Kıymetli evrak (kambiyo)
TTK 645-849 · 5941 sK · 2488 karar (agac.json bildirimi: 1136)
Alt başlıklar:
Çek 687Bono 274Kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali ve genel hükümler 129Nama, emre ve hamiline yazılı senetler 13Kambiyo senedinde sebepsiz zenginleşme 23
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 127Hak düşürücü süre 75Zamanaşımı 19Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 182
-
İcra dosyasında borç kabul beyanı sonrası menfi tespit davası açılamaz
2021/1327 E. 2024/472 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Borçlu, icra takibi kesinleştikten sonra icra dairesi huzurunda borcunu kabul ederek ödeme taahhüdünde bulunmuşsa, bu kabul beyanından sonra aynı borç için menfi tespit davası açma hakkı bulunmaz; çünkü kabul beyanı, alacaklının yetkili hamil ve alacaklı sıfatını taşıdığını ve borcun varlığını ortaya koyar. Ayrıca çek üzerinde ayrı ayrı ciro bulunmayıp tek ciro mevcutsa, ciro edilen kişi/şirket dışındaki taraflara husumet yöneltilemez.
menfi tespit davasıödeme taahhüdüborç kabul beyanıyetkili hamilcirokambiyo senedi
-
Kefilin gayri nakdi kredi çek sorumluluk bedelinden sorumluluğu
2021/1609 E. 2024/476 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek karşılıksızlığında bankanın ödeme yükümlülüğü 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca bankaya ait olup, bu yükümlülüğün genel kredi sözleşmesindeki müteselsil kefiller tarafından üstlenilmiş sayılabilmesi için sözleşmede bu hususu açıkça öngören bir hüküm bulunması gerekir; sözleşmede kefillerin çek sorumluluk bedelinden kaynaklanan gayri nakdi alacaktan sorumlu olacaklarına dair açık bir düzenleme yoksa, kefiller bu alacaktan sorumlu tutulamaz ve bankanın bu yöndeki depo talebi reddedilir.
itirazın iptalimüteselsil kefaletgenel kredi sözleşmesigayri nakdi krediçek sorumluluk bedelihesap kat ihtarı
-
Çek istirdadı davasında yetkili hamillik ve son hamile husumet
2021/1611 E. 2024/473 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek istirdadı davasında (TTK 792) davacı; çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispat etmek zorundadır; çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmayıp aksi kabul çekin mücerretlik vasfını ortadan kaldırır. Çek üzerinde cirosu bulunmasa da tarafların ticari defter ve kayıtları ile aralarındaki açık hesap ilişkisi ve teslim tutanağı gibi delillerle davacının çeki ticari ilişki kapsamında elde ettiği ve yetkili hamil…
çek istirdadıyetkili hamillikciro silsilesikötüniyetağır kusurpasif husumet ehliyeti
-
Bayilik sözleşmesi devrine zımni muvafakat ve cezai şart mahsubu
2021/1398 E. 2024/432 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir sözleşmenin tarafının, sözleşmeden kaynaklanan hak ve borçlarını üçüncü bir kişiye devretmesi (sözleşmenin devri), TBK'nın 205. maddesi uyarınca diğer tarafın önceden izni ya da sonradan muvafakati bulunmadıkça o taraf yönünden hüküm ifade etmez; ancak bu izin/muvafakat açık bir belge ile ispatlanmasa da, devir sonrasında sözleşmenin diğer tarafının devralan ile ticari ilişkisini fiilen ve kesintisiz sürdürmesi, devralanın düzenlediği faturaların o tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olması gibi objektif olgular, zımni muvafakatin varlığını ispata…
sözleşmenin devrizımni muvafakatcezai şartmahsupitirazın iptaliicra inkar tazminatıbayilik (acente-kıyas)
-
Çek istirdadında hamilin kötüniyet/ağır kusurunun ispat yükü davacıdadır
2021/1424 E. 2024/428 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 792 uyarınca çek istirdadı davasında, hamilin (davacının) çekin rızası dışında elinden çıktığını ve yetkili hamil olduğunu ispat etmesi yeterli değildir; ayrıca çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispat yükü de davacıya aittir. Yeni hamilin çeki hangi ilişki karşılığında edindiğini açıklama mecburiyeti bulunmadığından, bu husustaki belirsizlik aleyhine değerlendirilemez. Ciro silsilesindeki bir imzanın başka bir yargı kararıyla sahte olduğunun tespit edilmesi, istirdat davasında şeklen incelenen…
çek istirdadıkötüniyetağır kusuryetkili hamilciro silsilesiimzaların istiklali ilkesi
-
İbraname tarihinin tespiti ve senetlerin ibraname kapsamında kalması
2021/1439 E. 2024/392 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İbranamede birden fazla düzenleme tarihi bulunması ve bu tarihlerden hiçbirinin iptal edilmemiş olması halinde, ibranamenin gerçek düzenlenme tarihi, dosyadaki diğer objektif delillerle (tanık beyanı, tapu kaydı gibi) desteklenen tarih esas alınarak tespit edilir. İbranamede 'senetler dahil borç kalmadığı' ibaresinin anlam taşıması için, ibraname tarihinde borçlunun karşı tarafa borçlu olduğu birden fazla senedin elde bulunması gerekir; icra takibine konu senetlerden başka senet ileri sürülmemişse bu durum ibraname tarihinin belirlenmesinde delil olarak…
ibranamemenfi tespitkötüniyet tazminatıyemin teklif hakkıbonokaldırma ve yeniden hüküm
-
Üçlü ticari ilişkide ödeme savunması için üçüncü kişinin defterleri incelenmeden karar verilemez
2021/1707 E. 2024/349 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taraflar arasındaki ticari ilişkinin üçüncü bir kişi (garantör niteliğindeki şirket) aracılığıyla yürütüldüğü ve davalının ödemelerini bu üçüncü kişiye yaptığı savunulmuşsa, davacının alacak hakkının varlığını tespit edebilmek için üçüncü kişinin ticari defterlerinin de incelenmesi gerekir; yalnızca alacaklının tek taraflı defter kayıtlarına dayanılarak, ödemenin yapıldığı ileri sürülen üçüncü kişinin kayıtları araştırılmadan karar verilmesi eksik incelemeye dayanır ve bozma/kaldırma sebebidir.
itirazın iptaliticari deftercari hesapgarantör ilişkisibilirkişi incelemesieksik inceleme
-
Kur farkı alacağı TL cinsinden doğar; döviz olarak talep edilemez
2021/1600 E. 2024/337 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taraflar arasındaki sözleşmede satışın yabancı para (USD) cinsinden yapıldığı ve TL çeklerle yapılan ödemelerin tahsil tarihindeki döviz kuru üzerinden değerlendirileceği açıkça kararlaştırılmışsa, alacaklının bu çekleri çekincesiz kabul etmiş olması kur farkı talep hakkını ortadan kaldırmaz; borçlu vadesinde ödediği TL çekler nedeniyle TBK 99/1 uyarınca seçim hakkını kullanmış sayılır ve alacaklıya seçim hakkı geçmez. Ancak kur farkı alacağı, döviz cinsinden doğan asıl alacaktan bağımsız olarak ödeme tarihindeki kur farkından kaynaklanan ve nitelik…
kur farkı alacağıTBK 99 seçim hakkıaynen ödemeitirazın iptaliusulüne uygun takip şartıdövize endeksli ticari ilişki
-
Çek zayii davasında hamil çıkması halinde istirdat davası açma zorunluluğu
2024/356 E. 2024/316 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayii nedeniyle çek iptali davası hasımsız açılan bir dava olup, yargılama sırasında çeki elinde bulunduran hamilin ortaya çıkması halinde mahkeme, çek iptali davasını açan davacıya bu hamile karşı istirdat davası açması için süre vermelidir. Davacı bu süre içinde istirdat davası açarsa çek iptali davası konusuz kalır ve karar verilmesine yer olmadığına karar verilir; açmazsa çek iptali davası reddedilir. Davacının icra takibi başlatılmamış olması, ödeme yapılmamış olması veya ciro zincirinde görülmemesi, istirdat davası açma zorunluluğunu ortadan…
çek zayii/iptali davasıhasımsız davaistirdat davasıödeme yasağıciro zinciriyetkili hamil
-
Çekin rıza dışı elden çıktığının ve hamilin kötüniyetinin ispatlanamaması
2021/1720 E. 2024/301 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek istirdadı davasında (TTK 792), ispat yükü davacıdadır; davacı hem çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını, hem de çeki elinde bulunduran davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu kanıtlamak zorundadır. Çeki elinde bulunduran hamilin çeki ne şekilde edindiğini açıklama zorunluluğu bulunmamaktadır; bu, çekin mücerretlik vasfının bir sonucudur. Ciro zinciri düzgün olan ve yetkili hamil sıfatıyla çeki elinde bulunduran davalı aleyhine, davacı kötüniyet veya ağır kusuru somut delille…
çek istirdadıkötüniyetağır kusuryetkili hamilciro zincirimücerretlik
-
Kambiyo takibine konulan çekin açık hesap alacağından mahsup edilemeyeceği
2021/1280 E. 2024/309 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Aynı borç ilişkisinden kaynaklanan bir çek bedeli için kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla ayrı bir icra takibi başlatılmış olması, tahsilde tekerrür olmamak kaydı konulduğu sürece, aynı borcun temel ilişkiye dayalı olarak açık hesap alacağı üzerinden takip edilmesine engel oluşturmaz; iki takip birbirinden bağımsız olarak yürütülebilir ve kambiyo takibine konu çek bedelinin açık hesap alacağından mahsup edilmesi gerekmez. Muhasebe kayıtlarında usule aykırı yapılan ters kayıtlar, gerçek açık hesap borcunu ortadan kaldırmaz; davanın çözümü için…
İtirazın iptaliAçık hesap alacağıTahsilde tekerrür olmamak kaydıKambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipMahsupTeminat çeki
-
Bonoya dayalı ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi
2024/284 E. 2024/279 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde mahkemenin yetkisine itiraz edilebilir; yetkili mahkeme, İİK'nin 50. maddesi atfıyla HMK hükümleri ve kıymetli evrak hükümleri birlikte değerlendirilerek belirlenir. Senette düzenleme yeri gösterilmemişse ve yetki şartı da bulunmuyorsa, yetkili mahkeme borçlunun/borçluların yerleşim yeri mahkemesidir.
ihtiyati hacizyetki itirazıbonokıymetli evrakgenel yetkili mahkemeyetki şartı
-
Çek istirdadı davasında ihtiyati tedbir talebi ve yaklaşık ispat
2023/2405 E. 2024/274 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun kabulü ve ilk derece kararının kaldırılması
Kambiyo senetleri illetten mücerret olsa da, ihtiyati tedbir talebinin yaklaşık ispat koşulu değerlendirilirken davanın başlangıç aşamasında her zaman kesin belge/rapor temin edilemeyebileceği ve ceza soruşturmasındaki beyanlar ile karşı tarafın cevap dilekçesindeki kabulleri gibi somut olay özellikleri dikkate alınmalıdır. İstirdat davasında, menfi tespit davasından farklı olarak davacı kıymetli evrak üzerinde hak iddia ettiğinden, gerçek hamil olduğunu ileri süren istirdat davacısı, icra takibi konusu bedelin hamil-alacaklıya ödenmemesi yönünde…
ihtiyati tedbiristirdat davasıyaklaşık ispatilletten mücerretlikgerçek hamilicra veznesine yatırılan bedel
-
Bayilik protokolünde teminat mektubunun iade koşullarının amaçsal yorumla tespiti
2021/1124 E. 2024/267 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir sözleşmede teminatın iadesi koşullarını düzenleyen hükümler birbiriyle çelişiyorsa ve sözleşme henüz sona ermemişken teminatın iadesi talep ediliyorsa, teminat hükmünün amaçsal yorumu yapılarak teminatın kapsamı (yalnızca belirli bir borca mı yoksa sözleşmeden doğan tüm borçlara mı teminat olduğu) belirlenmelidir; teminatın sözleşmeden doğan tüm borçları kapsadığı sonucuna varılırsa, sözleşme sona erip borcun bulunmadığı tespit edilmeden teminatın iadesi istenemez. Ayrıca, dava tarihinden sonra gönderilen fesih ihtarnamesinin haklı olup olmadığı o…
menfi tespitteminat mektubuamaçsal yorumbayilik sözleşmesiispat yüküticari defter kaydıbayilik (acente-kıyas)
-
Çekin soyut borç ikrarı niteliği, çalındığı iddiasının ispatlanamaması
2021/1325 E. 2024/256 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedi niteliğindeki çekte soyutluk karinesi geçerlidir; çeki elinde bulunduran hamile karşı borçlu olunmadığını iddia eden taraf bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Çekin taşınmaz satışına ilişkin bir hukuki ilişkiden kaynaklandığı yönündeki savunma, davacı tarafça kabul edilmeyip çekin rızası hilafına elden çıktığı (çalındığı) ileri sürülmüşse ve ilişkili başka bir davada bu çekten söz edilmemişse, çekin sebepten mücerretliği korunur; çalındığı iddiası da tanık beyanları ve ceza soruşturması sonucuyla çelişiyorsa ispatlanamamış sayılır ve menfi…
menfi tespit davasıkambiyo senedisoyutluk prensibiispat yükücirokanuni karine
-
Bonoya dayalı ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi
2024/279 E. 2024/268 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde mahkemenin yetkisi, bono üzerinde gösterilen keşide/ödeme yeri ile borçlunun gerçek yerleşim yeri (mernis adresi) esas alınarak belirlenir; ihtiyati haciz talep dilekçesinde gösterilen adresin borçlu ile ilgisi tespit edilemiyorsa ve icra takip dosyasında farklı bir mernis adresi bildirilmişse, bu adres esas alınarak yetkisizlik itirazı kabul edilir. Ayrıca bonoya dayalı ihtiyati haciz taleplerinde ödememe protestosunun ibrazı re'sen gözetilmesi gereken bir husustur. İmzaya itiraz ise İİK 265'te sayılan sınırlı…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazyetkili mahkemebonokıymetly evrakyetki şartı
-
Aktif husumet yokluğu: çekin başkası namına ödenmesi
2024/21 E. 2024/262 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir çekin karşılıksız çıkması nedeniyle doğan borca mahsuben üçüncü bir kişi tarafından yapılan ödeme (çek verme veya EFT yoluyla), eğer bu ödeme asıl çek keşidecisinin borcunun tasfiyesine yönelikse, ödemeyi yapan üçüncü kişi çek keşidecisi olmadığı, ciro zincirinde yer almadığı ve çekten sorumlu tutulamayacağı için, ödediği bedelin istirdadını (çekin kendisine iadesini) talep etme hakkına (aktif husumete) sahip değildir; ödeme, ödemeyi yapan kişi adına değil, borçlu keşideci namına yapılmış sayılır.
-
İstirdat davasında rızaen ödenen asıl alacağın ferisi istirdat edilemez
2021/1151 E. 2024/233 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İİK 72 kapsamında istirdat davası açılabilmesi için borçlunun, borcu bulunmadığı bir parayı cebri icra tehdidi altında ödemiş olması gerekir. Borçlu, ödeme emri tebliğ edilmeden ve herhangi bir itiraz/şikayet yoluna başvurmadan asıl alacağı rızaen (haricen) öderse, bu ödeme cebri icra tehdidi altında yapılmış sayılmaz. Bu durumda takip kesinleştikten sonra ferilerin (faiz, harç, vekalet ücreti vb.) cebri icra tehdidi altında ödenmiş olması, ferilerin asıl alacaktan bağımsız olarak istirdadı talebine imkan vermez; çünkü ferilerin istirdadı, bağlı olduğu…
istirdat davasıİİK 72cebri icra tehdidimenfi tespitkambiyo senetlerine mahsus haciz yoluasıl alacak-feri alacak ilişkisi
-
Önceki menfi tespit kararının kesin delil teşkil etmesi
2021/1207 E. 2024/231 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasında aynı satış sözleşmesine dayanan bir uyuşmazlıkta, sözleşmeye konu malın teslim edilmediği yönünde kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunuyorsa, bu tespit aynı sözleşme kapsamındaki başka bir alacak/çek nedeniyle açılan sonraki davada da kesin delil teşkil eder ve teslim vakıası yeniden tartışılamaz; taraf bu hususta yeni delil (sevk irsaliyesi vb.) sunarak aksini ispatlayamaz. Ayrıca bir bilirkişinin önceki davada görev almış olması, aynı taraflar arasındaki sonraki bir davada yeniden görevlendirilmesine engel değildir. Menfi tespit…
menfi tespit davasıkesin delilçek istirdatıkötüniyet tazminatıbilirkişiispat yükü
-
Genel kredi sözleşmesi alacağında hesap hatası ve çek depo talebi
2021/1353 E. 2024/191 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandırılan nakit ve gayrinakit kredilerden kaynaklanan itirazın iptali davasında; kredili mevduat hesabı alacaklarında bankanın talebi doğrultusunda kapitalize hesaplama yapılmışsa ve mahkeme bu hesaplamaya riayet etmişse hesaplama hatası bulunmaz; kredi kartı alacaklarında ise 5464 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca temerrüt dahil bileşik faiz uygulanamayacağından faizin anaparaya eklenmeden hesaplanması usule uygundur. Hesabın kat edilmesinden sonra fakat icra takibinden önce nakde dönüşen çeklere ilişkin…
itirazın iptaligenel kredi sözleşmesikredili mevduat hesabıbileşik faiz yasağıçek depo (garanti) sorumluluğuçekin ibraz süresi
-
İpotek limitini aşan alacak nedeniyle menfi tespit davasının reddi
2021/826 E. 2024/182 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Üst sınır (limit) ipoteğinde, icra takip tutarı ipotek senedinde kararlaştırılan limitle sınırlıdır; bu sınırın aşılması icra takip hukukunda kamu düzenine ilişkin olduğundan icra müdürlüğünce resen gözetilir ve alacaklının buna karşı şikayet yoluna başvurmaması, sınırın aşılamayacağı sonucunu değiştirmez. Asıl alacağa itiraz edilmeyip borcun karşılıksız çıkan çeklerden kaynaklandığının kabul edildiği hallerde, ödeme aracı olarak verilen çeklerin ibraz tarihinden itibaren avans faizi işler ve alacaklı cari hesap değil doğrudan çek alacağını istediğinden…
menfi tespit davasıipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipüst sınır ipoteğiipotek limitikamu düzenikarşılıksız çek tazminatı
-
Kit karşılığı cihaz sözleşmesinde ayıp iddiası ispatlanamadı
2021/1071 E. 2024/183 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Kit karşılığı cihaz/hizmet sözleşmesinde, satılan ürünlerin ayıplı olduğu iddiası, ürünler kullanılıp tükendikten sonra herhangi bir teknik tespit yapılmamışsa ispatlanamaz; ayrıca alıcı taraf sözleşmede kendisine tanınan fesih hakkını kullanmayıp satım ilişkisini sürdürmüşse, satıcının teslim ettiği ürün bedellerini talep etme hakkı devam eder ve bu alacağa haksız itiraz nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesi isabetlidir.
ticari satımayıplı malödemezlik defiicra inkar tazminatıticari defter delili (HMK 222/3)itirazın iptali
-
Fatura alacağında çek ile ödemenin hangi borca mahsup edileceği
2021/1534 E. 2024/186 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İtirazın iptali davasında, alacaklının takip konusu edip dava konusu etmediği kısım bakımından fazla istem söz konusu olmaz; dava konusu edilmeyen kısım için davanın reddine karar verilemez. Borçlunun düzenlenen faturaları BA formunda beyan etmiş olması, faturaya konu malı teslim aldığına karine oluşturur; borçlu bu karineyi HMK 200 uyarınca yazılı delille çürütmedikçe fatura bedeli sabit kabul edilir. Borçlunun yaptığı ödemenin hangi borca ilişkin olduğu belirtilmemişse, TBK 102 uyarınca ödeme öncelikle daha önce muaccel olan/vadesi önce gelen borçtan…
itirazın iptaliBA formu karinesiispat yükümahsupmuaccel borçicra inkar tazminatı
-
İcra takibine haricen ödeme nedeniyle konusuz kalma ve icra inkar tazminatı
2021/899 E. 2024/152 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İtirazın iptali davasında, takip konusu alacağın varlığı taraflar arasındaki ticari defter kayıtları, yazışmalar ve önceki emsal faturaların kayıtlı olması gibi delillerle ispatlanabilir; borçlunun ödeme savunmasına dayanak gösterdiği çeklerin bankalarca takasa girmediği, iptal edildiği ve miktar itibariyle ticari ilişkinin kapsamına uygun düşmediği tespit edilirse bu çekler ödeme kanıtı olarak kabul edilmez. İtirazın iptali davası başlatılan icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğundan, takip konusu borcun istinaf aşamasında dahi haricen ödenmesi hâlinde…
itirazın iptaliicra inkar tazminatıticari defter kaydıdemuraj alacağıcari hesapçekin ödeme aracı niteliği
-
Alacaklının talep etmediği bono bakiyesinde menfi tespitte hukuki yarar yokluğu
2021/937 E. 2024/173 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Alacaklının kısmi icra takibinde talep etmediğini ve talep etmeyeceğini açıkça beyan ettiği bono bakiyesi yönünden, borçlunun açtığı menfi tespit davasında hukuki yarar bulunmaz; bu husus dava şartı olarak yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Ayrıca menfi tespit davası (maddi hukuk incelemesi) ile icra hukuk mahkemesindeki borca itiraz davası (takip hukuku incelemesi) arasında derdestlik oluşmaz; ödeme emrine itiraz edilmeyip kesinleşmesi de borcun maddi hukuk yönünden ikrarına karine oluşturmaz.
menfi tespit davasıhukuki yarardava şartıderdestlikkambiyo senedikısmi icra takibi
-
Kredi teminatı için verilen çeklerin tahsil amaçlı olması
2021/126 E. 2024/151 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir kredi ilişkisinde borçlu tarafından bankaya tahsil amacıyla verilen çekler/senetler, bordroda teminat kaydı bulunmaması ve başka bir alacak için alındığına dair iddia ileri sürülmemesi halinde tahsil amaçlı verilmiş sayılır. Borçlunun taksitlerini sözleşmeye uygun olarak düzenli ödemesi, ödeme tarihlerinde hesabında karşılığın bulunması ve temerrüdün oluşmaması durumunda, sözleşmede öngörülen muacceliyet şartları gerçekleşmediğinden bu çeklere/senetlere dayalı olarak başlatılan icra takipleri haksızdır ve borçlu bu takiplerden dolayı borçlu…
menfi tespitkötüniyet tazminatımuacceliyettemlik cirosugenel kredi sözleşmesiihtarname
-
Süresinde ibraz edilmeyen çekte TTK 732 sebepsiz zenginleşme davası
2021/1966 E. 2024/161 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Süresinde ibraz edilmeyen ve keşide tarihinde tahrifat bulunan bir çekte hamilin kambiyo hukukundan kaynaklanan hakları düşer; hamil ile keşideci arasında temel ilişki yoksa alacak ancak TTK 732 (818. madde atfıyla) sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep edilebilir ve bu davada ispat yükü sebepsiz zenginleşmediğini iddia eden keşidecidedir. İspat yükü karşı tarafta olan davada, kendisine yüklenen ispat külfetini taşımayan tarafın da savunma kapsamında delil ibraz hakkı bulunur; bu hak kısıtlanarak, taraf delillerinin toplanmadan ve…
TTK 732 sebepsiz zenginleşmekambiyo hukuku müracaat hakkının kaybıçekte tahrifatispat yükümenfi tespitciranta-keşideci temel ilişkisi
-
Keşideciye geriye ciro edilen çekte kambiyo vasfının kaybı
2022/1964 E. 2024/134 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir çek, hamil sıfatıyla lehdardan ciro edilen kişi tarafından ibraz süresi geçirildikten sonra, geriye ciro yapılmaksızın keşideciye iade edilir ve keşideci tarafından keşide tarihi değiştirilerek yeniden tedavüle çıkarılırsa, ilk tedavül zincirinde yer alan ve keşideciye iade anında sorumluluğu sona eren önceki hamil (ciranta), yeniden tedavüle çıkarılan bu çek nedeniyle sonradan hamil olanlara karşı borçlu tutulamaz; bu husus senet metninden anlaşılabilir olduğundan sonraki hamillere karşı da ileri sürülebilir.
menfi tespitkambiyo vasfıgeriye ciroibraz süresikeşide tarihinde tahrifatalacaklı ve borçlu sıfatlarının birleşmesi
-
İpotekle teminat altına alınan gayri nakdi kredi riskinden ipotek malikinin sorumluluğu
2021/867 E. 2024/88 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İpoteğe konu taşınmaz üzerinde aile konutu şerhi bulunmuyorsa, ipotek ayni bir teminat olduğundan TBK 603 kapsamına girmez ve eş muvafakati alınması şartı aranmaz; tapuya güven ilkesi gereği banka eş rızasını araştırmak zorunda değildir. Genel kredi sözleşmesi kapsamında borçluya verilen çek karnesinden doğan ve bankanın 5941 sayılı Kanun'un 3/3. maddesi uyarınca karşılıksız çek için ödediği asgari sorumluluk bedeli, gayri nakdi krediden nakdi krediye dönüşür ve bu tutar için ipotek sözleşmesinde ayrıca özel bir hüküm bulunmasa da, asıl borçlunun…
ipotekaile konutu şerhieş muvafakatigenel kredi sözleşmesigayri nakdi kredikarşılıksız çek
-
Çekin çalındığı iddiasıyla açılan istirdat davasında ispat yükü
2021/1755 E. 2024/61 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek istirdatı davasında (TTK 792), davacının; çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle veya iktisapta ağır kusurla edindiğini ispatlaması gerekir. Ciro silsilesinde kopukluk yoksa ve davacı bu üç unsuru (özellikle çekin çalındığı iddiasını) ispatlayamamışsa, davalının çekin edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmadığından (çekin mücerretlik ilkesi gereği) dava reddedilir.
çek istirdatıTTK 792yetkili hamilciro silsilesikötüniyetağır kusur