Çek istirdadı davası konusu para alacağı olmadığından arabuluculuk dava şartına tabi değildir

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/459

KARAR NO 2020/441

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 03/01/2020

NUMARASI 2019/1069 Esas 2020/20 Karar

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 20/04/2020

Dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkil ...'nın Keşidecisi ... olan ... Bankası A.Ş. Manisa Şubesine ait 70.000-TL bedelli 31.11.2019 keşide tarihli çeki; düşürmek suretiyle kaybettiğini, zayi edilen çekin iptali için Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/542 E. sayılı dosyası ile zayi nedeniyle çek iptali davası açıldığını,çek iptali davası devam ederken davalı şirket tarafından 12.12.2019 tarihinde müdahale dilekçesi sunulduğunu, bu müdahale dilekçesinde müvekkilin davalı şirketi ve ortakları tanıdığını iş bu çeki de borcuna karşılık verdiğini, davalının 18.06.2019 tarihinde hesabının olduğu ... Bankası Kurtköy Şubesine teminata alınmak üzere teslim edildiğini, bankaya teslim ettiği çek takastan yazıldığını ve davalının bu şekilde dava konusu çek hakkında çek iptal davası açıldığını ve ödeme yasağı kararı alındığı öğrendiğini, ve davaya müdahale taleplerinin olduğunu beyan edildiğini, mahkemece dilekçenin tebliğinden itibaren istirdat davası açmak üzere 7 gün süre verildiğini,davacı ile davalı arasında hiç bir ticari ilişki söz konusu olmadığını, aralarında bir faturalaşmada bulunmadığını beyan ederek, tüm hukuki ve cezai hakları saklı kalmak üzere;

davanın kabulü ile davaya konu ...Bankası A.Ş. Manisa Şubesine ait 70.000-TL bedelli ... nolu 31.11.2019 keşide tarihli çekin ibraz edildiği ve çeki elinde bulunduran kişinin davalı olduğu anlaşıldığından çekin davalıdan iadesine(istirdatına), karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı vekiline davaya ilişkin arabulucu son tutanak aslını sunmak için süre verildiği, ancak davacı vekilince tutanağın sunulmadığı, davacı vekili tarafından 24.12.2019 tarihli dilekçe ile arabuluculuk son tutanağının bir haftalık kesin süre içinde sunulmasına ilişkin oluşturulan ara karardan rücu talebinde bulunulduğu, Uyap'ta yapılan sorgulamada da arabulucuya başvurulmadığının anlaşıldığı, Anılan düzenlemelere göre dava açılmadan arabuluculuğa başvurulması gerektiği, iş bu dava şartının sonradan tamamlanabilir nitelikte olmadığı, aksinin kabulü düzenlemenin amacına aykırı olacağı, bu hali ile arabulucuya başvuru şartının dava açılmadan önce yerine getirilmediği gerekçesiyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava konusunun çek istirdadı davası olup, arabuluculuğa elverişli olmadığından dava şartı arabuluculuk kapsamında olmadığını, çek istirdadı davalarının konusunun da, bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talebi içermediğinden, çalınan veya kaybolan çekin üçüncü kişiden geri alınması talebi olduğundan, davanın mahiyeti gereği arabuluculuğa elverişli olmadığını, ara karardan rücu talebinin reddine ilişkin kararda herhangi bir gerekçeye de yer verilmediğini,kararın kaldırılarak çekin davalıdan tarafına iadesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK 792.m. uyarınca çek istirdatı, çekin tahsili halinde bedelinin istirdatı istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince arabuluculuğa başvuru dava şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 114/1 maddesinin birinci fıkrasında, tüm davalar bakımından geçerlilik taşıyan dava şartlarının neler olduğu hususu açıkça hükme bağlanmış, HMK 114/2 maddesinde ise diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir. 7155 sayılı Kanun ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na eklenen ve 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesi ile getirilen “Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

....” hükmü uyarınca konusu bir miktar para alacağı olan talepler hakkındaki ticari davalarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu hale getirilmiş, yani arabuluculuğa başvurmak dava şartı haline getirilmiş bulunmaktadır.Somut olayda ise uyuşmazlık TTK 792.m. uyarınca çek istirdatı istemine ilişkin olup, konusu bir miktar para alacağı değildir. Dava devam ederken çekin bedelinin davalı tarafça tahsil edilmesi halinde davanın çek bedelinin istirdatına dönüşmesinde de durum değişmeyecektir. Zira çek bedelinin istirdatı istemi, çek istirdatı isteminin kabul edilmesine bağlıdır ve terditli bir talep olarak ileri sürülmektedir. O halde ilk derece mahkemesince davacının asıl talebi olan çek istirdatı talebinin 6102 sayılı TTK 5/A maddesi gereğince arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı dikkate alınarak işin esasına girilip bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile HMK'nin 353/(1).a-4-6 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Anadolu 12.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/01/2020 2019/1069 Esas 2020/20 Karar sayılı hükmünün HMK 353(1)a-4-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye İADESİNE"İstinaf yoluna başvuran davacı tarafça yatırılan 54,40- TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 20/04/2020