Ticari defterlerin zayi olduğuna dair belge talebinde 15 günlük hak düşürücü süre
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1550 E. 2021/1440 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalHak düşürücü süre
Gerekçe özeti
TTK 82/7 uyarınca ticari defter ve belgelerin hırsızlık gibi bir sebeple zayi olması halinde, zayi belgesi talebi, zayianın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ileri sürülmelidir; bu süre hak düşürücü niteliktedir. Öğrenme tarihine ilişkin olarak dava dilekçesinde ve dilekçe ekindeki belgelerde beyan edilen tarih esas alınır; hâkimin sürenin geçtiğini tespit etmesinden sonra öne sürülen ve önceki beyanla çelişen sonradan düzeltme beyanlarına, dosyadaki diğer delillerle (örneğin vekaletname tarihi) desteklenmediği takdirde itibar edilmez.
Ele alınan sorunlar
Zayi belgesi talebinin TTK 82/7'deki 15 günlük hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı → ret
İddia: Davacı vekili, dava dilekçesinde zayi olayının öğrenildiği tarihin sehven 01.03.2021 olarak yazıldığını, gerçekte olayın 03.03.2021 tarihinde öğrenildiğini, bu tarihe göre 15 günlük hak düşürücü sürenin geçirilmediğini, bu nedenle ilk derece kararının kaldırılması ve talebin kabulünü ileri sürmüştür.
Gerekçe: 6102 sayılı TTK 82/7 uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğraması halinde, ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içinde zayi belgesi verilmesinin talep edilmesi gerekir; bu süre hak düşürücü süre niteliğindedir. Dava dilekçesinde zayi olayının 01.03.2021 tarihinde öğrenildiği beyan edilmiş, dilekçe ekindeki zayi ilanına ilişkin gazete nüshasında tarih yazılı olmamakla birlikte istinaf dilekçesinde bu tarihin 03.03.2021 olduğu açıklanmıştır. Ön inceleme duruşmasında hâkim tarafından davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığının tespiti üzerine, zayiin hangi tarihte gerçekleştiğinin belli olmadığı ileri sürülmüş ise de, bu beyanın söz konusu tespitten sonra yapılmış olması ve davacı vekilinin vekaletnamesinin 02.03.2021 tarihli olması karşısında, sonradan düzeltilen bu beyana itibar edilmesi mümkün görülmemiştir. Davacı şirketin zayi olayını öğrendiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra zayi belgesi talep ettiği anlaşıldığından, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Zayi belgesi talebinde TTK 82/7'deki 15 günlük hak düşürücü sürenin başlangıcı olan 'öğrenme tarihi'nin, dava dilekçesi ve eklerindeki ilk beyanlara göre belirleneceği, mahkemenin süre aşımını tespit etmesi sonrasında yapılan çelişkili düzeltme beyanlarına itibar edilmeyeceği yönünde bölgesel ikna edici bir değerlendirme içermesi bakımından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- TTK 82/7 uyarınca, saklamakla yükümlü olunan ticari defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zayi olması halinde, zayi belgesi talebinin ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ileri sürülmesi gerekir; bu süre hak düşürücü süredir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi belgesi↗ hak düşürücü süre↗ ticari defter↗ TTK 82/7↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/1550
KARAR NO 2021/1440
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 29/06/2021
NUMARASI 2021/254 Esas - 2021/673 Karar
DAVA
Zayi Belgesi Verilmesi
İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/10/2021
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkili şirketin ticari işletmesinin 2018, 2019, 2020 yıllarına ait ticari defter ve belgelerinin 01/03/2021 tarihinde çalındığını/ kaybolduğunu, söz konusu olay nedeni ile müvekkili şirkette bulunan tüm ticari defterlerin, faturaların, vergiye esas belgelerin ve sair her türlü belge ve evrakların zayi olduğundan çalınan evraklar ve defterler için zayi belgesi düzenlenerek verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı vekili talep konusu evrakların 01/03/2021 tarihinde çalınıp zayi olduğunu beyan etmiş olup, duruşmada kaybolma tarihinin tam olarak belli olmadığını, dava dilekçesinde sehven hata yapıldığını iddia etmiştir. 6102 sayılı Kanunun 82/7. maddesi gereğince tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde talepte bulunması gerekli olup, bu süre hak düşürücü süre olduğundan ve dava tarihi olan 18/03/2021 tarihine kadar 15 günlük hak düşürücü süre geçmiş olduğundan davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı vekilinin; sehven kaybolma/çalınma olayının öğrenildiği tarih 01.03.2021 olarak yazılmış ise de kaybolma/çalınma olayı müvekkilince 03.03.2021 tarihinde öğrenildiğini, müvekkilince kaybolma/çalınma olayı öğrenilerek gazetede ilan verildiğini, bu olay öğrenildiğinde 12.03.2021 tarihinde savcılığa şikayette bulunulduğunu, bu sebeple TTK 82/7 maddesinde belirtilen 15 günlük hak düşürücü süre geçirilmediğini, bu nedenle kararının kaldırılarak istinaf talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Uyuşmazlık davacının saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin zayi olduğundan bahisle açılan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 Sayılı TTK 82/7 madde uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğraması halinde ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde ticari defterlerin zayi olduğuna dair belge verilmesinin talep olunması gerekmektedir. Öngörülen bu süre hakdüşürücü süre niteliğindedir. Dosya kapsamı incelendiğinde; dava dilekçesinde zayi olayının 1.3.2021 tarihinde öğrenildiği beyan edilmiştir.Dava dilekçesi ekinde bulunan zayi ilanı bulunan gazete nüshasının tarihi yazılı değil ise de istinaf dilekçesinde 3.3.2021 tarihli olduğu açıklanmıştır.
Duruşmada hakim tarafından yapılan tesbit üzerine de ,zayiinin de hangi tarihde gerçekleştiğinin belli olmadığı belirtilmiştir.Ön inceleme duruşmasında hakim tarafından davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığının tesbiti üzerine zayiinin hangi tarihte olduğunun belli olmadığını ileri sürülmüş ise de ;bu beyanın açıklanan tesbitten sonra yapıldığı,davacı vekilinin vekaletnamesinin de 2.3.2021 tarihli olduğu gözönüne alındığında düzeltilen beyana itibar etmek mümkün görülmemiştir.Davacı şirketin zayi olayını öğrendiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra zayi belgesi talep ettiği anlaşıldığından davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından hükme yönelik ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde görülmeyerek başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.07/10/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/135722 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi