Madde 1141 — D) Taşıyanın, gemiyi denize, yola ve yüke elverişli bulundurma yükümlülüğü
(1) Her türlü navlun sözleşmesinde taşıyan, geminin denize, yola ve yüke elverişli bir hâlde bulunmasını sağlamakla yükümlüdür.
(2) Taşıyan, yükle ilgili olanlara karşı geminin denize, yola veya yüke elverişli olmamasından doğan zararlardan sorumludur; meğerki, tedbirli bir taşıyanın harcamakla yükümlü olduğu dikkat ve özen gösterilmekle beraber, eksikliği yolculuğun başlangıcına kadar keşfe imkân bulunmamış olsun.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
6762 sayılı Kanunun 1019 uncu maddesinden, mehaz Alm. TK.’nın 557 nci paragrafı ve 1924 tarihli Brüksel Sözleşmesinin 3 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 4 üncü maddesinin birinci fıkrası ile karşılaştırılarak alınmıştır. “Yüke elverişlilik” kavramının Tasarının 932 nci maddesinde tanımlandığı dikkate alınarak; 1019 uncu maddesinin birinci fıkrasındaki tanım madde metninden çıkarılmıştır. Her ne kadar 1924 tarihli Brüksel Sözleşmesinde 6762 sayılı Kanunun 1019 ve 1061 inci maddelerine tekabül eden hükümler birarada bulunmakta iseler de, 1019 uncu maddenin genel hüküm olarak önemi ve yapılacak bir yer değişikliğinin bütün maddeleri etkileyeceği dikkate alınarak bu maddenin yeri korunmuştur. Bunun dışında 1924 tarihli Brüksel Sözleşmesiyle uyumlu olduğu tespit edilen maddenin dili güncelleştirilmiştir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin
m.1019 D) Taşıyanın; geminin denize, yola ve yüke elverişli olmamasından dolayı mesuliyet: kismen
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar
Deniz taşımasında yüke elverişlilik ve sigortacının halefiyetle rücu talebi
Balast suyu ile hasarlanan yükte taşıyanın kurtuluş beyyinesi getirememesi
Rücu tazminatı hesabında kar payının talep edilememesi
Mühürlü konteynerde hasar: taşıyıcının kontrol yükümlülüğü ve ihbar süresi
Geç yapılan hasar ihbarının TTK 1185 karinesine etkisi
Shipper loaded, counted, sealed kaydının taşıyıcı sorumluluğuna etkisi
CIF satışta mal mukabili ödemede satıcının sigortalanabilir menfaati
Fiili taşıyan sıfatının ispatlanamaması nedeniyle husumet reddi
Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.
İlişkili kararlar
Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)
Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2021/1204 E. 2024/2005 K.
Deniz taşımasında yüke elverişlilik ve sigortacının halefiyetle rücu talebi
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2021/694 E. 2024/50 K.
Mühürlü konteynerde hasar: taşıyıcının kontrol yükümlülüğü ve ihbar süresi
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2019/627 E. 2021/1345 K.
CIF satışta mal mukabili ödemede satıcının sigortalanabilir menfaati
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/1075 E. 2022/759 K.
Pervasızca hareket
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/6417 E. 2023/1735 K.
İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı | İtirazın iptali
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Her türlü navlun sözleşmesinde taşıyanın sağlamakla yükümlü olduğu elverişlilik aşağıdakilerden hangisini kapsar?
- Yalnızca denize elverişlilik
- Yalnızca yola ve yüke elverişlilik
- Elverişlilik yükümü yalnızca sözleşmede açıkça kararlaştırılmışsa doğar
- Denize, yola ve yüke elverişlilik
- Denize elverişlilik ile birlikte navlunun peşin ödenmiş olması
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D
TTK m.1141/1 uyarınca taşıyan, geminin denize, yola ve yüke elverişli bir hâlde bulunmasını sağlamakla yükümlüdür. Üç elverişlilik birlikte aranır ve yükümlülük kanundan doğar.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1141 — erişim: 18.08.2026