmek suretiyle yükün Ambarlı/Kumport limanına varışı ve buradan tahliyesi sırasında konteynırda sızıntı tespit edildiği yükün ağırlığının 20.520 kg olması gerekirken sızıntı nedeniyle 19840 Kg indiği sızıntı nedeniyle 840 Kg eksiklik olduğu dosyadaki ekspertiz raporundan anlaşılmaktadır. Davalı mahkemede yetki itirazını ileri sürerken, kendisi İstanbul icra dairelerinde takip başlatmış, menfi tesbit ve istirdat davası takibin yapıldığı yerde de açılabileceği gibi davalının yerleşim yeri itibariyle MK 2 ye aykırı bularak reddeden mahkemenin gerekçesi, Türkiye’de yerleşik davalının şirket merkezi mahkemesinde savunmasını daha iyi koşullarda yapacağı aşikar iken yabancı mahkemenin yetkili olduğunu ileri sürmesi MK 2 ye aykırı bulunduğundan yetki itirazının reddine ilişkin ara kararı isabetlidir.

Yetki bakımından yapılan istinaf sebebi yerinde bulunmamaktadır.

Somut olayda Deg reçine üretiminde kullanılan sıvı maddenin Sigortalı taşıtan … Kimya San. Tic. A.Ş. tarafından Hindistan'ın Bumbai şehrinde yerleşik ….. isimli firmadan 16/05/2014 tarihli fatura ile alındığı, yükün Flexi tank konteynıra taşıtan tarafından yüklendiği konişmentoda "Shippers Stow Load Count And Seal" yani yükleten tarafından yüklendi, istiflendi, sayıldı ve mühürlendiği ibaresinin de bulunduğu, davalı tarafından TTK nun 1091.maddesine göre geminin yüklemeye ve boşaltmaya elverişli olup olmadığına dikkat etme başlığı altında kaptanın yükleme, boşaltma ve istiflemede nezaret etme yükümlülüğünün bulunduğu belirtilmiş ise de, dava konusu taşımada emtianın mühürlü konteyner içerisinde taşıyana teslim edildiği ve taşıyanın mühürlü konteyneri açarak kontrol etme yükümlülüğünün bulunmadığı, konteyner içerisinde yükleme ve istiflemenin davadışı firmaya ait olduğu ve söz konusu emtianın taşındığı konteynerin dış tarafının hasarlı ve darbeli olduğuna dair herhangi bir belge bulunmadığı, hasarın davalının sorumluluğunu gerektiren bir nedenden ileri gelmediği, TTK nun 1178.maddesinde taşıyanın navlun sözleşmesinin ifasında özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlü olduğu belirtilmiş ise de, söz konusu taşımada taşıyanın kusursuzluğu başlıklı 1182.maddede yükletenin, taşıtan ve eşyanın maliki ile bunların temsilcilerinin ve adamlarının fiil veya ihmallerinden taşıyanın sorumlu olmadığı belirtilmiş olup, söz konusu hasarda yüklemenin davadışı firma tarafından yapılıp davalı taşıyanın herhangi bir kusuru olmadığı nedenle davacının icra takibine konu edilen borçtan sorumlu olmadığı ve borçlu olmadığı bir parayı ödemek zorunda bırakıldığı nedenle davanın kabulü gerektiği gerekçesinde ve mahkemenin kabul kararında bir isabetsizlik bulunmadığından istinaf talebi yerinde görülmeyerek başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

Alınması gerekli 177,27 TL harçtan, davalı tarafından peşin yatırılan 45- TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 132,27-TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine

HMK 353/b-1 mad. uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362.a maddesi gereği kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

16. 03.2017 (¤¤)