Madde 1271 — XVI- Emredici hükümler
(1) Yolcunun ölümü veya yaralanması sonucunu doğuran olaydan veya bagajın zıyaa veya hasara uğramasından önce yapılmış olan sözleşmelerde yer alan, bu Bölüm hükümlerine göre sorumlu herhangi bir kişinin sorumluluğunu kaldıran veya 1263 üncü maddenin dördüncü fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, bu Bölümde öngörülen sorumluluk sınırlarını indiren veya taşıyana veya fiilî taşıyana düşen ispat yükünün yerini değiştiren her şart hükümsüzdür. Şartın hükümsüzlüğü, taşıma sözleşmesinin geçersizliği sonucunu doğurmaz.
(2) Tazminat istemi doğmadan önce yapılan yetki ve tahkim sözleşmeleri geçerli değildir.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
2002 Atina Sözleşmesinin 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası ile 18 inci maddesinden alınmıştır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — Yolcu taşıma
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Yolcu taşımada, olay veya zarardan önce yapılan sözleşme şartları ile yetki ve tahkim sözleşmeleri bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Olaydan önce yapılan; sorumluluğu kaldıran veya sorumluluk sınırlarını indiren şartlar, taşıma sözleşmesinde açıkça yer alıyorsa geçerlidir.
- Böyle bir şartın hükümsüzlüğü, taşıma sözleşmesinin tümünün geçersizliğine yol açar; sözleşme baştan itibaren hükümsüz sayılır.
- Tazminat istemi doğmadan önce yapılan yetki ve tahkim sözleşmeleri geçerlidir; taraflar uyuşmazlığın çözüm yerini önceden kararlaştırabilir.
- Olaydan önce yapılan; sorumluluğu kaldıran, sınırları indiren (m.1263/4 saklı) veya ispat yükünü değiştiren şartlar hükümsüzdür; istem doğmadan yapılan yetki ve tahkim sözleşmeleri de geçersizdir.
- İspat yükünü taşıyan lehine değiştiren şartlar geçerlidir; yalnızca sorumluluğu tümüyle kaldıran şartlar hükümsüz sayılır.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D
TTK m.1271/1 uyarınca yolcunun ölümü veya yaralanması sonucunu doğuran olaydan yahut bagajın zıyaa veya hasara uğramasından önce yapılmış olan sözleşmelerde yer alan; sorumluluğu kaldıran, m.1263/4 hükmü saklı kalmak kaydıyla sorumluluk sınırlarını indiren veya taşıyana ya da fiilî taşıyana düşen ispat yükünün yerini değiştiren her şart hükümsüzdür. Şartın hükümsüzlüğü, taşıma sözleşmesinin geçersizliği sonucunu doğurmaz; yalnız o şart düşer. Fıkra 2 uyarınca tazminat istemi doğmadan önce yapılan yetki ve tahkim sözleşmeleri geçerli değildir. Yön tek taraflıdır: m.1264/1 uyarınca sınırların yükseltilmesi serbesttir, indirilmesi ise hükümsüzdür. A, hükümsüz şartları geçerli sayar. B, kısmi hükümsüzlüğü tam geçersizliğe çevirir. C, f.2'yi tersine çevirir. E, ispat yükü ve sınır indirimine ilişkin hükümsüzlüğü katalogdan çıkararak yasağı daraltır.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1271 — erişim: 20.07.2026