Bonoya dayalı ihtiyati hacizde yetki itirazının kabulü ve haczin kaldırılması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/148 E. 2020/161 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
İhtiyati hacize yetki bakımından yapılan itirazda, İİK 50. maddenin HMK'nın yetki hükümlerine yaptığı atıf sadece yetkili mahkemenin belirlenmesiyle sınırlıdır; yetki itirazının kabulü halinde HMK 20. maddesine göre yetkili mahkemeye gönderme kararı verilemez, doğrudan ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilir. Borçlunun yetkili mahkeme gösterme yasal zorunluluğu bulunmamakla birlikte, gösterdiği takdirde bunu gerekçelendirip ispat etmesi gerekir; bonoya dayalı alacak aranılacak alacak niteliğinde olduğundan alacaklı kendi ikametgahında ihtiyati haciz isteyemez ve borçlunun gösterdiği yetkili mahkeme dışında bir yerde açılan ihtiyati haciz talebine yönelik yetki itirazı kabul edilmelidir.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati hacize yetki itirazının değerlendirilme usulü ve borçlunun yetkili mahkeme gösterme yükümlülüğü → kabul
İddia: Muteriz vekili, İİK 265 uyarınca yetki itirazı halinde borçlunun yetkili mahkeme gösterme mecburiyetinin bulunmadığını, ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkisiz olduğunu bildirmesinin yeterli olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: İİK 258/I gereği ihtiyati hacze İİK 50. maddeye göre yetkili mahkemece karar verilir; İİK 50. madde ise HMK'nın yetkiye dair hükümlerinin kıyasen uygulanacağını öngörmektedir, ancak bu atıf sadece yetkili mahkemenin belirlenmesine yöneliktir. Yetkiyle ilgili diğer hukuki meselelerde önce İİK'daki özel hükümler uygulanmalı, bunlar yetersizse HMK kıyasen tatbik edilmelidir. Yetki itirazının kabulü halinde mahkemece HMK 20. maddesine göre dosyanın yetkili mahkeme belirtilerek yetkisizlik kararıyla gönderilmesine karar verilemez; birden fazla yetkili mahkeme bulunması halinde alacaklı, borçlunun itirazında belirttiği yetkili mahkemede ihtiyati haciz talep etmek zorunda olmadığından borçlunun HMK 20. madde anlamında yetkili mahkemeye ilişkin seçimlik bir hakkı yoktur; yetki itirazının kabulüyle haczi kaldırılan alacaklı, borçlunun belirttiği yerle sınırlı olmaksızın yetkili herhangi bir yerden tekrar ihtiyati haciz talep edebilir. Yetki bakımından itiraz halinde borçlunun itirazlarını gerekçelendirerek ispat etmesi zorunludur; borçlunun itirazında yetkili mahkemeyi belirtmemesi veya gösterdiği mahkemenin yetkili olduğunu ispat edememesi halinde yetki itirazı reddedilmelidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Bonoya dayalı aranılacak alacakta alacaklının kendi ikametgahında ihtiyati haciz isteyip isteyemeyeceği → kabul
İddia: Muteriz vekili, TTK 620 ve 667. maddeleri gereğince bononun ödenmek üzere borçlunun ikametgahında ibrazının zorunlu olduğunu, kambiyo senedinden doğan alacağın aranacak alacak olduğundan alacaklının kendi yerleşim yerinde takip yapamayacağını, keşide yerinin İzmir, borçlunun ikametgahının Karşıyaka olduğunu, bu nedenle Karşıyaka veya İzmir mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Bonoya dayalı alacak aranılacak alacak olduğundan alacaklı kendi ikametgahında ihtiyati haciz isteyemeyecektir. İtiraz eden borçlu yasal bir zorunluluk olmamasına karşın itiraz dilekçesinin sonuç ve istem kısmında dayanak bononun keşide yerinin İzmir, kendi ikametgahının Karşıyaka olduğunu belirterek Karşıyaka mahkemelerinin yetkili olduğunun kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını açıkça talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerekirken yetki itirazının reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararın, ihtiyati hacize yetki itirazında İİK 50/HMK atfının kapsamının sınırlı olduğu, yetki itirazının kabulü halinde HMK 20 uyarınca yetkili mahkemeye gönderme kararı verilemeyeceği ve bonoya dayalı aranılacak alacakta alacaklının kendi ikametgahında ihtiyati haciz isteyemeyeceği yönündeki tespiti, bölgesel ve ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Bonoya dayalı aranılacak alacakta alacaklı kendi ikametgahında ihtiyati haciz isteyemez; yetki itirazının kabulü halinde HMK 20. maddesine göre yetkili mahkeme belirtilerek yetkisizlik kararı ile gönderme yapılamaz, ihtiyati haciz kararı doğrudan kaldırılır ve alacaklı yetkili herhangi bir yerden tekrar talepte bulunabilir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yetki itirazı↗ aranılacak alacak↗ bono↗ İİK 50↗ kambiyo senedi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/148
KARAR NO 2020/161
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 10/12/2019 (Ek Karar)
NUMARASI 2019/510 Esas 2019/507 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 06/02/2020
İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın itiraz eden vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
Alacaklı vekili, müvekkilinin 15/10/2019 vade tarihli 73.000,-TL bedelli emre muharrer senet ile borçludan toplam 73.000-TL alacaklı bulunduğunu, vadesi geldiği halde ödenmediğini, alacağının hiçbir teminata bağlı bulunmayıp senetler vadesinde ödenmediği gibi, bundan sonra da ödenmeyeceğinin borçlunun tutumundan anlaşıldığını, bu nedenlerle 20.000-TL alacağın tahsili amacıyla borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, talebin kabulü ile 20.000-TL alacağın %15'i oranında teminat karşılığı borca yeter miktarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İTİRAZ
İtiraz eden vekili; TTK 620 ve 667.maddeleri gereğince bononun ödenmek üzere borçlunun ikametgahında ibrazının zorunlu olduğunu, kambiyo senedinden doğan alacağın, aranacak alacak olduğundan kambiyo senedi alacaklısının, kendi yerleşim yerinde takip yapamayacağını, keşide yerinin İzmir, müvekkilinin ikametgahı Karşıyaka olup bu nedenle Karşıyaka veya İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğunu, Karşıyaka Mahkemelerinin yetkili olduğunun kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece; İİK 50.maddesi HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıf yapmış olduğundan yetki itirazının buna göre değerlendirilmesi gerektiği, bonoya göre muteriz vekilinin bildirdiği mahkemelerden her birinin yetkili olduğu, muteriz vekilinin bu mahkemelerden hangisini seçtiğini bildirmediğinden HMK 19/2 maddesi gereğince yetki itirazının HMK 19/son maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Muteriz vekili; İİK 265 maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararına yetki bakımından itiraz edildiğini, yetkiye itiraz eden borçlunun yetkili mahkeme gösterme mecburiyetinin olmadığını, ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkisiz olduğunu bildirmesinin yeterli olduğunu, Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu, bu nedenlerle ek kararın kaldırılmasını, yetkiye itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
İİK'nın 265. Maddesi uyarınca; borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; ....haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir...Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder. İİK’nın 258/I hükmüne göre, “İhtiyati hacze 50’nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir.”Anılan Kanunun 50’nci maddesi de HMK'nun yetkiye dair hükümlerinin kıyasen uygulanacağını öngörmüştür. Söz konusu atıf sadece yetkili mahkemenin belirlenmesine yöneliktir. İhtiyati hacizde yetkiyle ilgili diğer hukukî meselelerde, öncelikle İİK daki özel hükümler uygulanmalı, bu hükümlerin yetersiz olması hâlinde ihtiyati haciz müessesesinin niteliğine uygun düştüğü ölçüde HMK kıyasen tatbik edilmelidir.
Mahkemece yetki itirazının yerinde görülmesi hâlinde ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilir. Diğer bir anlatımla yetki itirazının kabulü hâlinde mahkemece HMK’un 20. maddesine göre, dosyanın yetkili mahkeme belirtilmek suretiyle yetkisizlik kararı ile gönderilmesine karar verilemez.Birden fazla yetkili mahkemenin bulunması hâlinde ihtiyati haciz isteyen alacaklı, borçlunun yetki itirazında belirttiği yetkili mahkemede ihtiyati haciz talep etmek zorunda olmadığından, borçlunun HMK’un 20.maddesi anlamında yetkili mahkemeye ilişkin seçimlik bir hakkı da bulunmamaktadır. Yetki itirazının kabulü suretiyle ihtiyati haczi kaldırılan alacaklı, borçlunun yetki itirazında belirttiği yerle sınırlı olmaksızın yetkili herhangi bir yerden tekrar ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.İhtiyati hacize yetki bakımından itiraz halinde ;
yetki itirazında bulunan borçlunun itirazlarını gerekçelendirerek ispat etmesi zorunludur.Borçlunun itirazında yetkili mahkemeyi belirtmemesi veya gösterdiği mahkemenin yetkili olduğunu ispat edememesi hâlinde yetki itirazı da reddedilmelidir. (Yargıtay 19 HD nin 2008/10958 esas 2008/12419 karar sayılı emsal ilamı ) İtiraz eden borçlu yasal bir zorunluluk olmamasına karşın ; itiraz dilekçesinin sonuç ve istem kısmında , dayanak bononun keşide yerinin İzmir , müvekkilinin ikametgahının Karşıyaka olduğu,Karşıyaka Mahkemelerinin yetkili olduğunun kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını açıkça talep etmiştir. Bonoya dayalı alacak aranılacak olduğundan alacaklı kendi ikametgahında ihtiyati haciz isteyemeyecektir.
İlk derece mahkemesince;yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerekirken yetki itirazının reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.. Açıklanan nedenlerle İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, itirazın reddine ilişkin ek kararın kaldırılmasına ve yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Muteriz vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/510 D.İş 2019/507 Karar sayılı 10/12/2019 Tarihli ek kararın HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati hacze itirazın KABULÜNE, yetkisizlik nedeniyle 2019/510 D.İş esas - 2019/507 karar sayılı ve 31/10/2019 tarihli ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA" İlk Derece Yargılamasına ilişkin olarak; 750- TL vekalet ücreti, 42,40- TL yargılama giderinin alacaklıdan alınarak itiraz eden borçluya ödenmesine, Muteriz tarafça yatırılan 54,40- TL istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.06/02/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/171894 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi