Ticari işletme (sicil / unvan / defter / cari hesap / acente)

TTK 11-123 · TBK 202-203 · TBK 547-554 · 2182 karar (agac.json bildirimi: 1111)

• Tek satıcılıkta denkleştirme talebinin 1 yıllık hak düşürücü süreye tabi olması

  2020/4812 E. 2021/4970 K.

  Onandı

  Acenteye tanınan denkleştirme tazminatı, niteliğine uygun düştüğü ölçüde tek satıcıya da uygulanır; ancak istem hakkı sözleşme ilişkisinin sona ermesinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içinde ileri sürülmelidir. Tek satıcılık sözleşmesinin varlığını ispat yükü bunu iddia edende olup imzasız/tek taraflı belge bu ilişkiyi kurmaz; manevi tazminat ise ancak borca aykırılığın kişilik haklarını ihlal eden bir zarara yol açtığı ispatlanırsa doğar.

  denkleştirme tazminatıtek satıcılık sözleşmesihak düşürücü süreacentelik hükümlerinin kıyasen uygulanmasıispat yükümanevi tazminat

• Duruşma vekalet ücretinin yalnız duruşmaya katılan taraf lehine takdiri — maddi hatanın düzeltilmesi

  2020/1257 E. 2021/4946 K.

  Diğer usuli işlem

  Duruşmalı temyiz incelemesinde duruşma vekalet ücreti, yalnızca duruşmaya fiilen katılan taraf yararına takdir edilir; her iki taraf yararına ücret hükmedilmesi maddi hata olup maddi hatanın düzeltilmesi yoluyla giderilir.

  maddi hatanın düzeltilmesiduruşma vekalet ücretiduruşmalı temyiz incelemesi

• Sigorta acentesinin denkleştirme tazminatının kapsamı ve hesaplama hatasının sonuca etkisi

  2018/1936 E. 2019/7391 K.

  Onandı

  Sigorta acentesinin, acentelik sözleşmesinin haksız feshi halinde talep edebileceği denkleştirme (portföy) tazminatı, TTK 122/1-b uyarınca sözleşme ilişkisi devam etseydi elde edeceği ücret kapsamında ve yalnız acentelik verenin (davalı) üzerinden yenilenen poliçelerden doğabilecek komisyonlarla sınırlıdır; başka şirketlere geçen ya da yenilenmeyen poliçeler bu tazminata dahil edilmez, TTK 122/2 uyarınca son beş yıllık komisyon ortalaması üst sınırı oluşturur. Hakkaniyet ölçülerinde belirlenen tazminatta hesaplama yönteminin mevzuata tam uygun olmaması…

  denkleştirme tazminatıportföy tazminatısigorta acenteliğihaksız fesihhakkaniyettakdiri indirim

• Sigorta prim alacağı

  2019/5373 E. 2021/5533 K.

  Bozuldu

  sigorta prim alacağıbrokerlikprim alacağıtemlik sözleşmesiizafeten davasigorta ettiren

• Alacağını belirli faturalara dayandıran davacı, o faturaların ödenmediğini ispatla yükümlüdür

  2020/6162 E. 2021/4521 K.

  Onandı

  Alacağını belirli faturalara dayandıran davacı, o faturaların ödenmediğini ispatla yükümlüdür; borçlunun ödemelerinin defter kayıtları ve bilirkişi raporuyla belirli borçlara karşılık geldiği saptanıyorsa, davacı ispat yükünü yerine getiremediğinden itirazın iptali talebi reddedilir.

  itirazın iptalifaturaya dayalı alacakispat yüküticari defter kayıtlarıkötü niyet tazminatı

• Kalıcı yatırım bedeli, sözleşmenin tarafı ve bedelin muhatabı olan kişiye yöneltilmelidir

  2020/3030 E. 2021/4436 K.

  Kısmen onandı, kısmen bozuldu

  İntifa hakkının terkini sırasında lehtarın resmi merci önünde bedeli aldığına dair açık beyanı, bakiye intifa bedeli talebini engeller. Kalıcı yatırım bedeli, sözleşmenin tarafı ve bedelin muhatabı dava dışı üçüncü kişi ise ancak ona yöneltilebilir; davalıya karşı açılan bu talep pasif husumet yokluğundan reddedilmelidir.

  intifa hakkının terkiniresmi beyanın bağlayıcılığıpasif husumet (davalı sıfatı) yokluğukalıcı yatırım bedelisebepsiz zenginleşme

• İntifaya dayalı kalıcı yatırımlar, sözleşmenin erken feshinde sebepsiz zenginleşme oluşturur

  2020/5719 E. 2021/4431 K.

  Onandı

  Süreli intifa hakkına dayanılarak akaryakıt istasyonuna yapılan kalıcı yatırımlar, sözleşme Rekabet mevzuatı gereği süresinden önce sona erdiğinde, iadesi mümkün olmayan ve taşınmaza değer katan kısımları bakımından davalıyı sebepsiz zenginleştirir; bakiye süreye isabet eden yatırım bedeli iade edilir.

  sebepsiz zenginleşmeintifa hakkıakaryakıt bayilik sözleşmesiRekabet Kurulu tebliği ile fesihkalıcı yatırım bedeli

• Yetkisiz çalışanca imzalanan sahte temliknamelere dayalı alacağın ispatlanamaması

  2020/5591 E. 2021/4745 K.

  Onandı

  Alacak, şirketi temsile yetkisiz bir çalışanca imzalanan ve ceza yargılamasında sahteliği ile yetkisizliği kesinleşen temliknamelere dayanıyorsa bu belgeler alacağa dayanak olamaz; ayrıca hukuki ilişki ve alacak usulüne uygun (resmi/yazılı) delille ispatlanamamışsa dava reddedilir.

  temlik / temliknamebelgede sahtelikyetkisiz temsilceza mahkemesi kararının hukuk davasına etkisiispat yükü / kesin delil

• Hmk 222

  2019/5327 E. 2021/5363 K.

  Bozuldu

  hmk 222senetle ispat kuralıticari defter ibrazısenetle ispatdelil başlangıcısözlü yargılama

• İnfazı kabil olmayan hükmün kamu düzenine aykırılığı nedeniyle re'sen bozulması

  2020/5720 E. 2021/4172 K.

  Bozuldu

  Hüküm fıkrası, birden fazla davalıdan hangisinin hangi borçtan sorumlu olduğunu ve faizin uygulanma biçimini açık, tereddütsüz ve infaza elverişli biçimde göstermek zorundadır (HMK 297-298); bu nitelikten yoksun, icrada tereddüde yol açan bir hükmün infaz kabiliyetsizliği kamu düzenine ilişkin olduğundan istinaf sebebi yapılmasa dahi BAM/temyiz mercii tarafından re'sen gözetilir ve karar bu nedenle bozulur.

  hükmün infaz kabiliyetikamu düzenire'sen gözetmegerekçeli karar zorunluluğu

• Geçersiz protokol ve zamanaşımına uğramış teminat senedinde temel ilişkinin ispatı

  2020/5052 E. 2021/4242 K.

  Onandı

  Türkçe düzenlenmediği için geçersiz olan uzlaşma protokolünün geçersizliğini bizzat ileri sürmek hakkın kötüye kullanılmasıdır; teminat senedine dayalı alacakta senet zamanaşımına uğramış olsa bile on yıllık zamanaşımı süresi içinde temel ilişki (ve aleyhe ticari defter kaydı) ile alacak kanıtlanırsa itirazın iptaline karar verilir. Takipten önce temerrüde düşürülmeyen borçluya karşı takipten önceki işlemiş faiz istenemez.

  teminat senedihakkın kötüye kullanılmasıtemel ilişkinin ispatızamanaşımıtemerrütticari defter (aleyhe delil)

• İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı

  2020/6713 E. 2021/4484 K.

  Bozuldu

• Akreditif

  2020/2126 E. 2021/4429 K.

  Bozuldu

  akreditifiskontotemsil yetkisişirket müdürlüğüşirket müdürüortaklar kurulu kararı

• Ayıplı mal

  2020/5105 E. 2021/3884 K.

  Kısmen onandı, kısmen bozuldu

  ayıplı malnispi karar harcıpasif dava ehliyeti (husumet)harcın ikmaliayıp ihbarışekil şartı

• Defterdeki ödeme kaydı alacak iddiasını çürütür; defter bölünemez

  2020/3116 E. 2021/2840 K.

  Onandı

  Lehine delil vasfı taşımayan ticari defterde bir alacak (fatura) kayıtlı olsa da aynı deftere o alacağa ilişkin ödeme de kaydedilmişse, defter sahibi kendi kaydıyla alacağını çürütmüş sayılır; ticari defter, sahibi lehine bölünerek değerlendirilemez.

  ticari defterlerin delil değeridefterin bölünmezliğialeyhe delil

• İstinaf nedeni gösterilmeyen başvuruda kamu düzeni aykırılığı yoksa esastan ret

  2020/5185 E. 2021/2835 K.

  Onandı

  İstinaf başvuru nedenlerinin dilekçede gösterilmesi gerekir; nedenler gösterilmemiş ve ilk derece hükmünde kamu düzenine aykırılık da yoksa istinaf başvurusu esastan reddedilir. Esas yönünden ise, sözleşmede açık hüküm bulunmasa da muhteviyatı bilinerek kayıtlara alınıp itirazsız ödenen bedellerin, sözleşme sona erdikten sonra geçersizliği ileri sürülerek istirdadının istenmesi, yaratılan güvene aykırı ve çelişkili davranış olarak dürüstlük kuralına aykırıdır ve talep reddedilir.

  istirdatbayilik sözleşmesiistinaf sebeplerinin gösterilmesikamu düzenidürüstlük kuralı (TMK 2)çelişkili davranış yasağı (venire contra factum proprium)

• Yemin teklif hakkı

  2020/2846 E. 2021/2581 K.

  Bozuldu

  yemin teklif hakkıyapılandırma protokolüyazılı delille ispatteminat senediyemin teklifikıymetli evrak

• Yemin delili

  2020/3787 E. 2021/2554 K.

  Bozuldu

  yemin deliliticari defter kayıtlarıbedelsizlikyeminikrarticari defter

• İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı

  2020/6705 E. 2021/4483 K.

  Bozuldu

• Gizli ayıp

  2020/4904 E. 2021/1550 K.

  Kısmen onandı, kısmen bozuldu

  gizli ayıpayıp ihbarıdelil niteliğitanık beyanıayıp3095 sayılı kanun

• Yeni köprüye zorunlu geçiş getirilmesinin uyarlamada öngörülemezlik koşulu

  2020/1968 E. 2021/1443 K.

  Bozuldu

  Sözleşmenin uyarlanmasında öngörülemezlik koşulu değerlendirilirken, bir altyapının (köprünün) yakın zamanda hizmete gireceğinin öngörülebilir olması yeterli değildir; idarenin sonradan belirli araçlara o güzergâhtan geçme zorunluluğu getireceği ve yeni geçiş ücretlerinin ne olacağı, basiretli tacirden dahi öngörmesi beklenemeyecek hususlardır. Bu durumda uyarlamanın ilk koşulu gerçekleşmiş sayılır ve mahkemece uyarlamanın diğer koşulları araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

  sözleşmenin uyarlanmasıaşırı ifa güçlüğüişlem temelinin çökmesiöngörülemezliksözleşmeye bağlılık ilkesibasiretli tacir gibi hareket etme yükümlülüğü

• Gemi acenteliği

  2019/3553 E. 2021/3675 K.

  Kısmen onandı, kısmen bozuldu

  gemi acenteliğikonişmentoacenteacentelikkusurhasar

• Alacak

  2020/8377 E. 2021/1433 K.

  Bozuldu

  fiil ehliyetibankacılık işlemlerisahtecilikolağanüstü genel kurultmsftaraf ehliyeti

• Bayilik sözleşmesinin haksız feshinde mahrum kalınan kârın makul süreyle sınırlı hesabı

  2020/3126 E. 2021/3423 K.

  Onandı

  Süreli bayilik sözleşmesinin haksız feshi halinde bayi, sözleşmedeki cezai şartı ve mahrum kaldığı kârı isteyebilir; cezai şart borçlunun mahvına sebebiyet vermiyorsa indirilmez. Mahrum kalınan kâr, sözleşmenin kalan süresinin tamamı üzerinden değil, bayinin aynı bölgede benzer bir bayilik kurabilmesi için gerekli objektif ve makul süre üzerinden hesaplanır; bayinin fiilen henüz yeni bir bayilik kurmamış olması bu objektif ölçütü değiştirmez.

  bayilik sözleşmesihaksız fesihcezai şartcezai şartın tenkisimahrum kalınan kârmakul süre ölçütü

• Ticari defter kayıtlarıyla ispat ve dekontla yapılan ödemenin mahsubu

  2020/4919 E. 2021/1632 K.

  Bozuldu

  Cari hesap alacağının ispatında, tarafların defterleri çeliştiğinde karşı tarafın kendi defterindeki kayıt onun aleyhine delil oluşturur ve alacak o tutara kadar kanıtlanmış sayılır; bunu aşan fazlalık kesin delille kanıtlanmadıkça hüküm altına alınamaz. Defter kayıtlarından hesaplanabilen alacak likit sayılır ve itirazın haksızlığı halinde icra inkâr tazminatına hükmedilir. Borçlunun çalışanınca alacaklının hesabına dekontla para yatırıldığı sabit ise, bu ödemenin borçlunun başka bir borcuna ilişkin olduğunu ispat yükü alacaklıya düşer; alacaklı bunu…

  cari hesapitirazın iptaliticari defterlerin delil niteliğisahibi aleyhine delilispat yükümahsup

• Alacak

  2019/4429 E. 2021/3987 K.

  Bozuldu

  hizmet alım sözleşmesihizmet bedeliticari işletmezamanaşımı def'ikazanılmış hakispat yükü

• Tazminat | Alacak

  2020/7251 E. 2021/1688 K.

  Bozuldu

  ttk 105/2tüketici işlemiizafeten davaispat külfetiacenteihbar olunan

• Temyizde davadan feragat: tetkiksiz iade ile ek karar

  2020/5535 E. 2021/2697 K.

  Diğer usuli işlem

  Tarafların serbestçe tasarruf edebileceği bir davada, davadan feragat hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir, karşı tarafın kabulüne bağlı değildir ve yapıldığı anda kesin hükmün sonuçlarını doğurur; temyiz aşamasında feragat edilirse dosya temyiz incelemesi yapılmaksızın, feragate ilişkin ek karar verilmek üzere HMK 310/3 uyarınca ilk derece mahkemesine tetkiksiz iade edilir.

  davadan feragattaraf işlemikesin hükümtetkiksiz iade

• Üreticinin ikmali durdurması: haklı ve objektif neden savunması

  2020/4894 E. 2021/1397 K.

  Onandı

  Ürün ikmalini durduran üretici, durdurmayı haklı ve objektif nedenlere (özellikle kamu güvenliği ve alıcının ürünü mevzuata aykırı biçimde kullandığı/yönlendirdiği yönündeki ciddi emarelere) dayandırmışsa eylemi hukuka aykırı sayılmaz ve alıcının kâr kaybından sorumlu tutulamaz; üreticinin tek üretici olması onu tek satıcı konumuna getirmediğinden, alıcının diğer lisans sahiplerinden temin imkânı bulunduğu hâlde zarar iddiası kabul edilemez.

  ihrakiye teslim lisansıtek satıcılıkkâr kaybıhaklı ve objektif nedenkamu güvenliğihukuka aykırılık

• Tapu kayıtları ve akit tablolarının temini için dosyanın geri çevrilmesi

  2020/4895 E. 2021/1318 K.

  Diğer usuli işlem

  intifa hakkıakit tablosutapu kaydıdosyanın geri çevrilmesidelil temini