Ticari işletme (sicil / unvan / defter / cari hesap / acente)
TTK 11-123 · TBK 202-203 · TBK 547-554 · 2182 karar (agac.json bildirimi: 1111)
Alt başlıklar:
Ticari defterler ve zayi belgesi 152Ticaret sicili 30Tacir sıfatı ve hükümleri 157Ticaret unvanı ve işletme adı 14Cari hesap 30Acentelik, bayilik ve tek satıcılık 101İşletmenin devri; ticari temsilci ve vekiller 28
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 85Hak düşürücü süre 119Zamanaşımı 20Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 133
-
İade faturası ve nakit ödeme iddiasının ispat yükü davalıya aittir
2021/1662 E. 2021/1635 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir tarafın, karşı tarafça düzenlenen faturaya dayalı borcun iade faturası veya ödeme yoluyla sona erdiğini ileri sürmesi halinde, bu iddianın ispat yükü onu ileri süren tarafa aittir ve uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlanması gerekir; iade faturasının karşı tarafın ticari kayıtlarında yer almaması ve tebliğ edildiğine ilişkin delil bulunmaması halinde bu iddia kanıtlanmış sayılmaz. Ayrıca, uyuşmazlık esas itibariyle karşı tarafın ileri sürdüğü iade/ödeme iddialarından kaynaklanıyorsa, alacaklı tarafın ticari defterlerinin kanuna uygun…
itirazın iptaliispat yüküticari defterlerin delil niteliğiiade faturasıyazılı delil
-
Fatura iadesinin takip sonrası deftere kaydı ve alacağın kanıtlanması
2021/1667 E. 2021/1636 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir alacak fatura yönünden karşı tarafın ticari defterlerinde de kayıtlı ve karşı tarafın ödeme iddiası bulunmuyorsa, bu fatura konusu alacak kanıtlanmış sayılır. Buna karşılık, borçlu tarafça düzenlenip alacaklıya usulünce tebliğ edilen ve alacaklı tarafından yasal süresinde itiraz edilmeyen bir iade faturası, alacaklının bu iade faturasını kendi ticari defterlerine takip tarihinden sonra kaydetmiş olması alacağın varlığını değiştirmez; alacaklı, itiraz etmediği iade faturası karşısında o fatura yönünden alacak talep edemez.
itirazın iptaliticari defter kayıtlarıiade faturasıticari satımdelil olarak fatura
-
Ticari defterlerin delil niteliği ve icra inkar tazminatı
2021/1959 E. 2021/1681 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satımdan kaynaklanan bir alacağın tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasında, taraflardan birinin usulüne uygun tuttuğu ticari defter kayıtları, karşı tarafın aynı şartlara uygun defterlerini ibraz etmemesi veya ibrazdan kaçınması halinde, defter sahibi lehine delil olarak kabul edilir. Bu şekilde tespit olunan alacak likit nitelikte ise, itirazın haksız bulunması durumunda alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesi hukuka uygundur.
itirazın iptaliticari defterdelillikit alacakicra inkar tazminatıibrazdan kaçınma
-
Yabancı tacir acentesinin bulunduğu yerde TTK 105 gereği yetki
2021/1143 E. 2021/1679 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 105. maddede öngörülen yetki kuralı, yabancı tacir bakımından münhasır yetki kuralıdır; yabancı tacirin Türkiye'deki acentesinin bulunduğu yerde dava/icra takibi açılabilir ve bu yönde aksine yapılan yetki sözleşmeleri geçersizdir. Yabancı unsurlu davalarda Türk mahkemeleri, davalının itirazına bağlı olarak sadece kendi yetkisi hakkında karar verebilir; iç yetki kurallarından hareketle yabancı bir mahkemenin yetkili olduğuna hükmedilemez. Bu nedenle yabancı tacirin acentesinin bulunduğu yer, HMK 7(1) maddesi kapsamında da yetkili sayılır.
TTK 105 acente yetkisimünhasır yetkimilletlerarası yetkiyabancılık unsuruHMK 7(1) davalılar arasında hukuki bağlantıicra dairesinin yetkisine itiraz
-
Fatura konusu malın teslimini ispat yükü davacı satıcıya aittir
2019/1222 E. 2021/1592 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmayan ticari satım ilişkisinde, davalının fatura konusu malın teslim edildiğini inkar etmesi halinde, malın teslim edildiğini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; fatura ve davacı defter kayıtları tek başına, içeriği belirsiz kargo teslim fişleri de teslim edildiğini kanıtlamaya yeterli delil sayılmaz. Usulüne uygun ihtara rağmen yemin teklifinde bulunmayan taraf bu delilden vazgeçmiş sayılır.
itirazın iptaliispat yüküfaturakargo teslim fişiyemin deliline dayanmaticari defter ibrazı
-
İade faturasının davalı çalışanı tarafça teslim alınmasının bağlayıcılığı
2019/1194 E. 2021/1601 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Özel bir yetki verilmemiş olsa da çalışanlar, işverenin alışılmış işleri kapsamındaki işlemleri yapmaya yetkili sayılır; bu nedenle bir şirket çalışanının teslim aldığı mal iadesi, temsile özel olarak yetkilendirilmiş kişi tarafından yapılmamış olsa bile şirketi bağlar. Ayrıca vergi dairesine bildirilen BA formlarında yer alan fatura içeriğinin ilgili tarafça beyan edilmiş olması, o faturanın içeriğinin ilgili tarafça benimsendiğine karine oluşturur. Dava dilekçesinin ve diğer tebligatların, şirket adına daimi çalışan olarak görev yapan ve önceden…
itirazın iptalicari hesap alacağıiade faturasıtemsil yetkisialışılmış işlerBA formu
-
Ticari kredide erken kapama komisyonu oranının hukukilik denetimi
2019/1247 E. 2021/1588 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Ticari kredi sözleşmesinde erken kapama komisyonuna ilişkin ödeme yükümlülüğü öngörülmüş ancak oran belirlenmemişse; erken ifada bulunan tacir borçlu, TBK 96 gereği kanun veya sözleşme/adet olmadıkça borçtan indirim isteyemeyeceğinden bu hüküm genel işlem koşulu denetimi kapsamında karşı tarafın menfaatine aykırı sayılamaz. Oranın hukukiliği denetlenirken önce sözleşmede belirlenmiş oran, yoksa bankanın TCMB'ye bildirip ilan ettiği oran, o da yoksa emsal banka uygulamalarına göre orantılılık esas alınır; tahsil edilen oran bankanın bildirdiği aralık…
erken kapama komisyonugenel işlem koşulubasiretli tacirTCMB 2006/1 sayılı Tebliğemsal banka uygulaması
-
Ticari defterlerin usulsüz ibraz kararı nedeniyle hükmün kaldırılması
2019/1246 E. 2021/1586 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Ticari davalarda taraflar ticari defterlere delil olarak dayanmışsa, mahkemenin defterlerin ibrazına ilişkin ara kararı usulüne uygun olmalı; hangi yıla ait defterlerin ibraz edileceği somut olarak belirlenmeli, gerekirse ilgili vergi dairesinden BA-BS formları da istenmelidir. Bu usule uyulmadan, defter incelemesi yapılmaksızın veya ibraz kararından usulsüz şekilde rücu edilerek davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle reddedilmesi hukuka aykırıdır ve hükmün kaldırılmasını gerektirir.
ticari defter ibrazıitirazın iptaliispat yüküBA-BS formufatura alacağı
-
Satılamayan malın iadesi iddiasının ispat yükü ve icra inkar tazminatı
2019/1231 E. 2021/1589 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari mal satışından kaynaklanan borcun, satılamayan malların iade edileceğine dair sözlü anlaşma gerekçesiyle ödenmediği savunmasında, borçlunun iadeyi gerçekleştiremediği yönündeki mazereti; alacaklının ticaret sicilinde ilan edilen adres değişikliğinin üçüncü kişiler yönünden bilindiğinin kabulü ve iadenin gerçekleşmediğinin sabit olması karşısında kabul görmez. Sözlü anlaşmanın varlığı yeminle ispatlanabilir olsa da, malın alacaklıya iade edilip edilmediği ayrı bir olgu olup bu husus ispatlanamadıkça yemin teklifinin sonucu değiştirmeyeceği…
itirazın iptaliicra inkar tazminatıticari satımyemin deliliicapsız yeminticaret sicili ilanının etkisi
-
Ana dağıtım sözleşmesinde tekel hakkı yoksa denkleştirme tazminatı istenemez
2019/1158 E. 2021/1548 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir ana dağıtım/bayilik sözleşmesinde, sağlayıcının bizzat satış yapma veya üçüncü kişilerle benzer sözleşmeler kurma hakkını saklı tutması ve fiilen başka firmalarla da aynı nitelikte sözleşmeler yapmış olması halinde, bu sözleşme tek satıcılık sözleşmesi olarak nitelendirilemez; dolayısıyla TTK 122 uyarınca denkleştirme (portföy) tazminatı istenemez. Sözleşme, süresi sonunda kendiliğinden sona erdiğini öngören açık hükme dayanarak kendiliğinden sona ermişse, bu durum haksız fesih sayılmaz; tarafın yenileneceği yönünde somut bir taahhüdü veya buna…
denkleştirme (portföy) tazminatıtek satıcılık sözleşmesiacentelik sözleşmesiculpa in contrahendoana dağıtım sözleşmesibayilik ilişkisibayilik (acente-kıyas)
-
E-defter zayi belgesinde hak düşürücü sürenin başlangıcı
2021/1713 E. 2021/1531 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 82/7 kapsamında e-defter ve beratlarının zıyaa uğraması nedeniyle zayi belgesi verilmesi talebinde, Elektronik Defter Genel Tebliği'nin 7.1. maddesi uyarınca ikincil örneklerin temin edilemediğinin ve mahkemeye başvuru gerekliliğinin Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından bildirildiği hallerde, 15 günlük hak düşürücü sürenin başlangıcı, verinin kurtarılamadığına ilişkin teknik rapor tarihi değil, Başkanlığın zayi belgesi alınması gerektiğine dair bildirim tarihidir.
zayi belgesie-defterhak düşürücü süreTTK 82/7Elektronik Defter Genel Tebliğimücbir sebep
-
Acentelik sözleşmesi sona ermeden denkleştirme tazminatı talep edilemez
2019/1206 E. 2021/1494 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Acentelik sözleşmesi hukuken sona ermeden, tek müşterinin acente ile çalışmayı bırakıp başka bir aracı (broker) ile anlaşması sonucunda TTK 122 kapsamında denkleştirme (portföy) tazminatı talep edilemez; sözleşmenin fiilen sona erdirildiği ancak müvekkilin teklifleri geçerli sebep olmaksızın reddetmesi gibi somut olgularla ispatlanabilir. Aynı şekilde, işlemin acentenin çabasıyla değil üçüncü bir aracının (broker) çalışmasıyla kurulması ve acenteye münhasır (inhisar) yetki tanınmamış olması halinde, acente TTK 113/1 ve 113/2 kapsamında ücret talep…
acentelik sözleşmesidenkleştirme (portföy) tazminatıacente ücretimünhasır (inhisar) yetkibrokerkonusuz kalma
-
Cari hesap alacağında ödeme iddiasının ispat yükü davalıya aittir
2019/1065 E. 2021/1497 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satımdan kaynaklanan cari hesap alacağına dayalı itirazın iptali davalarında, fatura tutarları ve mal teslimi hususunda uyuşmazlık bulunmuyorsa ve ödeme iddiası ileri sürülmüşse, bu iddianın ispat yükü davalıdadır. Davacının kendi lehine olmayacak şekilde, davalının ileri sürdüğünden daha yüksek bir ödeme tutarını kendi ticari defterlerine kaydetmiş olması halinde bu tutar esas alınarak bakiye alacak hesaplanır ve davalının bundan fazla ödeme iddiası ispatlanamadıkça kabul edilmez. Fatura ve cari hesaba dayalı alacak likit nitelikte olduğundan,…
cari hesap alacağıitirazın iptaliispat yüküticari defter kaydıicra inkar tazminatılikit alacak
-
Sözleşmeyi imzalamayan tarafın fiilen uygulanan sözleşmeden alacak talebi
2019/1263 E. 2021/1483 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir hizmet sözleşmesinde açıkça taraf olarak yer almayan ancak sözleşmede öngörülen faturalama düzenlemesi kapsamında hizmeti fiilen ifa eden ve tarafların fiilen uyguladığı bir kişi/şirket, bu sözleşmeden doğan alacağını talep etmekte aktif husumet ehliyetine sahiptir. Tarafların ticari defterlerindeki kayıtların birbirini teyit etmesi, faturaların itirazsız kısmen ödenmiş olması ve elektronik yazışmalarla desteklenen mutabakat, hizmetin ifa edildiğinin ispatı için yeterli kabul edilir; ödememe uyuşmazlığı çıkmadan önce hizmetin eksik verildiğine dair…
aktif husumet ehliyetiticari defter kayıtlarının ispat gücüelektronik yazışmaların delil niteliği (HMK 199)sebepsiz zenginleşmeitirazın iptalimutabakat
-
Acente sıfatıyla hareket edende pasif husumet yokluğu
2019/1054 E. 2021/1495 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir konişmentoyu taşıyan adına düzenleyen ve navlun bedelini komisyonunu keserek taşıyana ödeyen kişi, acente sıfatıyla hareket etmiş sayılır; navlun faturası düzenlemiş olması onu taşıyıcı veya taşıma işleri komisyoncusu haline getirmez. Acenteye karşı dava, ancak taşıyana izafeten açılabilir; acentenin kişisel kusuru ileri sürülüp kanıtlanmadan doğrudan acenteye yöneltilen dava, pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddedilir. Öte yandan, satış şeklinin CIF olarak belgelenmesine karşın ödeme şeklinin mal mukabili olması durumunda, satıcının (ve…
pasif husumet ehliyetiaktif husumet ehliyetiacentetaşıma işleri komisyoncusuhalefiyetmal mukabili satış
-
Konişmentoyu acente sıfatıyla imzalayana taşıyana izafeten dava açılabilir
2021/1140 E. 2021/1505 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Konişmentoyu taşıyıcı firma adına acente sıfatıyla imzalayan kişiye, TTK 105/2 uyarınca ancak taşıyana izafeten dava açılabilir; acentenin kişisel kusuru ileri sürülüp kanıtlanmadan ve dava gerçek sorumlu olana yöneltilmeden acenteye karşı açılan dava pasif husumet yokluğundan usulden reddedilir. CFR teslim şeklinde satılan malın ödemesinin mal mukabili yapılması halinde, satıcının/sigortalının eşya üzerindeki menfaati teslime kadar sürdüğünden, sigorta şirketinin taşıma hasarına ilişkin rücu davası açma ehliyeti bulunur; ancak bu ehliyet, husumetin…
pasif husumetacentetaşıyana izafeten davaCFR teslim şeklimal mukabili ödemeaktif dava ehliyetirücu (taşıma temelli)
-
Acenteye karşı açılan rücu davasında pasif husumet yokluğu
2021/866 E. 2021/1492 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
CFR teslim şeklinde mal bedeli ve navlun taşıyıcıya teslimle alıcıya geçse de, gönderen ile alıcı arasında ödemenin mal mukabili yapılacağının kararlaştırıldığı hallerde satıcının/sigortalının eşya üzerindeki menfaati teslime kadar sürdüğünden, taşıma sırasında oluşan hasar nedeniyle sigortalıya ödeme yapan sigorta şirketinin sorumlulara rücu davası açma ehliyeti bulunur. Ancak taşıma sözleşmesine ilişkin konişmentoyu taşıyıcı adına acente sıfatıyla imzalayan ve fiili taşıyanın Türkiye acentesi olan davalıya, TTK 105/2-3 uyarınca kişisel kusuru ileri…
pasif husumetaktif dava ehliyetiCFR teslim şeklimal mukabili ödemeacenterücu
-
Acentelik ilişkisi ve davayı aydınlatma ödevi nedeniyle kaldırma
2021/422 E. 2021/1502 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Menfi tespit davasında, davacının dava dışı üçüncü kişi ile olan ilişkisinin sözleşmesel niteliği (acentelik gibi) tespit edilmeden ve bu ilişkiden kaynaklanan sorumluluğun kapsamı belirlenmeden karar verilemez. Yabancı dilde sunulan ve dayanılan belgelerin HMK 223 uyarınca tercümesi sağlanmadan bu belgelere dayanılarak sonuca gidilmesi ve HMK 31 kapsamında davayı aydınlatma ödevinin yerine getirilmemesi, kararın kaldırılması sebebidir.
menfi tespit davasıacentelikdavayı aydınlatma ödeviispat yüküyabancı dilde belgenin tercümesi
-
Ayıp ihbarı sonrası düzenlenen iade faturasının ayıp iddiasına etkisi
2019/1108 E. 2021/1434 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari ilişki kapsamında ayıp ihbarında bulunan taraf, ayıp ihbarından sonra ayıba ilişkin iade faturası düzenleyip bu faturayı karşı tarafın kabul ederek ticari defterlerine işlemesi halinde, iade faturasına konu edilmeyen mallar yönünden süresinde ayıp ihbarında bulunduğunu ileri süremez. Faturaya dayalı ve taraf ticari defterlerinde mutabık kalınan bir alacak, miktarı belli veya belirlenebilir nitelikte olduğundan likit alacak niteliğindedir; borçlunun itirazında haksız bulunması halinde bu alacak üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilebilir.
itirazın iptaliayıp ihbarıiade faturasıticari defter kaydılikit alacakicra inkar tazminatı
-
Bayilik sözleşmesinin olağanüstü feshinin iptali istenemez
2021/1694 E. 2021/1436 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir sözleşmenin sürdürülebilmesi için her iki tarafın iradesinin sözleşmeye devam etme yönünde olması gerekir; taraflardan birinin haklı veya haksız olsun olağanüstü fesih beyanıyla sözleşme sona erdiğinde, mahkemelerce sözleşmenin devamına veya fesih bildiriminin iptaline karar verilemez. Fesih haksız ise karşı tarafın hakkı, sözleşmenin devamını sağlamak değil, zararının tazminini talep etmektir. Bu kural, tarafı anonim şirket olan bir kamu kuruluşunun bayilik sözleşmesi için de geçerlidir; kamu tüzel kişisinin özel hukuk alanında anonim şirket…
bayilik sözleşmesiolağanüstü fesiholağan fesihhaksız fesihsözleşme serbestisiirade açıklamasıbayilik (acente-kıyas)
-
Ticari defterlerin zayi olduğuna dair belge talebinde 15 günlük hak düşürücü süre
2021/1550 E. 2021/1440 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 82/7 uyarınca ticari defter ve belgelerin hırsızlık gibi bir sebeple zayi olması halinde, zayi belgesi talebi, zayianın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ileri sürülmelidir; bu süre hak düşürücü niteliktedir. Öğrenme tarihine ilişkin olarak dava dilekçesinde ve dilekçe ekindeki belgelerde beyan edilen tarih esas alınır; hâkimin sürenin geçtiğini tespit etmesinden sonra öne sürülen ve önceki beyanla çelişen sonradan düzeltme beyanlarına, dosyadaki diğer delillerle (örneğin vekaletname tarihi) desteklenmediği takdirde itibar edilmez.
-
İhtirazi kayıtsız teslim alınan iade üründe sonradan ayıp iddiası ileri sürülemez
2019/1101 E. 2021/1393 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Satıcının, alıcı tarafından iade edilen malları herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin teslim alması ve bu durumu ticari defterlerine işlemesi halinde, sonradan bu malların kullanılamaz hale getirildiğini veya ayıplı olduğunu ileri sürerek alıcıdan/tedarikçiden zarar talep etmesi mümkün değildir; basiretli bir tacirden, iade edilen malları teslim alırken gerekli incelemeyi yapması ve varsa itirazını o anda ileri sürmesi beklenir.
ihtirazi kayıtbasiretli tacirayıplı mal iadesiticari defter kaydıiade faturası
-
İhtiyati hacizde yetkili mahkeme borçlunun yerleşim yeri mahkemesidir
2021/1517 E. 2021/1404 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme, İİK 258 ve 50. maddeler ile bunların atıf yaptığı HMK yetki hükümleri gereğince, para alacağına ilişkin talepte alacaklının veya borçlunun yerleşim yeri mahkemesidir. Borçlunun ticaret sicilinde kayıtlı merkez adresi esas alınır; borcun, borçlunun başka bir adresteki (şube) işleminden kaynaklandığı iddia edilse de bu iddia somut delille ispatlanmadıkça ve söz konusu şube adresinin ticaret sicilinde kapatılıp merkeze nakledildiği sabit ise, o adres yetki tayininde dikkate alınmaz.
ihtiyati hacizyetkiye itirazyaklaşık ispatticaret siciliyerleşim yeri mahkemesi
-
Bayilik sözleşmesinde eksik alım cezai şartı ve haklı güven ilkesi
2021/1086 E. 2021/1383 K. ·
Alacakdirenme
Sözleşmede tarafın haklarının zamanında kullanılmamasının feragat sayılmayacağı yönünde hüküm bulunsa da, alacaklının yıllar itibariyle ihtirazi kayıt koymadan mal teslimine devam etmesi, borçlu tarafta cezai şartın istenmeyeceği yönünde haklı bir güven oluşturmuşsa, bu haklı güven ve dürüstlük ilkesi nedeniyle önceki yıllara ait cezai şartın istenmesi çelişkili davranış oluşturur ve talep edilemez; sözleşme hükmü tek başına bu sonucu değiştirmez.
cezai şartihtirazi kayıthaklı güven ilkesidürüstlük ilkesi (MK 2)ifaya ekli cezai şartdirenme kararıbayilik (acente-kıyas)
-
Doktora satılan tıbbi malzeme bedelinden kaynaklanan itirazın iptali davasında görev
2021/1576 E. 2021/1378 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir davanın ticari dava sayılabilmesi için hem her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması hem de her iki tarafın tacir olması şarttır; taraflardan biri tacir değilse (örneğin serbest meslek icra eden bir hekim gibi), işin ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi bu şartı gerçekleştirmez ve dava nispi ticari dava sayılamaz; bu durumda davaya bakmakla görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir, asliye ticaret mahkemesi değildir.
görev dava şartımutlak ticari davanispi ticari davaticari işletme esasıticari iş karinesitacir sıfatı
-
TBK 202 kapsamında örtülü işletme devrinin unsurları ve ispatı
2021/1545 E. 2021/1377 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
TBK 202 uyarınca işletme devrinden söz edilebilmesi için işletmenin aktif ve pasifiyle bir bütün halinde devredildiğinin, tarafların irade ve ifa ediliş şekline göre ortaya çıkması gerekir; bir işletmeye ait taşınmaz ve menkullerin, farklı zamanlarda, farklı hukuki işlemlerle (ipoteğin paraya çevrilmesi, cebri icra yoluyla satış, trampa gibi) ve parça parça üçüncü kişilerden de devralınarak edinilmiş olması, bunların aynı işletme faaliyetine (örn. otelcilik) tahsis edilmiş olmasına rağmen, tek başına işletme devrini değil, ayrı satış ilişkilerinin…
örtülü işletme devriTBK 202müteselsil sorumlulukipoteğin paraya çevrilmesicebri icra yoluyla satışhaciz
-
Eksik yıllara ait defter incelemesiyle cari hesap alacağının reddi hatalı
2019/695 E. 2021/1335 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Cari hesap ilişkisine dayalı alacağın ispatında, ticari ilişkinin başladığı tarihten itibaren tüm yıllara ait defter ve kayıtların incelenmesi gerekir; devir bakiyelerinde taraflar arasında farklılık varsa bu farklılığın nedeni araştırılmadan yalnızca kısmi yıllara ait defterlere itibarla hüküm kurulamaz. Ayrıca yabancı para birimi üzerinden düzenlenen faturaların karşı taraf defterlerine ihtirazi kayıt konulmadan işlenmesi, taraflar arasında dövize endeksli ticari ilişki bulunduğunu ispata yeterlidir; kur farkı alacağı talebi kur farkı faturası…
cari hesap ilişkisiitirazın iptaliticari defterbilirkişi incelemesikur farkı alacağıdövize endeksli ticari ilişki
-
Acenteye asaleten açılan tazminat davasında pasif husumet yokluğu
2020/1247 E. 2021/1353 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir taşımada fiili taşıyanın acentesi olan kişiye, taşımaya ilişkin fatura kendisi tarafından düzenlenmiş olsa da, taşıyan sıfatını haiz olduğuna dair belge bulunmadığı ve acente sıfatıyla hareket ettiği anlaşıldığı sürece, TTK 105/2 uyarınca doğrudan (asaleten) dava açılamaz; bu durumda pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddi gerekir. Ayrıca, ilk derece yargılamasında ileri sürülmeyen taraf değişikliği talebi istinaf aşamasında ilk defa ileri sürülemez.
pasif husumetacentelikfiili taşıyanakdi taşıyıcıitirazın iptalirücu
-
Fatura konusu malın teslimi ispat yükü ve BA formu bildirimi
2021/1296 E. 2021/1351 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satımdan kaynaklanan alacak davalarında, mal veya hizmetin teslim edildiğini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; ancak sevk irsaliyelerindeki teslim alan imzasının davalı çalışanına ait olduğunun kanıtlanması, faturaların bir kısmının davalı tarafından vergi dairesine BA formu ile bildirilmiş olması ve davalının kısmi ödeme yapmış olması gibi unsurların birlikte değerlendirilmesiyle teslim ispatlanabilir. İhtarata rağmen ticari defterlerini süresinde ibraz etmeyen taraf, kendi defterlerine delil olarak dayanamaz. Fatura bedelinin rayiç üzerinde…
itirazın iptaliispat yüküticari defterBA formusevk irsaliyesiticari satım
-
Konsinye sözleşmesinde hakediş alacağı koşullarının gerçekleşmediği tespiti
2021/130 E. 2021/1327 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Konsinye/hakediş usulüne dayanan ticari sözleşmelerde, alacaklı tarafın hakediş payı talep edebilmesi, sözleşmede öngörülen karşı edim yükümlülüklerinin (mal tedariki, işçi giderlerinin karşılanması vb.) o dönemde fiilen ifa edilmiş olmasına bağlıdır; bu koşulların gerçekleşmediği resmi kurum kayıtlarıyla (SGK, ilgili kamu idaresi) tespit edildiğinde, sözleşme ilişkisinin sona ermesinden sonra geçmişe yönelik düzenlenen faturalardan alacak talep edilemez. Tarafların cari hesap kayıtlarında belirli bir tarihe kadar mutabık kaldıkları anlaşılıyor, ancak…
konsinye satış işbirliği sözleşmesihakediş alacağıitirazın iptalicari hesap mutabakatıticari defter kaydıbozma ilamına uyma