6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Rıza dışı elden çıkan çekte menfi tespit davasında ihtiyati tedbir reddi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/300 E. 2020/311 K. · · İlk derece: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Davacının nitelemesi: Menfi Tespit mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesinde İİK 72 maddesi yanında HMK 389 ve 390/3 maddeleri de gözetilir; tedbir talep eden taraf davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Dosya kapsamında bu yönde yeterli delil bulunmaması halinde ihtiyati tedbir koşullarının oluşmadığı kabul edilir ve talep reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Menfi tespit davasında çek bedelinin ödenmesinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir talebi → ret

İddia: HMK 389 uyarınca çeke ilişkin tedbir kararı verilmesine engel bir durum bulunmadığı, müvekkillerinin borçlu olmadıkları bir bedeli ödeme tehlikesi içinde olduğu ileri sürülerek ara kararın kaldırılması istenmiştir.

Gerekçe: Menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında HMK 389 vd. maddelerinin de göz önünde bulundurulması gerekir. HMK 389 uyarınca, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da imkansız hale geleceği veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. HMK 390/3 uyarınca tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Somut olayda, iddia, dava konusu çek bilgileri ve dosya kapsamı dikkate alındığında, dosyanın geldiği aşama itibariyle davacı tarafın haklılığının yaklaşık olarak ispatı ölçüsünde delil bulunmadığı, dolayısıyla ihtiyati tedbir koşullarının oluşmadığı sonucuna varılmıştır. Davalı tarafın istinafa cevap dilekçesinde ileri sürdüğü çek iptali davasının reddedildiği, kararın kesinleştiği ve çek bedelinin muhatap bankadan tahsil edildiği yönündeki beyanı, buna ilişkin bir belge ibraz edilmediğinden bu aşamada dikkate alınmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Rıza dışı elden çıktığı ileri sürülen çeke ilişkin menfi tespit davasında ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesinde HMK 389 ve 390/3 maddelerindeki yaklaşık ispat şartının uygulanması yönünden emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir yaklaşık ispat menfi tespit davası çek bedelinin ödenmesinin önlenmesi

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 389HMK 390/3 · 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 72

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/300

KARAR NO 2020/311

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 26/12/2019 (Ara Karar)

NUMARASI 2019/604

TALEP İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ 12/03/2020

İhtiyati tedbir talebinin reddine yönelik olarak verilen ara kararın ihtiyati tedbir isteyen/davacılar vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

İhtiyati tedbir isteyen/davacılar vekili, müvekkili şirketin, lehdarı müvekkili ...’ın hamili olduğu çekin ...’ın rızası dışında kaybolduğunu, bunun üzerine çek iptali davası açıldığını ve çeke ilişkin ödeme yasağı kararı verildiğini, yargılama sırasında davalının çekin kendi uhdesinde olduğunu belirterek mahkemeye ibraz ettiğini, mahkemece taraflarına istirdat veya menfi tespit davası açmaları için süre verildiğini, çeke ilişkin ödeme yapılmadığından istirdat davası değil menfi tespit davası açmaları gerektiğini, müvekkillerinin davalıya herhangi bir borçlarının olmadığını, davalının çeki ne şekilde elde ettiği hususunun ispata muhtaç olduğunu ileri sürerek öncelikle çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ayrıca söz konusu çek nedeniyle müvekkillerinin davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin 26/12/2019 tarihli ara kararı ile, uyuşmazlığın yargılamayı gerektirmesi ve mevcut delil durumu dikkate alındığında davanın yaklaşık olarak ispat edildiği yönünde yeterli kanaat oluşmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir isteyen/davacılar vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; HMK 389 m. uyarınca mahkemece çeke ilişkin tedbir kararı verilmesine engel bir durumun bulunmadığını, müvekkillerinin borçlu olmadıkları bir bedeli ödeme tehlikesi içinde olduklarını belirterek ara kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Talep, rıza dışı elden çıktığı ileri sürülen çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemiyle açılan davada, çek bedelinin ödenmesinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir.

e mahkemesinin 26/12/2019 tarihli ara kararı ile yukarıda açıklanan gerekçelerle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir. Menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında, HMK 389 vd. maddelerinin de göz önünde bulundurulması gerekir.HMK'nın 389. maddesi uyarınca, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyat tedbir kararı verilebilir. "şeklindedir.Aynı yasanın 390/3 maddesi,'' Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir.Somut olayda, iddia, dava konusu çek bilgileri ve dosya kapsamı dikkate alındığında, dosyanın geldiği aşama itibariyle davacı tarafın haklılığının yaklaşık olarak ispatı ölçüsünde delil bulunmadığı, dolayısıyla ihtiyati tedbir koşullarının oluşmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Öte yandan davalı taraf istinafa cevap dilekçesinde, çek iptali davasının reddedildiğini ve kararın kesinleştiğini, ödeme yasağının kalkması ile 13/02/2020 tarihinde çek bedelinin muhatap bankadan tahsil edildiğini ileri sürmüş ise de, ödemeye ilişkin bir belge ibraz edilmediğinden davalı beyanı bu aşamada dikkate alınmamıştır.O halde ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir talebinin reddi yönündeki ara kararında bir isabetsizlik bulunmamakta olup, açıklanan nedenlerle ihtiyati tedbir isteyen/davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir isteyen/davacılar vekilinin istinf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 12/03/2020

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/171494 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.