Taşıma hasarında hasar ihbarı süresi ve kusur ispatı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1462

KARAR NO 2021/1578

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 03/06/2021

NUMARASI 2019/226 Esas 2021/251 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 04/11/2021

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ; sigortalı ...Ltd.Şti tarafından İtalya' dan ithal edilen kimyasal madde emtiasının sigortalandığını, emtianın taşınması işini davalı ...'un üstlendiğini, navlun faturasının ...'un asıl taşıyan olduğunu kanıtladığını, diğer davalı ...'ın ise söz konusu emtiaya ait konteyner'ı Yılport limanından alarak Gebze' de Güzeller OSBnde bulunan ... kodlu ... A.Ş. antreposuna götürdüğünü, ... Nakliyat tarafından düzenlenen taşıma irsaliyesinin söz konusu taşımanın ... tarafından yapıldığını kanıtladığını, emtia antrepoda teslim alınırken 3 torbada ve 1 big-boy çuvalda hasar (delik} tespit edildiğini ve tutanak tutulduğunu, tutanağın yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği görevlisi, antrepo yetkilisi ve araç şoförü ...

tarafından imzalandığını, ayrıca ... tarafından düzenlenmiş olan taşıma irsaliyesine "3 torbada, 1 big-boy çuvalda hasar mevcuttur " şeklinde hasar şerhi düşüldüğünü, sonrasında 8/8/2019 tarihinde ... antrepo tarafından 2x25 Kg lık ürün için ve ayrıca 1x500 Kg. lık ürün için ayrı ayrı 2 adet hasar raporu düzenlendiğini, sigortalıya 15/8/2013 tarihinde 11.197-TL sigorta tazminatı ödendiği ve böylece TTK.m.1472/1 gereği sigortalının haklarına halef olunduğunu, davalılara rücu yazıları gönderilmişse de olumlu cevap alınamadığını, davalılar aleyhine icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu beyanla itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

1-Davalı ...A.Ş. vekili; faturanın kendileri tarafından düzenlenmesinin taşıyan sıfatına haiz olduklarını gösteren delil olmadığını, taşımanın üçüncü kişi tarafından yapıldığını, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacı tarafından sunulan tutanağın bu dava kapsamında bir hukuki gerçekliğinin bulunmadığını, konteynerin mühürlü olarak teslim edildiğini, mührün kara taşıması esnasında bozulduğunun tutanakla sabit olduğunu, emtianın yükleme aşamasında ayıplı ve hasarlı olarak yüklenmiş olma ihtimali bulunduğunu, hasar ihbarının zamanında yapılmadığını, hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelip gelmediğinin belli olmadığını, hatalı istifin teminat dışı olduğu bu nedenle hasar bedeli talep edilmesinin mümkün olmadığını beyanla davanın reddiile kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep edilmiştir.

2- Davalı ...ltd.şti. vekili; yükte oluşmuş hasar ile ilgili hiçbir kusuru veya ihmallerinin bulunmadığını, asıl taşıyanın ...A.Ş. olduğunu, mühürlü olarak teslim alınan konteynerin mühürlü olarak teslim edildiğini ve bu hususun tutanakta belirtildiğini, hasarın yükün ithal ürün olması nedeniyle yükleme sırasında veya yükün müvekkil tarafından teslim edilmesinden sonra depoda yük açıldıktan sonra meydana gelmiş olmasının kuvvetle muhtemel olduğu beyanla, davanın reddi ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesi talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dosyada hasara ilişkin bir eksper incelemesi yapılmadığı, hasara dair sadece sigortalı beyanı üzerine hasar tazminatı ödendiği. sovtaj çalışması yapılmadığı ve gerçek zarar miktarının davacı sigorta şirketince tespit edilmediği, her ne kadar davacı vekili tarafından sigortalının toptan satış yaptığı, perakende satış yapmadığı gerekçesiyle delik çuvalların tam zayi sayılması gerektiği savunulmuşsa da, bu husus sigotalı bakımından zarar sayılabilse de, emtiaların bir sovtaj değerinin bulunduğunun tartışmasız olduğu, çuvalların delik olmasının içindeki ürünün kullanılamaz olduğu sonucunu doğuramayacağı,emtiaların akıbeti de belirsiz olup, imha tutanağının dosyada mevcut olmadığı, bu hali ile gerçek zarar miktarının da tespitinin mümkün olmadığı, öte yandan davaya konu yüklerin, taşımaya konu konişmentolardaki "SHIPPER'S LOAD, COUNT AND SEALED" kaydı gereği yükletenin sorumluluğunda, konteyner içerisine yüklendiği, istiflendiği sayıldığı ve mühürlendiği, taşıyıcı/taşıyanın konteyner içerisindeki yükün akıbetinin ne olduğu hususunda sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, varma yerinde yapılan kontrollerde konteynerin mühürünün sağlam olduğunun tespiti karşısında, emtiaların gemiye hasarsız olarak teslim edildiği de davacı tarafından ispatlanamadığından;

hasarın, davalıların sorumluluk alanı içerisinde ve deniz taşıması esnasında meydana geldiği belirlenmediği gerekçesiyle davanın her iki davalı bakımından reddine karar verilmiştir. Mahkemece 28/06/2021 tarihli ek karar ile; davacı tarafın kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davalıların kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; hükme dayanak teşkil eden raporla varılan sonucun çelişik olduğunu, gerekçeli karara göre hasar ihbarı yapılmadığını, oysa dosyada mevcut 01/08/2018 tarihli tutanağın araç şoförünün de katılımıyla yetkilendirilmiş gümrük müşavirliğinin ve gümrük müdürlüğüne bağlı antrepo yetkilisi tarafından tutulduğunu,Netlog'un teslim aldığı emtiayı ne zaman, nerede, kime ve nasıl teslim ettiğine dair hiçbir belge sunamadığını, sorumluluğun alıcısına teslimi tarihine kadar devam ettiğini, tutanakta imzası olan araç şoförü ...'ın ...'u temsil ettiğinin açık olduğunu, kara taşımasını yapan ...'ın ise 08/08/2018 tarihinde emtiayı ... Depoya teslim ettiğini, tutulan tutanakta aracın şoförü ...'nun imzası olduğunu, bu şoföründe ...

Nakliyat'ı temsil ettiğini, her iki taşıyıcıya da hasar ihbarı yapılmış olup ihbara gerek olmadığını, emtiaların torbalar içinde taşınmış olup, bu torbaların delinerek hasarlandıklarının tespit edildiğini,konteynerlerin mühürleri sağlam ise de yükleme, boşaltma ve istifleme aşamalarında forkliftlerin çatallarının konteyneri delerek torbaları da delmiş olması ihtimalinin değerlendirilmediğini, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; konteyner içerisinde gemi ile akabinde kara yolu ile antrepoya taşınan malda taşıma sırasında meydana geldiği ileri sürülen hasar nedeniyle sigorta şirketi tarafından sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. TTK 'nın 1178. Maddesi:" Taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür" şeklinde düzenlenmiştir. TTK nın 1185(1)maddesinde ziya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır.ziya veya hasar haricen belli değilse ,bildirimin eşyanın gönderilene keslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir.İhbarnamede ziya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi yeterlidir.

Davacı ile sigortalı arasında 01/06/2018-2019 tarihleri Emtea Blok Abonman Sigorta Poliçesi ile nakliyat rizikolarına karşı sigorta sözleşmesi yapıldığı,poliçenin, konşimento muhtevası emtianın ...'dan başlamak üzere nihai teslim yeri Gebze'ye kadar olan taşınması sırasındaki riskler için düzenlendiği,davacı sigortacının, sigortalıya 15/08/2018 tarihli dekont ile 11.197-TL tazminat ödediği anlaşılmakla davacının TTK 1472 maddesi uyarınca sigortalının haklarına halef olduğu ve aktif husumet ehliyetini haiz olduğunun kabulü gerekir. TTK 921 maddesi uyarınca ücret olarak taşıma giderlerini de içeren tek bedel kararlaştırılmışa taşıma İşleri komisyoncusu taşımaya ilişkin olarak taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olur.

Navlun sözleşmesinin sigortalı ile davalı Netlog arasında kurulduğu, dosyada bulunan 27/07/2018 tarihli 1.580-eeuro bedelli navlun faturasının Netlog tarafından düzenlendiği davalı ...'un akdi taşıyan sıfatını haiz olduğu , Limandan Gümrük Antreposuna kadar kara taşımasının ise dosyada mevcut irsaliye ve faturaya göre davalı ... tarafından yapıldığı anlaşılmakla her iki davalıya husumet yöneltilmesinde de isabetsizlik yoktur. İlk derece mahkemesince taşınan emtianın alıcısına teslimi sırasında hasarlı olduğunun tespit edildiği, söz konusu hasar nedeniyle TTK 'nun 1185.maddesine göre taşıyıcıya süresinde hasar ihbarı yapılmadığı kabul edilmiştir.Gümrük Antreposu davalı akdi taşıyanın ifa yardımcısı olup, kara taşıyıcısının şöförü ...

ve sigortalı şirketin gümrük müşaviri huzurunda 1.8.2018 tarihli tutanak ile "aracın güvenlik mühürünün sağlam olduğu" nun belirlendiği, araç açıldığında sayım sırasında 3 adet çuvalın delik olduğu tutanağa bağlanmıştır. Çuvalla taşınan emtia nedeniyle çuvalın delik olmasının dökülme vs. bir hasara neden olacağı açık iken hasarın açıkça yazılmadığına bu nedenle usulüne uygun hasar ihbarı olmadığının kabulü doğru olmamıştır. Taşıyıcıların çalışanı-ifa yardımcısı huzurunda tutanakla torbada delik hasarı belirlendiğinden hasar ihbarının zamanında yapıldığının kabulü gerekir. Ancak ;konşimento üzerinde ,"mallara ilişkin olarak göndericinin yukarıda belirttiği özellikler ve ağırlığı ,ölçü miktarı ,durumu ,içeriği ve değeri nakliyeci tarafından bilinmemektedir."kaydı bulunmaktadır.

Emtia 311695 mühür numaralı konteynerde taşınmış olup,antrepoda güvenlik mühürünün sağlam olduğu tesbit edilmiştir. Konişmentoda ki kayıt nedeniyle emtianın gönderici tarafından yüklenip mühürlendiği ve antrepoda mühürün sağlam olduğu belirlendiği ,konteynerde delik veya hasar bulunduğu iddia ve ispat edilemediğinden hasarın TTK nun 1182(1)-e maddesi uyarınca taşıyan ve adamlarının kusurundan kaynaklanmadığının kabulü gerekmektedir. Sonuç itibariyle ödemeye neden olan hasarın, davalıların sorumluluk alanı içerisinde ve taşıma esnasında meydana geldiğine dair kanaat oluşmadığına ilişkin hükümde sonucu itibariyle isabetsizlik olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.04/11/2021