Bonoya dayalı ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/279

KARAR NO 2024/268

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 12/12/2023 (Ek Karar)

NUMARASI 2023/263 D.İş - 2023/265 Karar

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin 12/12/2023 tarihli ek kararın itiraz eden borçlular vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, müvekkilinin borçlu ...Ltd. Şti. Tarafından keşide edilen ve ciro silsilesi yoluyla kendisine ulaşan 25/07/2023 vadeli ve 250.000-TL bedelli bonodan dolayı alacaklı olduğunu, senedin vadesinde ödenmediğini, müvekkilinin alacağını güvence altına almak için, borçluların menkul ve gayrimenkul mallarıyla üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

D.İŞ KARARI

Mahkemece, ihtiyati haciz talebinin kabulü ile alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve mevcut kanıtlara göre istem kanuna uygun görülmüş olmakla; 250.000-TL alacak yönünden alacağın %15'ine tekabül eden teminat karşılığında İİK'nin 257/1 maddesi gereğince borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarının İİK'nin koyduğu sınırlar içinde ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden borçlular vekili, ihtiyati hacze konu bononun borçlularının yerleşim yerlerinin İstanbul Anadolu yakası olduğunu belirterek, ihtiyati haciz talebinin yetkisiz Mahkemeden ve icra takibinin de yetkisiz icra dairesinden açıldığını, ihtiyati hacze konu bonodaki imzaların müvekkillerine ait olmadığını, iş bu sebeple, müvekkillerinin Gaziosmanpaşa İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasındaki takibe karşılık, Gaziosmanpaşa 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2023/543 Esas sayılı dosyası ile imzaya itiraz davası açtıklarını, davanın halen derdest olduğunu, mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının İİK 257. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz şartlarını taşımadığını belirterek müvekkilleri aleyhine verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen taraflardan ...'nin adresinin Kağıthane/ İstanbul olduğu, mahkemenin yetkisine itirazın yerinde olmadığı, İİK 265 maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebepleri sayılmış olup, çekteki imzanın sahteliği iddiası bu itiraz sebepleri arasında sayılmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden borçlular vekili, yetki itirazlarının araştırılmadan reddedildiğini, ek kararda hükmedildiği gibi müvekkili ...'nin adresinin Kağıthane/ İstanbul olmadığını, vekaletnamede de görüleceği üzere müvekkilinin yerleşim yeri adresinin ... mh. .. sk. No: ... Maltepe/ İstanbul olduğunu, mernis sorgulamasında bu durumun tespit edilebileceğini, çekte yer alan imzaların müvekkillerine ait olmadığını, ikame ettikleri dava neticesinde de bu hususun ortaya çıkacağını, ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığını, müvekkillerinin borçlarını ödemekten acziyeti olmadığını ve mal kaçırma hazırlığı içinde olmalarının da söz konusu olmadığını, bu nedenlerle kararın kaldırılarak ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca ihtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadesinin geldiğini yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. İhtiyati hacze itiraz ise İİK'nın 265. maddesinde düzenlenmiş olup;

madde hükmüne göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup, İhtiyati haciz kararına ancak İİK'nın 265. maddesinde yazılı sebeplerle itiraz edilebilir. Bunun dışında menfi tespit, istihkak veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususlar, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemez.Alacaklı tarafından ihtiyati haciz talebi bonolara dayalı olarak yapılmıştır.

İİK'nun 258/1 maddesi uyarınca ihtiyati hacze yetkili mahkeme tarafından karar verilir. İhtiyati haciz talebi üzerine mahkemece ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olup olmadığı re'sen incelenemeyecek; ancak, mahkemenin yetkisine itiraz ihtiyati hacze itiraz süresi içinde ileri sürülebilecektir. İİK'nun 50. maddesi ile yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Karara dayanak belge bono olup mahkemenin yetkisi belirlenirken kıymetli evrak hükümlerine de bakılacaktır. Buna göre, bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun veya borçluların yerleşim yerinde, keşide veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Yetki şartı bulunması halinde yetki şartının geçerli olması için HMK.'nın 17.

maddesine göre, bono düzenleyenlerin tacir olması şartı aranmaktadır.Dayanak bono incelendiğinde, ihtiyati haciz talep edenin son ciranta, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen borçlu ..Ltd. Şti.'nin keşideci, diğer borçluların ise, lehtar ve takip eden cirantalar olduğu, düzenleme yeri göösterilmediği ,yetki şartı konulmadığı keşidecinin gösterilen adresinin Tuzla/ İstanbul olduğu, borçlulardan birinin yerleşim yerinin Kağıthane olarak ihtiyati haciz talep dilekçesinde gösterildiği anlaşılmaktadır. İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup, İhtiyati haciz kararına ancak İİK'nın 265. maddesinde yazılı sebeplerle itiraz edilebilir. Bunun dışında menfi tespit, istihkak veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususlar, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemez.

Bu kapsamda imzaya itirazda ihtiyati haciz aşamasında incelenemez.Karşı yan borçlulardan ...'nin gösterilen adresi itibariyle mahkeme ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili görünmekte ise de, ilgilinin adresinin bildirilen adres olmadığı, icra takip dosyasına verilen takip talebinde de mernis adresi bildirildiği, mernis adresinin 29.03.2022 tarihinden itibaren ... Mahallesi..Maltepe /İstanbul olduğu anlaşılmaktadır. Ödeme emri de bu adrese tebliğ edilmiştir. İhtiyati haciz talep dilekçesinde bildirilen adresin borçlu ile ilgisi belirlenemediği, ihtiyati haciz kararı veren mahkemeyi yetkili kılacak bir yasal düzenleme olmadığından yetki itirazının kabulü gerekirken reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Öte yandan, talebin bonoya dayalı yapıldığı halde re'sen bakılması gereken ödememe protestosu ibraz edilmediğinin de gözönüne alınması gerekir. Açıklanan nedenlerle, HMK'nin 7/2 maddesi uyarınca da mahkemenin yetkili olmadığı gözetilerek mahkemenin yetkisine itirazın kabulüne karar verilmek gerekirken reddine karar verilmesi doğru bulunmamış, itirazın reddine ilişkin ek karar kaldırılarak yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden borçlular vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/263 D.İş - 2023/265 Karar 12/12/2023 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Karşı yan borçluların yetki itirazının kabulüne, 2023/263 D.İş - 2023/265 Karar 28/07/2023 tarihli ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle KALDIRILMASINA" İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ; "5.900-TL vekalet ücretinin ihtiyati haciz talep eden alacaklıdan alınarak itiraz eden borçlulara ödenmesine," İtiraz eden borçlular tarafından yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendilerine iadesine, Talep eden alacaklı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, itiraz edenler tarafından yapılan 160-TL istinaf yargı giderinin alacaklıdan alınarak itiraz eden borçlulara ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

15/02/2024