Madde 1409 — 4. Sigortanın kapsamı
(1) Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur.
(2) Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
6762 sayılı Kanunun 1281 inci maddesinde, sigortacının harp ve isyandan başka bir nedenle mallara arız olan telef ve tagayyür gibi bütün hasarlardan sorumlu olacağı hüküm altına alınmıştır. Ancak, uygulamada, tüm risklere karşı teminat veren “all risk” şeklinde bir sigorta uygulamasına çok ender rastlanılmaktadır. Özellikle katastrofik riskler dünya uygulamalarında olduğu gibi teminat dışına bırakılmıştır. Diğer taraftan kötü risklere sahip olan kimselerin sigorta eğilimi, iyi risklere sahip kimselere göre daha fazla olduğundan sigortacı bazı riskler için teminat vermek istemeyebilir. Nitekim, uygulamada sigorta genel şartları ile harp veya isyandan başka riskler de teminat kapsamı dışında bırakılmaktadır. Standart olmayan riskler için de sigorta sözleşmesi yapılabilmekle birlikte bunlar çok istisnai niteliktedir. Bu noktada, istisnai bir durumu genelleştirmek sigortacı açısından menfaatler dengesine ters düşer. Bu nedenle maddede sigortacının kararlaştırılan rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan sorumlu olacağı hükme bağlanmıştır.
Maddenin ikinci fıkrası ise, 6762 sayılı Kanunun 1281 inci maddesinin ikinci fıkrasının tekrarı mahiyetindedir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin
m.1270 II - Diğer bir kimsenin nam ve hesabına yapılan sigorta: 1. Umumi olarak: kismen — Sigorta genel ↔ Umumi + Mal umumi hükümler
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar
Belirsiz alacak davasında koşul yokluğu ve zamanaşımı def'i değerlendirmesi
Makine kırılması sigortası poliçesinde riziko adresi ve teminat kapsamı tartışması
KDV'li hasar bedelinin sigorta tazminatı olarak talep edilebilirliği
Avukat mesleki sorumluluk sigortasında rizikonun teminat kapsamına girip girmediği
Poliçenin ilk kez düzenlenmesi istisnasının ispat yükü ve uygulanması
Sigorta tazminatında temerrüt ve faiz başlangıç tarihinin belirlenmesi
Tekne battı iddiasında rizikonun ispat yükü sigortalıya aittir
İki bilirkişi raporu arasında bilimsel değer farkı çelişki sayılmaz
Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.
İlişkili kararlar
Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)
Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2022/2407 E. 2025/1590 K.
Sel baskınında eksper raporunun gerçek zararı belirlememesi
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2020/694 E. 2024/1957 K.
Belirsiz alacak davasında koşul yokluğu ve zamanaşımı def'i değerlendirmesi
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2019/552 E. 2020/1219 K.
Avukat mesleki sorumluluk sigortasında rizikonun teminat kapsamına girip girmediği
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/391 E. 2019/615 K.
Tekne battı iddiasında rizikonun ispat yükü sigortalıya aittir
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/2690 E. 2024/1130 K.
Sigorta teminatı kapsamı
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/5370 E. 2024/1802 K.
Tazminat
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/402 E. 2024/2510 K.
Alacak tahsili
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/494 E. 2024/2467 K.
Kullanım hatası
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/1735 E. 2023/2578 K.
Nakliyat abonman sigortası
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/1404 E. 2024/9089 K.
Alacak
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/2083 E. 2024/2865 K.
Tazminat
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/2348 E. 2025/875 K.
Hırsızlık rizikosu
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/53 E. 2016/3263 K.
Zıya
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/7313 E. 2022/1632 K.
Sigorta uyuşmazlığı
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/5579 E. 2023/223 K.
Alacak
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/9217 E. 2023/443 K.
Tazminat
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/1782 E. 2023/4338 K.
Alt navlun sözleşmesi
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/2113 E. 2023/4102 K.
Makine kırılması sigortası
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/570 E. 2023/4337 K.
Tazminat
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/5435 E. 2023/5045 K.
Tazminat | Alacak
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/4549 E. 2023/5367 K.
Itiraz hakem heyeti
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/7667 E. 2023/7135 K.
Mesleki sorumluluk sigortası
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1409/1'e göre sigortacı neyden sorumludur?
- Yalnızca sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan maddi zarardan; bedel sorumluluğu kapsam dışındadır.
- Sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden.
- Sigorta ettirenin uğradığı her türlü zarardan; riziko sözleşmede öngörülmese dahi.
- Yalnızca üçüncü kişilerin sigortalıya verdiği zararlardan.
- Yalnızca sözleşmede açıkça sayılmamış rizikolardan.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
TTK m.1409/1, sigortacının 'sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden' sorumlu olduğunu belirtir. 'Zarar' ifadesi zarar sigortalarını, 'bedel' ifadesi ise can/meblağ sigortalarını karşılar; sorumluluk, sözleşmede öngörülen rizikolarla sınırlıdır.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1409 — erişim: 18.08.2026