Süresinde ibraz edilmeyen çekte cirantaya başvuru hakkının kapsamı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1349

KARAR NO 2020/362

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİH 09/05/2018

NUMARASI 2017/849 Esas 2018/560 Karar

DAVA

İtirazın İptali(Kambiyo Senedinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 03/04/2020

Davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı ... bir aracın 25.000-TL bedele müvekkiline satışı hususunda anlaştıklarını, müvekkilinin satış bedelini elden verdiğini ancak devrin gerçekleştirilemediğini, bu nedenle ... aldığı satış bedeline karşılık bir çek ciro ederek müvekkiline teslim ettiğini, aracın devrinin gerçekleştirilememesi halinde çekin iadesinin kararlaştırıldığını, ilerleyen aşamada aracın devrinin yapılmadığını ve müvekkilinin çekin karşılığının bulunmadığını öğrendiğini, müvekkili ... çeki iade almasını ve parasını iade etmesini istemişse de olumlu sonuç alamadığını, alacağın tahsili amacıyla çekin borçluları hakkında başlatılan icra takibinin ise çekte ciranta olan davalının haksız itirazı ile durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, dava konusu çekin yasal sürede bankaya ibraz edilmemesi nedeniyle kambiyo vasfını yitirdiğini, taraflar arasında temel ilişkinin de bulunmadığını, dolayısıyla davacının müvekkiline karşı başvuru hakkını yitirdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, dava konusu çekin yasal süresi içerisinde ödeme için bankaya ibraz edilmemiş olması nedeniyle davacı hamilin kendisinden önceki diğer cirantalara başvuru hakkının düştüğü, davacının ancak kendisinden önceki ciro aldığı kişiye temel ilişkiyi ve alacağın varlığını ispat etmek suretiyle ve keşideciye sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre başvuru hakkının bulunduğu, davalının ise davacının çeki ciro yoluyla temlik aldığı ... önceki ciranta olduğu, bu durumda davacının davalıya başvuru hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Dava konusu çekin süresine ibraz edilmemesi nedeniyle kambiyo vasfı kalmamış ise de üzerindeki ciro ve imzaların geçerli olduğunu, adi senet hükmünde olduğunu ve alacağın varlığının her türlü delille kanıtlanabileceğini, davalı ticari defterleri ile ciro silsilesinin incelenmesi gerektiğini, davalının sebepsiz zenginleştiğini, yine davalının müvekkilinin yasal hamil olmadığını kanıtlaması gerektiğini belirterek hükmün kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, süresinde ibraz edilmeyen çeke dayalı alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vâki itirazın iptali istemine ilişkindir.Dosya kapsamında mevcut dava konusu çek ve icra dosyası incelendiğinde, 10.10.2016 tarihli 20.000-TL bedelli, keşidecisi dava dışı ...., lehdarı dava dışı ... olan, arka sayfasında sırasıyla lehdarın, davalının, ... ve davacının ciroları olan, ibraz şerhi bulunmayan çek olduğu, 04.01.2017 tarihinde davacı tarafından ilamsız icra takibine konu edildiği, takibin davalının yasal sürede itirazı ile durduğu görülmüştür. Süresinde ibraz edilmeyen çek kambiyo vasfını yitirmiş olsa da yazılı delil başlangıcı niteliğinde olduğundan, hamilin temel ilişkiye dayanarak kendinden önce gelen cirantaya veya TTK 818/1-m.

yollamasıyla TTK 732.m. uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak keşideciye karşı başvuru hakkı bulunmaktadır. Somut olaya döndüğümüzde davalının ciranta olduğu, yine davalının cirosundan sonra dava dışı ... cirosunun, ardından davacının cirosunun bulunduğu görülmüş olup, dolayısıyla davacının davalıya karşı ne temel ilişkiye ne de sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak bir başvuru hakkı bulunmamaktadır. O halde ilk derece mahkemesince davanın reddi yönünde verilen kararda isabetsizlik bulunmamakta olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 54,40- TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 18,50- TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 03/04/2020