Kambiyo senedine dayalı alacakta rehne başvurma zorunluluğu yoktur
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/310 E. 2020/291 K. · · İlk derece: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun kabulü ve ilk derece kararının kaldırılmasıKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: İtirazın Reddi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Alacağı kambiyo senedine (bonoya) dayanan alacaklı, aynı alacağın taşınır/taşınmaz rehni ile teminat altına alınmış olması halinde bile, İİK 167. madde İİK 45. maddenin istisnasını oluşturduğundan, rehine başvurmadan doğrudan kambiyo senedine dayalı icra takibi yapabilir ve bu alacak için ihtiyati haciz talep edebilir; kanunda alacaklıya rehin ile kambiyo takibi arasında tercih hakkı tanınmadığından, önce başlatılan takip esas alınarak alacaklının tercihte bulunduğu sonucuna dayalı kısıtlama uygulanamaz.
Ele alınan sorunlar
Kambiyo senedine (bonoya) dayalı alacağın rehinle temin edilmiş olması halinde ihtiyati haciz talep edilip edilemeyeceği → kabul
İddia: Alacaklı vekili, alacağın kıymetli evraka dayalı olması halinde İİK 45. maddesi yollamasıyla İİK 167. madde uyarınca önce rehne müracaat şartının bulunmadığını, İİK 167'nin İİK 45'in istisnasını oluşturduğunu, kambiyo takibinin rehnin paraya çevrilmesi yolundan önce başlatıldığını ve mükerrerlik bulunmadığını ileri sürerek ek kararın kaldırılmasını ve itirazın reddini talep etmiştir.
Gerekçe: İhtiyati haciz isteyebilmek için İİK 257/1 uyarınca alacağın muaccel olması ve rehinle temin edilmemiş olması gerekir. Ancak alacaklının ihtiyati haciz istemi emre muharrer senede (bonoya) dayalı olduğundan, İİK 167. madde gereğince alacağı emre muharrer senede dayanan alacaklının, alacak rehinle temin edilmiş olsa bile kambiyo senetlerine mahsus icra takibinde bulunabileceği kabul edilmiştir; bu husus İİK 45. maddenin istisnasını oluşturur. Bu nedenle, asıl borçlu bakımından kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacak rehinle temin edilmiş olsa dahi, aynı alacak için kambiyo senedi düzenlenmiş olması halinde, rehine başvurmadan kambiyo senedine dayalı olarak takip yapılmasında yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi uygulamasında bir kısım kararlarda aynı alacağa ilişkin öncelikle başlatılan takip esas alınarak alacaklının tercih hakkı bulunduğu kabul edilmekte ise de, İİK 167 ve 45. madde hükümleri birlikte değerlendirildiğinde kanunda tercih hakkı öngörülmediği sonucuna varılmış, bu görüşe itibar edilmemiştir. Sonuç olarak, asıl borçlu bakımından kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacak rehinle temin edilmiş olsa dahi, aynı alacak için kambiyo senedi düzenlenmiş olması halinde rehine başvurmadan kambiyo senedine dayalı olarak takip yapılmasında yasaya aykırılık bulunmadığından, ilk derece mahkemesinin ihtiyati haczin kaldırılmasına yönelik ek kararının kaldırılmasına ve ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararda, kredi alacağının rehinle temin edilmiş olmasının, aynı alacak için düzenlenen bonoya dayalı kambiyo takibi ve ihtiyati haciz talebine engel olmadığı; İİK 167'nin İİK 45'in istisnası olduğu ve alacaklıya rehin ile kambiyo takibi arasında tercih hakkı tanınmadığı yönünde açık bir hukuki tespit yapılmıştır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ kambiyo senedi↗ rehin↗ İİK 257↗ İİK 167↗ İİK 45↗ mükerrerlik↗ önce rehne müracaat kuralı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/310
KARAR NO 2020/291
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 12/12/2019 (Ek Karar)
NUMARASI 2019/997 D. İş-2019/997 Karar
TALEP İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 05/03/2020
İhtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin ek kararın alacaklı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz isteyen davacı vekili; müvekkili olan bankanın borçlulardan ...'nin tahsilinde ve tahsil edildiği nispette asaleten ve kefaleten kredi borçlarına mahsup edilmek üzere 13.02.2015 tanzim tarihli 26.06.2019 vade tarihli 1.000.000- TL ve 24.11.2017 tanzim tarihli 26.06.2019 vade tarihli 1.500.000- TL miktarlı 2 adet bono ciro ettiğini, söz konusu bonoların vadesi gelmesine rağmen ödenmediğini, müvekkili olan bankanın yapmış olduğu araştırma neticesinde borçluların borcunu ödeme güçlüğü içinde olduğunu ve mallarını kaçırma girişiminde bulunduklarını, 2.500.000- TL tutarındaki alacağının tahsilinin temini için borçluların borca yeter menkul, gayrimenkul malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, alacaklının borçlulardan alacağı olan (2.500.000)-TL alınmasının temini bakımından vaki isteği İcra İflas Kanunu'nun 257. maddesinin 1. fıkrasına uygun bulunduğu, alacağın rehinle temin edilmediği ve diğer taraflarla üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı kafi teminat da alınmış bulunduğundan borçlu; ... ve ...'nin malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının; İcra ve İflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde, ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz edenler vekili itiraz dilekçesinde; talep eden ... A.