Bonoda yetki şartı yoksa GKS'deki yetki sözleşmesi esas alınamaz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/27 E. 2020/125 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
İhtiyati haciz talebi bonoya dayalı olarak yapılmışsa, yetkili mahkemenin belirlenmesinde alacaklının dayanmadığı ayrı bir sözleşmedeki (örn. genel kredi sözleşmesi) yetki şartı esas alınamaz; bonoda HMK 17 uyarınca geçerli bir yetki şartı yoksa yetkili mahkeme HMK'nın genel yetki kurallarına (borçlunun yerleşim yeri, keşide yeri, ödeme yeri) göre belirlenir ve alacaklı kendi ikametgahında ihtiyati haciz talep edemez.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati haciz kararına yetki itirazının reddi → kabul
İddia: Muterizler, ihtiyati hacze dayanak bononun yetki kısmının boş olduğunu, mahkemenin kendileri aleyhine ihtiyati haciz kararı verme konusunda yetkili olmadığını, yetkili mahkemenin Giresun Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesi olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: İİK 258/1 uyarınca ihtiyati hacze yetkili mahkeme tarafından karar verilir; yetki, itiraz süresinde ileri sürülebilir. Alacaklının ihtiyati haciz talebi bonoya dayalı olarak yapılmış, Genel Kredi Sözleşmesine dayanılmamıştır. İİK 50. maddesi yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıfta bulunmaktadır; buna göre bonodan kaynaklanan borçta alacaklı, borçlunun yerleşim yerinde, bononun keşide yerinde veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Bonoda yetki şartı bulunması hâlinde bu şartın geçerliliği için HMK 17 uyarınca düzenleyenlerin tacir olması aranır. Dayanak bonoda borçluların adresi ve düzenleme yeri Giresun'dur; borçlular tacir olsa da senet üzerinde kendilerini bağlayacak bir yetki koşulu bulunmamaktadır. Bonoya dayalı alacak arandığından alacaklı kendi ikametgahında ihtiyati haciz isteyemez. Alacaklı tarafından ihtiyati haciz talebinde dayanılmayan Genel Kredi Sözleşmesi'nin 61. maddesindeki yetki anlaşması esas alınarak yetki itirazının reddedilmesi yerinde değildir; muterizlerin yetkiye itirazı haklıdır ve yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerekir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Bonoya dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, alacaklının dayanmadığı bir sözleşmedeki yetki şartının yetkili mahkeme tespitinde esas alınamayacağı ve bonoda geçerli bir yetki şartı yoksa HMK'nın genel yetki kurallarının uygulanacağı yönünden bölgesel emsal değer taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde, bonoda HMK 17 uyarınca geçerli bir yetki şartı bulunmuyorsa yetkili mahkeme İİK 50 uyarınca HMK'nın genel yetki kurallarına göre belirlenir; alacaklı, borçlunun yerleşim yeri, bononun keşide yeri veya ödeme yeri mahkemesinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir, kendi ikametgahında talepte bulunamaz.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yetki itirazı↗ bono↗ genel kredi sözleşmesi↗ yetki sözleşmesi↗ yaklaşık ispat↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/27
KARAR NO 2020/125
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMES İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 24/06/2019 (Ek Karar)
NUMARASI 2019/378 D.İş 2019/410 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/01/2020
İlk derece mahkemesince verilen 24/06/2019 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın muterizler .... Ltd. Şti. ve .... Ltd. Şti. vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
Alacaklı vekili dilekçesinde;
6. 500.000-TL bedelli 15/02/2019 vade tarihli, 06/04/2017 tanzim tarihli senedin takibe konulan 209.123,98-TL'sinin müvekkiline verildiğini, senedin yasal süresi içerisinde ödenmediğini, borçluların mal kaçırma ihtimali bulunduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 209.123,98-TL tahsili zımnında borçlulara ait taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, alacağın %15'i oranında teminat karşılığında borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İTİRAZ
Muterizler vekili; ihtiyati hacze dayanak bononun yetki kısmının boş olduğunu, mhkemenin müvekkilleri aleyhine ihtiyati haciz kararı verme konusunda yetkili olmadığını, yetkili mahkemenin Giresun Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesi olduğunu, bononun müvekkillerinin alacaklı bankadan kullandıkları kredi sözleşmesinin teminatı olduğunu, teminat senedinden mütevellit ihtiyati haciz kararı ve icrai takibin yapılamayacağını, müvekkillerine hesap kat ihtarının 10/04/2019 tarihinde tebliğ edildiğini, ihtiyati hacze dayanak bononun vadesinin müvekkilinin bilgisi dışında davalı alacaklı banka tarafından kötü niyetli olarak hacze konu yapıldığını, itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ve davalı alacaklı tarafından yatırılan ihtiyati haciz teminatının müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece; GKS kapsamında alınan bono yönünden, tacir olan itiraz edenler ile alacaklı arasında GKS madde 61'de düzenlenen ve imzalanan yetki sözleşmesi HMK madde 17 gereği bağlayıcı olduğundan mahkemenin yetkili olduğu, bononun üzerinde açıkça teminat olduğuna ve hangi akdi ilişkinin teminatını oluşturduğuna dair bir kayıt bulunmadığından, ayrıca itiraz edenlerin bononun vade kısmının sözleşmeye aykırı ve kötüniyetli olarak alacaklı tarafından doldurulduğu, ihtiyati haciz kararının infazının üçüncü kişi işyerinde ve nezdinde yapıldığı gibi iddiaları yargılama gerektirir nitelikte bulunduğu ve yaklaşık ispat koşuluyla verilen geçici hukuki koruma talepleri ve itiraz sırasında mahkemece yargılama yapılması mümkün olmadığı gibi, ileri sürülen bu itiraz sebepleri İİK.
Madde 265'te tahdidi sayılan itiraz sebeplerinden de olmadığı gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Muterizler .... Ltd. Şti. ve .... Ltd. Şti. vekili; ihtiyati hacze konu evrakın kambiyo senedi olduğunu, takip ve ihtiyati haciz talebinin bonodan mütevellit olup, taraflar arasındaki sözleşmede belirtilen yetkinin dayanak alınamayacağını, kaşe üzerinde .....Tic. Ltd. Şti.'nin kaşesi olup, kaşe üzerinde şirket yetkilisinin imzasının bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte bononun asıl borçlusunun ...San. ve Tic. Ltd. Şti. olup, diğerlerinin kefil olduğunu, kefillere ihtarname gönderilmesi üzerine icrai takip yapılabileceğini, müvekkili .... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin makinalarının haczedilerek, şirketin çalışamaz hale geldiğini, bu nedenlerle ihtiyati hacze itirazın kabulüne, alacaklının kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
İİK'nun 258/1 maddesi uyarınca ihtiyati hacze yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Mahkemece yetkili olup olmadığı re'sen incelenemeyecek ancak ,itiraz süresi için de ileri sürülebilecektir. Alacaklı tarafından ihtiyati haciz talebi bonoya dayalı olarak yapılmış ,taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesine dayanılmamıştır. Muterizler tarafından bononun genel kredi sözleşmesinin teminatı olarak verildiği ileri sürülmüş ,karşı yan alacaklı da bu hususu kabul ederek genel kredi sözleşmesinden oluşan borca karşılık verildiği iddia edilmiştir.İİK 50. Maddesi ise yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıfta bulunduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun/veya borçluların yerleşim yerinde, bononun keşide yerinde veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.
Yine bonoda yetki şartı bulunması halinde yetki şartının geçerli olması için HMK 17. Maddesine göre, bono düzenleyenlerin tacir olması şartı aranmaktadır.Dayanak bono da borçluların adresi Giresun,düzenleme yeri yine Giresun 'dur.Borçluların her ikisinin tacir olmasına karşın senet üzerinde kendilerini bağlayacak bir yetki koşulu bulunmamaktadır.Bono ya dayalı alacak aranılacak olduğundan alacaklı kendi ikametgahın da ihtiyati haciz isteyemeyecektir. Buna göre muterizlerin yetkiye itirazı haklı olup ,mahkemece yetki itirazının kabulü ile yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerekirken ihtiyati haciz talep edilirken alacaklı tarafından dayanılmayan Genel Kredi Sözleşmesi'nin 61'inci maddesinde mevcut yetki anlaşması esas alınarak ihtiyati haciz kararına yetki yönünden itirazın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.İhtiyati hacze itiraz eden muterizler ...San.
ve Tic. Ltd. Şti. ve ...San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne,itirazın reddine ilişkin ek kararın kaldırılmasına ve yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Muterizler .... Ltd. Şti. ve ..... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/378 D.İş - 2019/410 Karar sayılı 24/06/2019 tarihli ek kararının, HMK.'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati hacze itirazın kabulüne, yetkisizlik nedeniyle 2019/378 D.İş - 2019/410 Karar sayılı ve 26/02/2019 tarihli ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA"İlk Derece Yargılamasına ilişkin olarak; 935- TL vekalet ücreti, 23,50- TL yargılama giderinin alacaklıdan alınarak itiraz eden borçlulara ödenmesine,Muteriz tarafç yatırılan 44,40- TL istinaf karar harcının istek halinde kendilerine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
30/01/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/171698 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi