Çeki elinde bulunduran kişi biliniyorsa hasımsız iptal davası açılamaz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/443 E. 2020/440 K. · · İlk derece: İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Zayi nedeniyle çek iptali davası hasımsız olarak açılabilmesi için çeki eline geçiren/elinde bulunduran kişinin bilinmemesi gerekir; davacı dava dilekçesinde çeki elinde bulunduran kişiyi belirtmişse, bu kişi hasım gösterilerek istirdat davası açılması gerektiğinden hasımsız iptal talebinin koşulları oluşmaz ve dava reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Çeki elinde bulunduran kişi bilinirken hasımsız iptal talebinin dinlenip dinlenemeyeceği → ret
İddia: Davacı vekili, çekin çalındığını ve çekin kimde/nerede olduğunun bilinmediğini, belirtilen şahsın çeki masada otururken çaldığını, çekin kimde olduğunun bilinmemesinin iptal sebebi olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılıp çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: Dava, TTK 818/1-s yollamasıyla 757-764. maddeleri hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. TTK 759/1 uyarınca poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir; 759/2 uyarınca iptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken ziyaa uğradığını inandırıcı şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmakla yükümlüdür. Somut olayda davacı, dava dilekçesinde çekin belirli bir isimle anılan şahısta bulunduğunu beyan etmiş olup, poliçeyi elinde bulunduran kişi bilinmektedir. TTK 818 atfıyla 757 ve 759. maddeleri gereğince yetkili hamilin elinden rızası dışında çıkan ve kimin elinde olduğu bilinmeyen, başka bir deyişle zayi olan çeklerin hasımsız olarak iptali istenebilir; ancak dava dilekçesindeki açıklamalara göre çeki haksız surette elinde bulundurduğu iddia edilen kişi bilindiğinden, bu kişi hasım gösterilmek suretiyle TTK 792. madde gereğince istirdat davası açılabileceğinden, hasımsız açılan davada iptal kararı verilmesi koşulları bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Zayi nedeniyle hasımsız çek/poliçe iptali davasının açılabilme koşulu olarak, çeki elinde bulunduran kişinin bilinmemesi gerektiğini; bilinmesi halinde bu kişiye karşı istirdat davası açılması gerektiğini gösteren bir uygulama örneğidir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi nedeniyle çek iptali↗ hasımsız dava↗ istirdat davası↗ kıymetli evrak↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/443
KARAR NO 2020/440
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 26/12/2019
NUMARASI 2019/400 Esas 2019/306 Karar
DAVA
Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
İSTİNAF KARAR TARİHİ 20/04/2020
Davanın reddine ilişkin verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ticari ilişkileri sebebiyle hak sahibi/yetkili hamili olduğu, ... Bankası A.Ş. Tekstilkent/İstanbul Şubesine ait , ... nolu, 15.12.2019 keşide tarihli 25.000- USD tutarındaki, keşidecisi ... olan ve lehdar ...'tan ciro yolu ile almış olduğu bir adet çek ... adlı şahıs tarafından çalındığını, müvekkilin 16.09.2019 günü İstanbul/Fatih'te bulunan "...'inde çeki ... isimli şahısa çaldırmış olduğunu, müvekkilin bu durumla ilgili Kumkapı Polis Merkezi Amirliğine suç duyusunda bulunduğunu, çeki eline geçiren kişi(ler)in, çek karşılığını tahsil etmesi ihtimalinin mevcut olduğunu beyanla müvekkilinin elinden rızası hilafına çıkan çek hakkında öncelikle kötüniyetli 3.kişilerce tahsilini önlemek amacıyla bankaya ibrazı halinde ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulmasını, söz konusu çekin zayi nedeni ile iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, talep eden tarafın talep dilekçesinin içeriğinde belirttiği üzere talep konusu çekin 16/09/2019 gününde ... isimli şahıs tarafından çalındığı belirtilmekle, talep eden tarafça talep konusu çeki eline geçiren kişinin bilindiği sabit olduğundan talep eden tarafça çekin zayi olduğu hususu ispatlanamadığı gerekçesiyle talep konusu çekin iptali talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde, çekin çalındığını ve çekin nerede ve kimlerde olduğunun bilinmediğini, belirtilen şahsın çeke bakıp hemen geri vereceğini söylediğini ve ardından masada otururken çeki çaldığını, çekin kimde olduğunun bilinmemesinin iptal sebebi olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılarak çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, TTK’nun 818/1-s yollamasıyla 757-764. maddeleri hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. TTK'nun 759/(1)maddesi "poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2)iptal isteminde bulunan kişi ,poliçe elinde iken ziyaa uğradığını inandırıcı şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür."şeklinde düzenlenmiştir. Somut olayda davacı; dava dilekçesinde çekin ... isimli şahısda bulunduğunu beyan etmektedir. Buna göre poliçeyi elinde bulunduran kişi bilinmektedir. TTK. nun 818. madde atfıyla 757,759 maddeleri gereğince yetkili hamilin elinden rızası dışında çıkan ve kimin elinde olduğu bilinmeyen başka bir deyişle zayii olan çeklerin hasımsız olarak iptalinin istenebileceği, ancak dava dilekçesindeki açıklamalara göre çeki haksız surette elinde bulundurduğu iddia edilen kişi bilindiğine göre bu kişi hasım gösterilmek suretiyle TTK.
nun 792. maddesi gereğince istirdat davası açılabileceğinden hasımsız açılan davada iptal kararı verilmesi koşulları bulunmadığından davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur. Açıklanan nedenlerle davanın reddine yönelik hükme karşı ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmemiş ,davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.20/04/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/169711 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi