Genel kredi sözleşmesi alacağında hesap hatası ve çek depo talebi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1353

KARAR NO 2024/191

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 22/10/2020

NUMARASI 2018/884 Esas - 2020/702 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/02/2024

Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili banka tarafından genel kredi sözleşmesi kapsamında davalı lehine kredi hesabı açıldığını, davalı tarafından kredi ödemelerinin yapılmaması nedeniyle kredi hesaplarının Gebze ... Noterliği'nin 24/01/2018 tarih ve ... yevmiye ihtarı ile 23/01/2018 tarihinde kat edilerek borcun ödenmesinin talep edildiğini, kredi borçlarının ödenmemesi üzerinde İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, davalının borca itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptali ile takibin ticari kredi kaynaklı nakit alacakları için toplam 319.738,83-TL üzerinden, takip talebinde deposu talep edilen 15 adet çek için 23.620-TL deposu üzerinden, takibe konu ...

card ve esnek ticari hesap kaynaklı alacağı için toplam 61.894.15-TL üzerinden devamına, davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya dava dilekçesi tebliğine rağmen davaya cevap verilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı banka ile davalı arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığı, ticari kredi, esnek kredi ve ... kart nedeniyle oluşan nakdi kredi borçlarının ve çek sorumluluk bedeli olan gayrinakdi kredilerin ödenmemesi nedeniyle davacı tarafça icra takibinde bulunulduğu, davalının süresi içinde itirazda bulunmuş olması nedeniyle icra takibine vaki itirazının iptalinin talep edildiği, davacı banka tarafından kredi borçlarının ödenmemesi nedeniyle hesabın kat edilerek ihtarnamenin davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ihtarnamede belirlenen süre sonunda 29.01.2018 tarihinde davalının temerrüde düştüğü, bankaca talep edilen ticari kredi, esnek kredi, ... card ve gayrinakdi krediler yönünden ayrıntılı, denetime açık olan bilirkişi raporuyla sabit olduğu üzere kredi alacaklarının varlığı ve miktarlarının ayrı ayrı tespit edildiği, genel kredi sözleşmesinde çek depo talebine ilişkin açık ve net bir ibareye rastlanmadığı, bu nedenle davalının çek depo talebine ilişkin gayrinakdi kredi yönünden sorumluluğuna başvurulamayacağı, 2 adet çek yönünden sorumluluk bedellerinin ödenerek nakdi alacağa dönüştüğü iddia edilmiş ise de bu yönde dosyaya somut delil ibraz edilmemesi nedeniyle bu talebin de reddi gerektiği, nakdi kredi alacakları yönünden bilirkişi tarafından hesaplanan miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne hükmetmek gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının itirazının kısmen iptali ile takibin ticari krediler yönünden 304.127,81-TL asıl alacak, 8.994,62-TL işlemiş faiz 449.72-TL BSMV olmak üzere 313.572,15-TL toplam alacağın asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek % 62,40 oranında temerrüt faizi ve faizin %5 gider vergisi yürütülmek suretiyle, esnek ticari kredi ve ...

kart yönünden 59.452,38-TL asıl alacak, 1.124,18-TL işlemiş faiz, 56,07-TL BSMV 758,76 masraf olmak üzere 61.391,39-TL toplam alacağın asıl alacağa takip tarihiden itibaren işleyecek % 28,08 oranında temerrüt faizi ve faizin %5 gider vergisi yürütülmek suretiyle devamına, gayrinakdi krediler yönünden talebin reddine, fazlaya ilişkin istemin reddine, kabul edilen asıl alacak miktarlarının %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; bilirkişi tarafından nakit alacağın 304.127,81-TL olarak hesaplandığını, bu alacak tutarına 243,47-TL ile nakde dönen 2 adet çek tutarı 2.820-TL'nin eklenmediğini, bu çeklerin garanti tutarının ödendiğine dair 2 adet makbuz ibraz edildiğini, bunun dışında esnek ticari kredi ve ... kart kredilerinden kaynaklanan nakit alacaklarının cari hesap usulüyle çalışan kredilerden olup hesap katına kadar işlemiş faizin ana paraya eklenmediğini, eksik hesaplama yapıldığını, taraflar arasındaki imzalanan sözleşmede çek depo talebine ilişkin net bir ifadeye rastlanılmadığından bahisle gayrinakit depo talebinin reddine karar verilmiş ise de 02/10/2010 tarihli sözleşmenin 13. maddesinde, 08/04/2015, 17/01/2013, 02/01/2013 ve 31/10/2012 tarihli sözleşmelerin 9.21 maddesinde gerek asıl borçlunun gerekse kefilin gayrinakit alacak yönünden sorumluluğunun düzenlendiğini, bu nedenle gayrinakit depo talebinin reddinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılması talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan nakit alacağın tahsili ile çek yasal sorumluluk bedelinin depo edilmesine yönelik ilamsız takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Somut olayda; davacı banka ile davalı asıl borçlu arasında genel kredi sözleşmesi düzenlendiği, davalıya nakit ve gayrinakit krediler kullandırıldığı, davacı bankanın kat ihtarından sonra fakat takip tarihinden önce nakde dönen 2 adet çek sorumluluk tutarı 2.820-TL de dahil olmak üzere ticari kredilerden kaynaklanan 307.161,28-TL asıl alacak, 11.978,62-TL işlemiş faiz, 598,93-TL BSMV olmak üzere toplam 319.738,83-TL nakit ve ... kart ve esnek ticari hesap kaynaklı 60.052,02-TL asıl alacak, 1031,78-TL işlemiş faiz, 51,59-BSMV, 758,76-TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 61.894,15-TL nakit, iade edilmeyen 15 adet çek için toplam 23.620-TL gayrinakit alacağın deposu yönünden eldeki davanın açıldığı, mahkemece ticari krediler yönünden 304.127,81-TL asıl alacak, 8.994,62-TL işlemiş faiz 449.72-TL BSMV olmak üzere 313.572,15-TL yönünden, esnek ticari kredi ve ...

kart yönünden 59.452,38-TL asıl alacak, 1.124,18-TL işlemiş faiz, 56,07-TL BSMV 758,76 masraf olmak üzere 61.391,39-TL yönünden itirazın iptaline, gayrinakit alacak depo talebi ve fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Hükme karşı davacı banka tarafından; kat ihtarnamesinde diğer alacaklar olarak gösterilen 243,47-TL, nakde dönen 2 adet çek tutarı 2.820-TL, gayrinakit depo talebi, esnek ticari kredi ve kredi kartından kaynaklanan nakit alacaklarda hesap katına kadar işlemiş faizin ana paraya eklenmemesi hususları istinaf konusu edilmiştir.Davacının takipte talep ettiği 243,47-TL alacak, hesap kat ihtarnamesinde kredi ekstre masrafı ile kredi ekstresi noter masrafına ilişkindir.

Ancak davacı banka tarafından herhangi bir makbuz ibraz edilmemiştir. Diğer taraftan davacı banka esnek ticari kredi ve ... kart kredilerinden kaynaklanan nakit alacaklarda hesap katına kadar işlemiş faizin ana paraya eklenmediğini ileri sürmekte ise de, davalının kök bilirkişi raporuna itirazı üzerine düzenlenen ek bilirkişi raporunda davacı bankanın bu talebi doğrultusunda kredili mevduat hesabından kaynaklanan alacak için alacak kapitalize edilerek hesaplama yapılmış, mahkemece de bu hesaplamaya riayet edilerek hüküm tesis edilmiştir. ... kart alacakları ile ilgili olarak ise 5464 S.lı Kanun'un 26. Maddesinde temerrüt hali de dahil olmak üzere, kart uygulamasından doğan borçlarda bileşik faiz uygulanmayacağı açıkça düzenlenmiştir.

Dolayısıyla bilirkişi tarafından kredi kartı alacakları yönünden faizler anaparaya dahil edilmeden yapılan hesaplamada bir isabetsizlik görülmemiştir. Bu nedenle davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Ancak, hesabın kat edilmesinden sonra icra takibi başlatılmadan önce karşılıksız çıkan iki adet çek nedeniyle davacı bankanın 12/02/2018 tarihinde toplamda 2.820-TL ödeme yaptığı davacı tarafından ibraz edilen çek suretleri ve banka dekontları ile sabittir. Dolayısıyla nakde dönüşen iki adet çek nedeniyle 2.820-TL nakit alacak ile bu kısma isabet eden icra takibine kadar 19,55-TL işlemiş faiz ile 0,97-TL BSMV'nin davacının alacağına ilavesi gerekirken bu kısım yönünden davanın reddi doğru olmamıştır.Diğer taraftan, gayrinakit alacak depo talebi yönünden yapılan incelemede ise;

taraflar arasındaki genel kredi sözleşmelerin 9.21 maddesinde "...Bankaca verilen çek karnelerindeki her bir çek yaprağı için Bankanın ilgili mevzuat gereğince ödemekle yükümlü olduğu tutarın, yetkili makamlarca artırılması durumunda oluşacak farkı, Bankaya derhal ve nakden yatırmayı, bu surette yatıracağı paranın da Bankaya rehinli olacağını kabul eder..." şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Bahsi geçen düzenlemeye göre bankaya iade edilmeyen çek yaprakları nedeniyle davalı asıl borçlunun depo sorumluluğu düzenlenmiş olup, bankaya iade edilmeyen 15 adet çek nedeniyle 23.260-TL yönünden gayrinakit alacak depo talebi yönünden davacı banka haklıdır. Bununla birlikte; 5941 Sayılı Çek Kanunu m.3/9 "Çekin, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi hâlinde, muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu sona erer." şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Dosyada yer alan banka sistem dökümlerinde çek defteri teslim tarihi 27/01/2015 olarak görünmekte olup çek basım tarihlerinin de en geç bu tarihler olabileceği dikkate alındığında 5 yıllık sürenin yargılama sırasında dolduğu anlaşılmaktadır. Davanın açıldığı tarih itibariyle davacı bankanın haklılığı mevcut ise de gayrinakit alacak talebinin yargılama sırasında konusuz hale geldiği anlaşılmaktadır. Ancak konusuz kalan gayrinakit alacak talebi yönünden davanın açıldığı tarih itibariyle davacı banka haklı bulunduğundan HMK'nın 331. maddesi uyarında yargılama giderlerinin takdirinde davacı lehine değerlendirme yapılması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle; mahkemece nakde dönüşen 2.820-TL çek yasal sorumluluk tutarı ile gayrinakit alacak depo talebi bakımından davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, bahsi geçen hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından davanın kısmen kabulüne, davalının itirazının;

ticari krediler yönünden 306.947,81-TL asıl alacak, 9.014,17-TL işlemiş faiz, 450,70-TL BSMV olmak üzere 316.412,68-TL yönünden iptaline, takibin bu miktar alacak üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek % 62,40 oranında temerrüt faizi ve faizin % 5 gider vergisi yürütülmek suretiyle devamına, esnek ticari kredi ve ... kart yönünden 59.452,38-TL asıl alacak, 1.124,18-TL işlemiş faiz, 56,07-TL BSMV, 758,76 masraf olmak üzere 61.391,39-TL alacak üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihiden itibaren işleyecek % 28,08 oranında temerrüt faizi ve faizin % 5 gider vergisi yürütülmek suretiyle devamına, nakit alacak yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine, kabul edilen 377.783,54-TL nakit alacağın % 20 si oranında hesaplanan 75.556,70-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, gayrinakit alacak depo talebi bakımından dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/884 Esas - 2020/702 Karar sayılı 22/10/2020 tarihli kararının, HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;"1-Nakit alacak yönünden; davanın kısmen kabulüne, tahsilde tekerrür olmamak üzere İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davalının yaptığı itirazın; -Ticari krediler yönünden, 306.947,81-TL asıl alacak, 9.014,17-TL işlemiş faiz 450,70-TL BSMV yönünden kısmen iptali ile takibin toplam 316.412,68-TL alacak bakımından, asıl alacak 306.947,81-TL'ye takip tarihinden itibaren işleyecek % 62,40 oranında temerrüt faizi ve % 5 BSMV uygulanmak suretiyle devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,-Esnek ticari kredi ve ...

kart yönünden, 59.452,38-TL asıl alacak, 1.124,18-TL işlemiş faiz, 56,07-TL BSMV, 758,76 masraf yönünden kısmen iptaline, toplam 61.391,39-TL alacak bakımından, asıl alacak 59.542,38-TL'ye takip tarihinden itibaren işleyecek % 28,08 oranında temerrüt faizi ve % 5 BSMV uygulanmak suretiyle devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, Kabul edilen nakit asıl alacağın alacağın %20'si oranında hesaplanan 73.280,03-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2-Gayrinakit alacak yönünden; alacak konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,"İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;"Alınması gereken nakit alacak için 25.806,39-TL, gayrinakit alacak için 427,60-TL olmak üzere toplam 26.233,99-TL karar harcından 3.548,01-TL peşin harç, 1.460,37-TL tamamlama harcı, 1.912,33-TL icra veznesine yatan harç olmak üzere toplam 6.920,71-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 19.313,28-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,Davacı tarafından yatırılan 6.956,61‬-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından yapılan 1.200-TL bilirkişi ücreti ve 166,35-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.366,35-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 1.352-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, Nakit alacak yönünden davacı lehine taktir olunan 58.667,53-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Nakit alacak yönünden davanın reddolunan kısmı üzerinden davalı lehine taktir olunan 3.849,44-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Gayrinakit alacak yönünden davacı lehine taktir olunan 17.900-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Davacı tarafça yapılan 49,50-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

01/02/2024