Ş.'nin konu ettiği alacak hakkında borç için ... plakalı araç kaydına taşıt rehni konulduğunu, yine ihtiyati haciz borçlularından ...'nin adına kayıtlı 2 adet taşınmaza ipotek konulduğunu, rehin konulan araç ve ipotek konulan taşınmaz için Bakırköy ... İcra Dairesinin ... ve Bakırköy .... İcra dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında yasal takip başlatıldığını, talebe konu borç için rehin ve ipotekler olduğundan ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiğini belirterek ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece; İİK 257 gereğince kredi alacağının taşınır ve taşınmaz rehni ile teminat altına alındığı ve alacaklı tarafından rehnin paraya çevrilmesi yoluna gidilmekle, mükerrer olarak aynı kredinin tahsili için alınan bonoya dayanan ihtiyati haciz kararının yasal koşulları taşımadığı gerekçesiyle, İİK'nın 257. maddesi kapsamında ihtiyati haczin dayanağı bonodaki alacak rehinle teminat altına alındığından 2019/997-997 D.İş sayılı 04.07.2019 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Alacaklı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; İhtiyati haciz kararının kaldırılmasına yönelik kararın usul ve yasaya aykırı olup söz konusu kararın talepleri doğrultusunda kaldırılmasına, itiraza konu ihtiyati haciz kararının infaz edildiği icra takip dosyasının karar tarihi itibari ile kesinleşmiş olduğundan itirazın konusuz kaldığını, İİK'nın 45. maddesi yollamasıyla aynı yasanın 167. maddesi uyarınca ve yerleşmiş Yargıtay uygulamalarında belirtildiği üzere alacak kıymetli evraka dayalı ise önce rehne müracaat şartı bulunmadığını, İİK'nın 167. maddesi gereğince alacağın emre muharrer senede müstenit olan alacaklının alacak rehinle temin edilmiş olsa bile kambiyo senetlerine mahsus icra takibinde bulunabileceği belirtilmiş olup bu husus İİK'nın 45.
maddesinin istisnasını teşkil ettiğini, öncelikli olarak kambiyo takibi başlatılmış olup rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takibin kambiyo takibinden sonra ikame edildiğini, mükerrerliğin söz konusu olmadığını,borçlu tarafın itirazlarının kanunda sınırlı olarak sayılan sebeplerden olmadığından hukuki dayanaktan yoksun itirazın reddine karar verilmesini,ek kararın kaldırılmasına, itirazın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
:İhtiyati haciz isteyebilmek için İİK’nun 257/1. maddesine göre, alacağın muaccel olması ve rehinle temin edilmemiş olması gerekir. Alacaklının ihtiyati haciz istemi emre muharrer senede (bonoya) dayalı olup, İİK'nın 167. maddesi gereğince alacağı emre muharrer senede müstenit olan alacaklının, alacak rehinle temin edilmiş olsa bile kambiyo senetlerine mahsus icra takibinde bulunabileceği belirtilmiş olup bu husus İİK'nın 45. maddesinin istisnasını teşkil etmektedir. Bu nedenle, her ne kadar asıl borçlu bakımından kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacak rehinle temin edilmiş olsa dahi, aynı alacak için kambiyo senedi düzenlenmiş olması halinde, rehine başvurmadan kambiyo senedine dayalı olarak takip yapılmasında yasaya aykırılık bulunmamaktadır.
(Yargıtay 11. HD 22.11.2016 tarih 2016/11743 esas, 2016/ 9022 karar sayılı ilamı) Yargıtay 12.HD uygulamasında ;bir kısım kararlarda aynı alacağa ilişkin olarak öncelikle başlatılan takip dikkate alınarak alacaklının tercih hakkı bulunduğu kabul edilmekte ise de :İİK 167 -45.madde hükümleri birarada değerlendirildiğin de kanunda tercih hakkı öngörülmediği sonucuna varıldığından bu görüşe itibar edilmemiştir. Asıl borçlu bakımından kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacak rehinle temin edilmiş olsa dahi, aynı alacak için kambiyo senedi düzenlenmiş olması halinde, rehine başvurmadan kambiyo senedine dayalı olarak takip yapılmasında yasaya aykırılık bulunmadığından, İlk Derece Mahkemesi'nce ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına yönelik ek kararın kaldırılmasına itirazın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/997 D.İş 2019/997 Karar sayılı 12/12/2019 tarihli ek kararın HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati hacze itirazın REDDİNE"İlk derece mahkemesine ilişkin olarak;"750-TL vekalet ücreti ile 31,80- TL posta masrafının borçlulardan alınarak alacaklıya ödenmesine, "Alacaklı banka tarafından yatırılan 54,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 05/03/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/171637 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi