Müteselsil borçlu bononun yetki şartı tacir olmayan borçluyu da bağlar
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/283 E. 2020/437 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Ticari nitelikte bir borç dolayısıyla birlikte borç altına giren kişiler TTK 7/1 uyarınca müteselsilen sorumlu olduklarından, borçlulardan birinin tacir olmaması, bono üzerindeki yetki şartının bu kişi yönünden geçersiz sayılmasını gerektirmez; müteselsil borçlulardan biri tacir olmasa da, tacirler arasında yapılan yetki sözleşmesi tüm müteselsil borçluları bağlar ve yetki şartında gösterilen mahkeme yetkili olur.
Ele alınan sorunlar
Bono üzerindeki yetki şartının tacir olmayan müteselsil borçlu yönünden geçerliliği → ret
İddia: Muterizler vekili, senedin düzenleyicilerinden ...'nin tacir sıfatını haiz olmadığını, bu nedenle kambiyo senedi üzerindeki yetki şartının kendisi yönünden geçerli olmadığını, genel yetki kuralları uyarınca senedin düzenlendiği yer olan Ankara Mahkemelerinin yetkili bulunduğunu, bu nedenle ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK'nın 7/1. maddesi uyarınca, ticari niteliği haiz bir iş dolayısıyla birlikte borç altına giren kişiler, aksi kararlaştırılmadıkça müteselsilen sorumludur. İhtiyati hacze dayanak bonoların her iki muterizin de keşideci sıfatıyla birlikte borç altına girdikleri, dolayısıyla müteselsil sorumluluk hükümlerine tabi oldukları anlaşılmaktadır. Müteselsil sorumluluk hükümleri gereği, bono üzerinde bulunan yetki koşulunun tacir olmayan muteriz yönünden HMK'nın 17. maddesi uyarınca geçersiz olduğu kabul edilemez. İlk derece mahkemesinin muteriz ...'yi avalist olarak nitelendirmesi doğru olmamışsa da, sonucu itibariyle yetki itirazının reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Dayanak bononun İstanbul Anadolu Mahkemeleri'nin yetkisine dair yetki şartı içermesi sebebiyle İstanbul Anadolu Mahkemeleri ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir.
Gerekçe kaynağı: düzeltme
Emsal değeri
Kararda, ticari bir borçtan müteselsilen sorumlu olan borçlulardan birinin tacir olmaması halinde, bono üzerindeki yetki şartının bu kişi yönünden de geçerli kabul edilmesi gerektiğine ilişkin holding, benzer müteselsil sorumluluk ve yetki sözleşmesi uyuşmazlıklarında emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Ticari nitelikte bir borç dolayısıyla müteselsilen sorumlu olan borçlulardan biri tacir olmasa da, bononun tanzim edildiği ilişkide tacirler arasında düzenlenen HMK 17 yetki sözleşmesi geçerli olup, yetki şartında gösterilen mahkeme tüm müteselsil borçlular yönünden yetkilidir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yetkiye itiraz↗ yetki sözleşmesi↗ müteselsil sorumluluk↗ bono↗ aval↗ tacir sıfatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/283
KARAR NO 2020/437
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 21/11/2019 (Ek Karar)
NUMARASI 2019/694 D.İş 2019/694 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 20/04/2020
İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın ihtiyati hacze itiraz edenler vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
Alacaklı vekili dilekçesinde; borçlu firmanın müvekkiline olan borçlarına karşılık 22/04/2019 düzenleme tarihli, 30/06/2019 ödeme günlü, toplam 100.000-TL bedelli ve 22/04/2019 düzenleme tarihli, 30/07/2019 ödeme günlü, toplam 100.000-TL bedelli 2 adet senet düzenleyerek müvekkiline verdiğini, ancak ödeme tarihleri geçmesine karşın ödeme yapılmadığını, bu nedenlerle 200.000-TL alacak için borçluların taşınır ve taşınmaz mallarıyla, üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; 200.000-TL alacak yönünden borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine %15 teminat karşılığı ihtiyati haciz konulmasına karar verilmiştir.
İTİRAZ
Muterizler vekili, 22.04.2019 tanzim tarihli ve 30.06.2019 ödeme tarihli 100.000-TL bedelli ve 22.04.2019 tanzim tarihli ve 30.07.2019 ödeme tarihli 100.000-TL bedelli iki adet senedin düzenleyicilerinden ...'nin tacir sıfatını haiz olmadığından kambiyo senedi üzerinde yazılı ibare ile yetki sözleşmesi yapılmasının mümkün olmadığını, ihtiyati haciz isteyen şirketin Mersin'de kurulu olduğu, senedi düzenleyen şirketin ise Ankara'da kurulu olduğunu, senetlerin düzenlendiği yerin de Ankara olduğundan genel yetki kuralları uyarınca Ankara Mahkemeleri'nin yetkili bulunması nedeniyle aleyhine verilmiş olan 2019/694 değişik iş ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece; somut olayda, takip dayanağı bonolarda, ihtilâf halinde İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığı, lehtar ve keşidecinin tacir sıfatını haiz oldukları, bu durumda, HMK'nun 17. maddesi gereğince tacirler arasında düzenlenen yetki sözleşmesinin geçerli olduğunu, TTK'nun 702/1. maddesi gereğince, aval veren kimsenin, kimin için taahhüt altına girmiş ise tıpkı onun gibi sorumlu olacağından ve itiraz eden borçlu şirket lehine taahhütte bulunduğu gerekçesiyle itiraz edenin ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Muterizler vekili istinaf dilekçesinde; ...'nin aval veren olmadığı, senedin düzenleyicilerinden olduğu, iki düzenleyicisi olan senedin düzenleyicilerinden birinin tacir olmadığının da sabit olduğunu, her iki senedin de kırtasiyelerde satılan matbu senet olduğunu, kefil yazan yerin senedi düzenleyenlerce kapatıldığı, senedi doğuran dayanak anlaşma incelendiğinde, ilk ödemenin ... A.Ş. tarafından değil, bizzat ... tarafından yapıldığının ortada olduğunu, ...'nin ne kefalet ne de aval vermek amacıyla bu senetlere imza koyduğunu, senedin iki düzenleyicisinden birisi olarak imza koyduğunu, gerçek kişi ...'nin tacir olmadığını, kararın kaldırılarak yetkisiz mahkemeye yapılan ihtiyati haciz başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
6102 sayılı TTK'nın teselsül karinesi başlıklı 7. Maddesine göre: (1) İki veya daha fazla kişi, içlerinden yalnız biri veya hepsi için ticari niteliği haiz bir iş dolayısıyla, diğer bir kimseye karşı birlikte borç altına girerse, kanunda veya sözleşmede aksi öngörülmemişse müteselsilen sorumlu olurlar. (2) Ticari borçlara kefalet hâlinde, hem asıl borçlu ile kefil, hem de kefiller arasındaki ilişkilerde de birinci fıkra hükmü geçerli olur. TTK nun 7 (1) maddesi uyarınca İtiraz eden ... ticari bir borcun birlikte borçlusu olduğundan diğer borçlu şirket ile birlikte müteselsilen sorumludur. HMK'nun 17. maddesinde; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler.
Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" hükmüne yer verilmiştir. İhtiyati hacze dayanak bononun itiraz edenler ... ve ... AŞ tarafından tanzim edildiği, lehdarının ... AŞ. olduğu, 22/04/2019 düzenleme tarihli, 30/06/2019 ödeme günlü, toplam 100.000-TL bedelli ve 22/04/2019 düzenleme tarihli, 30/07/2019 ödeme günlü olduğu,her iki borçlunun keşideci olduğu anlaşılmaktadır.İhtiyati haciz kararına konu bonoda keşideciler birlikte borç altına girenler konumundadır. Müteselsil sorumluluk hükümleri gereği bono üzerinde bulunan yetki koşulunun tacir olmayan muteriz yönünden HMK 17 gereği geçersiz olduğu kabul edilemeyecektir.İlk derece mahkemesince;
muteriz ...'nin avalist olarak nitelendirilmesi doğru olmamış ise de sonucu itibariyle yetki itirazının reddine karar verilmesin de isabetsizlik görülmemiştir. Dayanak bononun İstanbul Anadolu Mahkemeleri'nin yetkisine dair yetki şartı içermesi sebebiyle İstanbul Anadolu Mahkemeleri ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olduğundan muterizlerin yetkiye itirazlarını yerinde görmeyen ilk derece mahkemesinin itirazların reddine ilişkin ek kararında isabetsizlik olmadığından ihtiyati hacze itiraz edenler vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz edenler vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran muterizler tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, ek karardan sonra alacaklı tarafından yapılan 24,50-TL posta masrafının muterizlerden alınarak alacaklıya ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.20/04/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/169706 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi