Kıymetli evrak (kambiyo)
TTK 645-849 · 5941 sK · 2488 karar (agac.json bildirimi: 1136)
Alt başlıklar:
Çek 687Bono 274Kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali ve genel hükümler 129Nama, emre ve hamiline yazılı senetler 13Kambiyo senedinde sebepsiz zenginleşme 23
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 127Hak düşürücü süre 75Zamanaşımı 19Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 182
-
Çek istirdadı davası konusu para alacağı olmadığından arabuluculuk dava şartına tabi değildir
2020/459 E. 2020/441 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talebi olmayan, çekin ya da terditli olarak bedelinin istirdatına yönelik davalarda, TTK 5/A maddesindeki arabuluculuk dava şartı uygulanmaz; bu tür davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmamış olması dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret sonucu doğurmaz.
çek istirdadıarabuluculuk dava şartıterditli talepdava şartı yokluğuusulden ret
-
Çeki elinde bulunduran kişi biliniyorsa hasımsız iptal davası açılamaz
2020/443 E. 2020/440 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle çek iptali davası hasımsız olarak açılabilmesi için çeki eline geçiren/elinde bulunduran kişinin bilinmemesi gerekir; davacı dava dilekçesinde çeki elinde bulunduran kişiyi belirtmişse, bu kişi hasım gösterilerek istirdat davası açılması gerektiğinden hasımsız iptal talebinin koşulları oluşmaz ve dava reddedilir.
zayi nedeniyle çek iptalihasımsız davaistirdat davasıkıymetli evrak
-
Müteselsil borçlu bononun yetki şartı tacir olmayan borçluyu da bağlar
2020/283 E. 2020/437 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari nitelikte bir borç dolayısıyla birlikte borç altına giren kişiler TTK 7/1 uyarınca müteselsilen sorumlu olduklarından, borçlulardan birinin tacir olmaması, bono üzerindeki yetki şartının bu kişi yönünden geçersiz sayılmasını gerektirmez; müteselsil borçlulardan biri tacir olmasa da, tacirler arasında yapılan yetki sözleşmesi tüm müteselsil borçluları bağlar ve yetki şartında gösterilen mahkeme yetkili olur.
ihtiyati hacizyetkiye itirazyetki sözleşmesimüteselsil sorumlulukbonoaval
-
Zayi olan çeklerde çekin muhataba ibraz edilip edilmediğinin resen araştırılması
2018/1539 E. 2020/415 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle çek iptali davasında, çekin niteliği gereği muhatap bankaya ibraz edilip edilmediğinin mahkemece resen araştırılması hukuka uygundur. Yargılama sırasında çeki elinde bulunduran (hamil) kişi ortaya çıkarsa, davacıya bu kişiye karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmelidir; süre içinde istirdat davası açılırsa çek iptali davası konusuz kalır ve karar verilmesine yer olmadığına karar verilir, açılmazsa çek iptali davası reddedilir. Bu kural, çekin doğrudan mahkemeye değil muhatap bankaya ibraz edilmiş olması halinde de geçerlidir.
çek iptali davasızayiistirdat davasıhasımsız davakonusuz kalmapoliçeye ilişkin hükümlerin çeke uygulanması
-
Teminat senedi iddiası ve kambiyo senedinde ciro edilen hamile karşı def'i ileri sürülemez
2018/1494 E. 2020/412 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedinin teminat amacıyla verildiğine ilişkin iddia, keşideci ile senedin ilk muhatabı arasındaki temel ilişkiye dayanan şahsi bir def'idir; senedi ciro yoluyla iktisap eden hamile karşı ileri sürülemez, ancak hamilin senedi iktisap ederken borç ilişkisinin doğmadığını bile bile hareket ettiği (kötüniyet) ispatlanırsa bu def'i istisnaen ileri sürülebilir. Ayrıca bedelsizlik iddiasına dayanan davalarda, bedelsiz senedi kullanmanın suç oluşturması nedeniyle yemin deliline başvurulamaz.
menfi tespit davasıkambiyo senediciroşahsi def'ikötüniyetli hamilteminat senedi
-
Çek zorunlu karşılık bedelinde hamil için 10 yıllık zamanaşımı
2018/1555 E. 2020/417 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Banka tarafından çek taahhütnamesi kapsamında hamile ödenmesi gereken zorunlu karşılık (sorumluluk) bedeli talebi, hamil ile banka arasındaki ilişkiye özgü 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir; bu süre, hamilin zorunlu karşılığı bankadan talep edebileceği zamana ilişkindir. Sürenin dava/karar tarihi itibarıyla dolması halinde bankanın gayri nakdi risk teşkil eden sorumluluk bedelini ödeme yükümlülüğü sona erer ve bu kısım yönünden dava konusuz kalır; mahkemece karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi doğru olur.
çek taahhütnamesizorunlu karşılıksorumluluk bedelizamanaşımıitirazın iptalikonusuz kalma
-
Çek istirdadı davasında yaklaşık ispat şartının yerine getirilmemesi
2020/376 E. 2020/381 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
Çekin rıza dışı elden çıktığını ileri süren hamilin açtığı istirdat davasında ihtiyati tedbir talep edilmesi halinde, davacı bu hususu yaklaşık ispat düzeyinde kanıtlamak zorundadır; salt çekin ön yüzü sureti ve alındığına ilişkin makbul gibi belgeler yeterli görülmez. Ayrıca dava konusu çek halen dava dışı 3. kişinin elinde ise, davanın tarafı olmayan bu kişiyi etkileyecek nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilemez.
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatçek zayiistirdat davasıispat yüküiyiniyetli iktisap
-
Hamiline yazılı çekte cirosuz teslim alan hamilin meşru hamil sayılması
2018/1289 E. 2020/367 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Hamiline yazılı bir çekte, çeki elinde bulunduran kişi arka sayfasında geçerli bir ciro olmasa bile meşru hamil sayılır. Ayrıca borçlunun icra takibi sırasında icra müdürü ve alacaklı huzurunda borcu kabul ederek ödeme taahhüdünde bulunması, bu beyandan sonra ileri sürülen bedelsizlik veya çekin usulsüz elde edildiği iddialarının dinlenilmesini engeller; bu iddialar yazılı delille de desteklenmediğinde menfi tespit talebi reddedilir.
hamiline yazılı çekmeşru hamilciromenfi tespitborç ikrarıödeme taahhüdü
-
Süresinde ibraz edilmeyen çekte cirantaya başvuru hakkının kapsamı
2018/1349 E. 2020/362 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Süresinde bankaya ibraz edilmeyen çek kambiyo vasfını yitirse de yazılı delil başlangıcı niteliğini korur; bu durumda hamil, ancak kendisinden önce gelen cirantaya karşı temel ilişkiye dayanarak veya TTK 818/1-m. yollamasıyla TTK 732. madde uyarınca keşideciye karşı sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak başvuru hakkını kullanabilir. Ciro silsilesinde kendisinden sonra gelen bir cirantaya (yani ciro sırasına göre kendisinden önce yer alan cirantaya) karşı böyle bir başvuru hakkı bulunmaz.
kambiyo vasfının yitirilmesiyazılı delil başlangıcıciro silsilesitemel ilişkisebepsiz zenginleşmeitirazın iptali
-
Bedelsizlik ve tahrif iddiasıyla açılan menfi tespit davasında ispat yükü
2018/1276 E. 2020/365 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek nedeniyle açılan menfi tespit davasında, çekin ciro silsilesinde kopukluk bulunmuyorsa ve davacı bedelsizlik/tahrif iddialarını yazılı delille ispat edememişse, çek aslının bulunamamış olması (takip hukukuna ilişkin bir husus olarak) davacının ispat yükünü ortadan kaldırmaz; davacı bu çek nedeniyle borçlu olmadığını ispat edemediğinden dava reddedilir.
menfi tespit davasıkambiyo senediciro silsilesibedelsizlik iddiasıispat yüküimzaların istikllali ilkesi
-
TTK 792 uyarınca çekin ağır kusurla iktisabı halinde istirdat
2018/1227 E. 2020/321 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
TTK 792 uyarınca çeki rızası hilafına elinden çıkaran hamil, yetkili hamil olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ispatladığında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki geri vermesi ancak kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğinin ispatı halinde mümkündür. Yeni hamilin çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamakla birlikte, basiretli bir tacirin, keşidecileri ve cirantaları farklı olan, hırsızlık iddiasına konu çok sayıda çeki yeterli araştırma yapmadan iktisap etmesi, iktisapta ağır kusurlu olduğunun kabulünü gerektirir.
çek istirdatıyetkili hamilağır kusurkötüniyetciro silsilesimücerretlik
-
Ciro edilen çekte taraf değişikliği ve dava şartı eksikliği
2018/1236 E. 2020/308 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir çekin ciro yoluyla üçüncü bir kişiye devredilmesi, HMK 125. madde kapsamında dava konusunun devri sayılmaz; davacının bu ciroyu bilerek dava açtığı hallerde de HMK 124/3-4. madde koşulları oluşmaz. Bu durumda mahkemenin, hakkında usulüne uygun dava açılmamış üçüncü kişiyi (çeki devralan bankayı) davalı kabul ederek karar vermesi hatalıdır; taraf teşkili dava şartı olduğundan mahkeme bu hususu re'sen gözetmeli, taraf eklenmesi/değişikliği taleplerini reddederek yalnızca usulüne uygun açılmış dava yönünden karar vermelidir.
menfi tespitkambiyo seneditaraf değişikliğidavaya dahil etmedava konusunun devritaraf teşkili
-
Bono nedeniyle menfi tespit davasında ispat yükünün dağılımı
2018/1101 E. 2020/310 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Menfi tespit davasında, borçlu senedin bir hukuki ilişkiye dayanmadığını değil senette görünenden farklı bir ilişkiye dayandığını ileri sürüyorsa, o farklı ilişkinin varlığını ispat külfeti kendisine düşer; bedelsizlik iddiası düzenleyici ile lehtar arasındaki şahsi def'i niteliğinde olduğundan hamile karşı ancak hamilin senedi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiğinin ispatlanması halinde ileri sürülebilir. Ciro silsilesinde görünüş itibarıyla kopukluk yoksa ve düzenleyici kendi imzasına itiraz etmiyorsa, lehtar imzasının sahteliği…
menfi tespit davasıispat yüküşahsi def'iciro silsilesiimzaların istiklali prensibiyetkili hamil
-
Rıza dışı elden çıkan çekte menfi tespit davasında ihtiyati tedbir reddi
2020/300 E. 2020/311 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
Menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesinde İİK 72 maddesi yanında HMK 389 ve 390/3 maddeleri de gözetilir; tedbir talep eden taraf davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Dosya kapsamında bu yönde yeterli delil bulunmaması halinde ihtiyati tedbir koşullarının oluşmadığı kabul edilir ve talep reddedilir.
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatmenfi tespit davasıçek bedelinin ödenmesinin önlenmesi
-
Hukuki yarar var iken usulden reddin hatalı bulunarak kaldırılması
2019/1417 E. 2020/289 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Kambiyo senedine dayalı alacağın tespiti ve tahsili talebiyle açılan davada, keşideci tarafından çek üzerindeki imza inkar edilmeyip düzenlediği ikrar edilmişse ve davacı ciro zincirinde hile/sahtecilik nedeniyle zarara uğradığını ileri sürerek kambiyo hükümleriyle birlikte haksız fiil hükümlerine dayanmışsa, davacının alacağının tahsilini talep etmekte hukuki yararı bulunduğu kabul edilir; mahkeme tarafların delillerini toplayıp tahkikat yapmadan salt davacının çekteki imzanın davalıya ait olmadığını bildiği gerekçesiyle hukuki yarar yokluğundan…
hukuki yararmenfi tespitkambiyo senediciroimza inkarıhaksız fiil
-
Bononun teminat senedi olduğuna dair itiraz İİK 265 kapsamında değil
2020/207 E. 2020/276 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati hacze itirazın incelenmesinde mahkeme İİK 265'te sayılan sebeplerle sınırlıdır; bu sebepler şekli ve tahdididir. Senedin teminat için verilmiş olması, düzenleyenin gayri faal olması veya imzalayanın temsil yetkisinin bulunmaması gibi itirazlar bu kapsamda değerlendirilemez ve ancak menfi tespit davasında ileri sürülebilir. Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde TTK 777/3 uyarınca bononun düzenlendiği yer mahkemesi de yetkilidir; senette gösterilen düzenleme yeri esas alınarak yetki tespiti yapılır.
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazteminat senedimenfi tespit davasıyetki itirazıbono
-
Bonoda protesto ile müracaat hakkı ve aval verene ihtiyati haciz
2020/206 E. 2020/275 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Bonoda düzenleyen dışındaki müracaat borçlularına (lehdar dahil) başvurabilmek için ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde protesto çekilmesi gerekir; bu süre içinde protesto çekilmesi halinde alacak, talep tarihi itibarıyla muaccel sayılır ve protesto süresinin sonuna kadar beklenmesi gerekmez. Senedin bedelsiz kaldığı veya mutabık kalınan alacak bulunmadığı yönündeki itirazlar, ihtiyati hacze itiraz kapsamında değerlendirilecek şekli/tahdidi itiraz sebepleri arasında yer almayıp menfi tespit davasının konusunu oluşturur. Kıymetli evrakta kefil…
ihtiyati hacizbonoödememe protestosumuacceliyetavalmüteselsil sorumluluk
-
Kambiyo senedine dayalı alacakta rehne başvurma zorunluluğu yoktur
2020/310 E. 2020/291 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun kabulü ve ilk derece kararının kaldırılması
Alacağı kambiyo senedine (bonoya) dayanan alacaklı, aynı alacağın taşınır/taşınmaz rehni ile teminat altına alınmış olması halinde bile, İİK 167. madde İİK 45. maddenin istisnasını oluşturduğundan, rehine başvurmadan doğrudan kambiyo senedine dayalı icra takibi yapabilir ve bu alacak için ihtiyati haciz talep edebilir; kanunda alacaklıya rehin ile kambiyo takibi arasında tercih hakkı tanınmadığından, önce başlatılan takip esas alınarak alacaklının tercihte bulunduğu sonucuna dayalı kısıtlama uygulanamaz.
-
Çek istirdatı davasında arabuluculuk dava şartı uygulanmaz
2020/166 E. 2020/279 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 792. madde uyarınca çek istirdatı istemi, konusu bir miktar para alacağı olan bir talep olmadığından TTK 5/A maddesinde düzenlenen arabuluculuğa başvuru dava şartına tabi değildir. Terditli olarak ileri sürülen çek bedelinin istirdatı talebi, asıl talep olan çek istirdatı isteminin kabulüne bağlı olduğundan, asıl talebin bu niteliği feri talebin de aynı şekilde değerlendirilmesini gerektirir; bu nedenle davanın arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden reddedilmesi hukuka aykırıdır ve işin esasına girilerek karar verilmesi gerekir.
çek istirdatıterditli davaarabuluculuk dava şartıTTK 5/ATTK 792
-
Çek bedelinin ödenmemesi için ihtiyati tedbir - yaklaşık ispat
2020/214 E. 2020/274 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
HMK 390/3 kapsamında ihtiyati tedbir talep eden tarafın, davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir; bu ispat, resmi belgelerle sınırlı olmayıp dosyadaki tüm deliller (soruşturma beyanları, yazışma kayıtları, banka dekontları, tahsilat makbuzları vb.) bir bütün olarak değerlendirilerek belirlenir. Yaklaşık ispat koşulu bu şekilde gerçekleşmişse, ihtiyati tedbire itirazın reddi kararı isabetli kabul edilir.
ihtiyati tedbirihtiyati tedbire itirazyaklaşık ispathatır çeki
-
Bonoya dayalı ihtiyati hacizde yetkili mahkeme keşide yeridir
2020/205 E. 2020/292 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme, İİK 50 ile HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine yapılan atıf uyarınca belirlenir; kambiyo senedinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan TBK 89/1 uygulanmaz ve alacaklı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu varsa bunlardan birinin yerleşim yerinde veya bononun keşide yerinde ihtiyati haciz talep edebilir. Bono üzerindeki imza ve yazıya itiraz, İİK 265'te sınırlı sayılan itiraz nedenleri arasında olmadığından ihtiyati hacze itirazda ileri sürülemez; bu husus ancak menfi…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazyetkili mahkemebonokambiyo senediaranacak alacak
-
Süresinde ibraz edilmeyen çekte sebepsiz zenginleşme davasında ispat külfeti
2018/1108 E. 2020/223 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Süresinde ibraz edilmeyen ve kambiyo vasfını kaybeden çekte, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın uyuşmazlık mutlak ticari dava sayılır ve görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. Kambiyo hukukuna dayalı müracaat hakkını yitiren hamil, keşideciye karşı çeke delil başlangıcı olarak dayanarak ya da TTK 818 yollamasıyla TTK 732 uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak dava açabilir; bu tür bir davada ispat külfeti, iddianın ileri sürülüş biçimi gözetilerek davacı üzerindedir ve davacı iddiasını tanık dahil her türlü delille…
kambiyo senedi vasfının kaybısebepsiz zenginleşmeyazılı delil başlangıcıispat külfetimutlak ticari davagörevli mahkeme
-
İİK 33/a davası kambiyo senedine özgü takiplerde de açılabilir
2018/1088 E. 2020/222 K. ·
Tespitkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
İİK 33/a maddesi lafzen ilamların icrasına ilişkin takipler için düzenlenmiş olsa da, İİK 71. maddesinde yapılan atıf uyarınca ilamsız takipler ile kambiyo senetlerine özgü icra takiplerinde de uygulama alanı bulunur. Bu nedenle icra mahkemesince zamanaşımı nedeniyle takibin geri bırakılmasına karar verilen kambiyo senedine özgü bir takipte, alacaklının İİK 33/a uyarınca takibin zamanaşımına uğramadığının tespiti davası açması mümkündür; bu davanın, takibin ilama dayalı olmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan usulden reddedilmesi hatalıdır; işin…
İİK 33/aİİK 71zamanaşımıkambiyo senetlerine özgü haciz yoluicranın geri bırakılmasıdava şartı
-
Tüketici işlemi nedeniyle düzenlenen bonoda görevli mahkeme tüketici mahkemesidir
2020/221 E. 2020/234 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir bononun tüketicinin tarafı olduğu bir tüketici işlemi (örneğin devremülk satış vaadi sözleşmesi) nedeniyle düzenlendiğinin tespit edilmesi halinde, senedin bankaya ciro edilmiş olması ve alacaklının tacir sıfatını taşıması bu sonucu değiştirmez; bononun kaynaklandığı işlemin tüketici işlemi niteliğinde olması nedeniyle 6502 sayılı Kanun'un 73. ve 83. maddeleri uyarınca uyuşmazlıkta görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir, ticari dava hükümleri uygulanmaz.
görevdava şartıtüketici işlemitüketici sıfatıbononama yazılı senet
-
Bedel kaydı olmayan senedin ta'lil edilemeyeceği ve ispat yükü
2018/1189 E. 2020/192 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bedel kaydı içermeyen bir senedin, borçlunun senedin teminat amacıyla verildiğine ilişkin beyanı bulunsa da, ta'lil edilmesi (nedeninin değiştirilmesi/kayıtlı hale getirilmesi) mümkün değildir; senet kambiyo vasfını korur. Senetteki temel ilişkiyi inkar etmeyip senedin ödendiğini iddia eden taraf, ödemeyi senede karşı senetle ispat kuralı çerçevesinde yazılı delille ispatlamak zorundadır. Ödeme yerine geçtiği ileri sürülen bir taşınmaz devrine ilişkin tapu kaydında/akit tablosunda bu devrin senet bedeline karşılık yapıldığına dair bir açıklama veya şerh…
istirdat davasısenede karşı senetle ispat kuralıbedel kaydısenedin ta'liliyazılı delil başlangıcıispat yükü
-
Avans/hatır çeki iddiasının yazılı delille ispatlanamaması
2018/1158 E. 2020/202 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek, mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla verilmiş kabul edilir; alım-satım ilişkilerinde peşin satış karinesi geçerlidir. Bir çekin avans niteliğinde veya hatır çeki olarak verildiği ve karşılığında mal/hizmet teslim edilmediği iddiası, senede karşı senetle ispat kuralı gereği yazılı delille ispat edilmelidir; bu ispat sağlanamazsa iddia reddedilir. Yemin deliline dayanan tarafın, davalı aleyhine yemin ettirilmesi talebinde, kendisinden kaynaklanmayan hususları içeren ayrıntılı yemin metni hazırlanması talebi, davalının usulüne uygun yemin eda etmesi…
itirazın iptaliavans çekihatır çekiyazılı delille ispatpeşin satış karinesiyemin delili
-
Tazmin edilmemiş çek kanuni karşılığı için ihtiyati haciz talep edilemez
2020/152 E. 2020/145 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Henüz tazmin edilmemiş teminat mektubu bedeli veya karşılıksız çıkma ihtimali bulunan çeklerin kanuni karşılık bedelleri gibi, riski henüz gerçekleşmemiş gayrinakit alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilemez; çünkü İİK 257/1 uyarınca ihtiyati haciz ancak muaccel ve istenebilir para alacakları için verilebilir, şarta bağlı/müstakbel alacaklar bu niteliği taşımaz ve depo talebi ifa talebiyle eş değer değildir.
ihtiyati hacizmuacceliyetgayrinakit alacakçek kanuni karşılığıteminat mektubuşarta bağlı alacak
-
Bonoya dayalı ihtiyati hacizde yetki itirazının kabulü ve haczin kaldırılması
2020/148 E. 2020/161 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İhtiyati hacize yetki bakımından yapılan itirazda, İİK 50. maddenin HMK'nın yetki hükümlerine yaptığı atıf sadece yetkili mahkemenin belirlenmesiyle sınırlıdır; yetki itirazının kabulü halinde HMK 20. maddesine göre yetkili mahkemeye gönderme kararı verilemez, doğrudan ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilir. Borçlunun yetkili mahkeme gösterme yasal zorunluluğu bulunmamakla birlikte, gösterdiği takdirde bunu gerekçelendirip ispat etmesi gerekir; bonoya dayalı alacak aranılacak alacak niteliğinde olduğundan alacaklı kendi ikametgahında ihtiyati…
ihtiyati hacizyetki itirazıaranılacak alacakbonoİİK 50kambiyo senedi
-
Teminat senedi iddiasının yazılı delille ispatı gerekliliği
2018/840 E. 2020/108 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir kambiyo senedinin (bononun) temel ilişkiden bağımsız mücerret bir borç taahhüdü olması nedeniyle, senedin aslında teminat amacıyla verildiğini ileri süren borçlu, bu iddiasını yazılı delille (aynı nitelikte senet veya kesin yazılı delil) ispat etmekle yükümlüdür; senet metninde bu yönde bir kayıt yoksa ve sunulan yazışma/iletişim kayıtları iddia edilen hukuki ilişkiye dair açık bir beyan içermiyorsa, bunlar yazılı delil başlangıcı sayılmaz ve karşı tarafın muvafakati bulunmadıkça tanık dinlenemez.
menfi tespit davasıbono/kambiyo senedimücerret (soyut) borç ilişkisibedel kaydıteminat senediyazılı delil başlangıcı
-
Bonoda yetki şartı yoksa GKS'deki yetki sözleşmesi esas alınamaz
2020/27 E. 2020/125 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İhtiyati haciz talebi bonoya dayalı olarak yapılmışsa, yetkili mahkemenin belirlenmesinde alacaklının dayanmadığı ayrı bir sözleşmedeki (örn. genel kredi sözleşmesi) yetki şartı esas alınamaz; bonoda HMK 17 uyarınca geçerli bir yetki şartı yoksa yetkili mahkeme HMK'nın genel yetki kurallarına (borçlunun yerleşim yeri, keşide yeri, ödeme yeri) göre belirlenir ve alacaklı kendi ikametgahında ihtiyati haciz talep edemez.
ihtiyati hacizyetki itirazıbonogenel kredi sözleşmesiyetki sözleşmesiyaklaşık ispat