6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Bonoya dayalı ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/284 E. 2024/279 K. · · İlk derece: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Bono

Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde mahkemenin yetkisine itiraz edilebilir; yetkili mahkeme, İİK'nin 50. maddesi atfıyla HMK hükümleri ve kıymetli evrak hükümleri birlikte değerlendirilerek belirlenir. Senette düzenleme yeri gösterilmemişse ve yetki şartı da bulunmuyorsa, yetkili mahkeme borçlunun/borçluların yerleşim yeri mahkemesidir.

Ele alınan sorunlar

Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkemenin tespiti → ret

İddia: İhtiyati haciz talep eden vekili, HGK'nun 15.01.2014 tarih ve 2013/12-476 Esas - 2014/5 Karar sayılı kararı doğrultusunda İİK'nin 261. maddesinin ihtiyati haciz kararının infaz edileceği yeri belirlediğini, icra takibi yönünden icra dairesinin yetkisinin bu maddede düzenlenmediğini, yetki konusunda İİK'nun 50. maddesi atfıyla HMK'nin genel yetki kurallarının uygulanması gerektiğini, bu nedenle ihtiyati haciz kararını veren İstanbul mahkemesinin yetkili olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: İİK'nin 258/1 maddesi uyarınca ihtiyati hacze yetkili mahkeme tarafından karar verilir. İhtiyati haciz talebi üzerine mahkemenin yetkili olup olmadığı re'sen incelenemez; ancak mahkemenin yetkisine itiraz ileri sürülebilir. İİK'nin 50. maddesi ile yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Dayanak belge bono olduğundan mahkemenin yetkisi belirlenirken kıymetli evrak hükümlerine de bakılır. Buna göre bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun veya borçluların yerleşim yerinde, keşide veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Yetki şartı bulunması halinde bu şartın geçerli olması için HMK'nin 17. maddesine göre bono düzenleyenin tacir olması şartı aranır. Somut olayda her iki karşı tarafın (borçluların) yerleşim yeri adresi Ümraniye/İstanbul olup, senette ayrıca düzenleme yeri gösterilmemiştir; bu durumda yetkili mahkeme karşı yan borçluların yerleşim yeri olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesidir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkemenin belirlenmesinde İİK 50. madde atfıyla HMK genel yetki kurallarının ve kıymetli evrak hükümlerinin birlikte uygulanacağına, senette düzenleme yeri gösterilmemişse borçlunun yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olacağına ilişkin tespit bakımından emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde, senette düzenleme yeri gösterilmemiş ve yetki şartı bulunmuyorsa, yetkili mahkeme borçlunun/borçluların yerleşim yeri mahkemesidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz yetki itirazı bono kıymetli evrak genel yetkili mahkeme yetki şartı

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 258/1İİK 50İİK 261 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 17

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/284

KARAR NO 2024/279

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 18/12/2023 (Ek Karar)

NUMARASI 2023/418 D.İş - 2023/421 Karar

TALEP İhtiyati Haciz

İhtiyati hacze itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin 18/12/2023 tarihli ek kararın ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili, borçlu müvekkiline olan borcu sebebiyle 1.000.000-TL meblağlı 30.04.2023 vadeli bir adet senet verdiğini, alacağın hiçbir teminata bağlı bulunmadığı gibi, borçta ödenmediğini, borçlu hakkında takibe başlanılacağından ve icra takibinden haberdar olduğu takdirde mallarını kaçırmasından endişe ettiklerini, buna mani olmak için bakiye hak ve alacakların saklı kalmak kaydı ile muaccel 1.000.000-TL alacak için borçlunun menkul, gayrimenkul malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesine karar verilmiştir.

D.İŞ KARAR

Mahkemece; alacaklının borçlulardan alacağı olan 1.000.000-TL'nin tahsilinin ifasını temin bakımından, vaki isteği İ.İ.K.'nın 257. maddesi 1. fıkrasına uygun bulunduğunu ve alacak rehinle temin edilmediğinden; karşı taraf ile üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı tayin edilen teminatın yatırılması halinde adı geçen borçluların gösterilen malları ile alacaklarının; İİK'nda gösterilen muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden TR ... Ltd. Şti. vekili; müvekkili şirketin Ataşehir ilçe sınırları içinde faaliyet gösterdiğini, senet borçlusunun yerleşim yeri sayılan yerdeki icra dairesinin genel yetkili icra dairesi olduğunu ve yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemesi olduğunu beyanla ihtiyati haciz kararının iptaline, karar verilmesini talep etmiştir. İtiraz eden ... vekili; senet borçlusunun yerleşim yeri sayılan yerdeki icra dairesinin genel yetkili icra dairesi olduğunu, müvekkilinin Ataşehir ilçe sınırları içerisinde ikamet ettiğini ve yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemesi olduğunu beyanla ihtiyati haciz kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece, bonoya dayalı olarak borçlulardan birinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki genel yetkili mahkeme (HMK'nin 7.maddesi) olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinden talepte bulunulabileceğini, bu sebeple mahkemenin yetkili olmadığı anlaşılmakla, yetki itirazının kabulü ile her iki davalı yönünden ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili; ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin bulunduğu yerin yargı çevresindeki icra dairesinde takip yapılmasında yasaya aykırı bir yön bulunmadığı görüşünde iken, HGK'nun 15.01.2014 tarih ve 2013/12-476 Esas - 2014/5 Karar sayılı kararı doğrultusunda içtihat değişikliğine giderek İİK’nın 261. maddesinin ihtiyati haciz kararının infaz edilmesi gereken yeri belirlediği, icra takibi yönünden icra dairesinin yetkisinin anılan maddede belirlenmediği, yetki konusunda İİK’nun 50. maddesi atfı ile HMK’nun genel yetki kurallarının uygulanması gerektiği yönündeki görüşü benimsediğini, bu nedenle, alacaklının ihtiyati haciz kararını aldığı İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresindeki İstanbul İcra Dairesinin yetkili icra dairesi olduğunun kabulü mümkün olmadığını, İstanbul Mahkemeleri ihtiyati haciz taleplerinde de yetkili olduğundan verilen karar hukuka uygun olmadığından davacıların yetki itirazının kabül kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Alacaklı tarafından ihtiyati haciz talebi bonoya dayalı olarak yapılmıştır. İİK'nin 258/1 maddesi uyarınca ihtiyati hacze yetkili mahkeme tarafından karar verilir. İhtiyati haciz talebi üzerine mahkemece ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olup olmadığı re'sen incelenemeyecek; ancak, mahkemenin yetkisine itiraz ileri sürülebilecektir. İİK'nin 50. maddesi ile yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Karara dayanak belgeler bono olup mahkemenin yetkisi belirlenirken kıymetli evrak hükümlerine de bakılacaktır. Buna göre, bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun veya borçluların yerleşim yerinde, keşide veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Yetki şartı bulunması halinde yetki şartının geçerli olması için HMK'nin 17. maddesine göre, bono düzenleyenin tacir olması şartı aranmaktadır. İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde İhtiyati haczin kabulüne karar veren mahkemenin yetkili olduğu ileriye sürülmüş ancak her iki karşı tarafın yerleşim yeri adresi Ümraniye/İstanbul olduğu, senet de ayrıca düzenleme yerinin gösterilmediği ,yetkili mahkemenin de İstanbul Anadolu Mahkemeleri yetkili kılındığından yetkili mahkemenin karşı yan borçluların yerleşim yeri olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili mahkeme olduğu anlaşılmakla , mahkemenin yetkisine itirazın kabulüne ilişkin ek karara yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Bu sebeplerden dolayı ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

KARAR

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 20/02/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/47124 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.