Banka / kredi / finans
5411 sK · 6362 sK · 6750 sK · TBK 515-519 · TMK 962-969 · 1515 karar (agac.json bildirimi: 751)
Alt başlıklar:
Kredi sözleşmeleri (genel ve ticari kredi) 388Teminat mektubu ve gayrinakdi krediler 144Mevduat ve bankacılık işlemleri 59Sermaye piyasası (kaldıraçlı işlemler, türev araçlar) 42Ticari işlemlerde taşınır rehni 1
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 78Hak düşürücü süre 59Zamanaşımı 33Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 128
-
Geçerli vekaletnameye uygun kredi kullandıran bankanın sorumsuzluğu
2021/3374 E. 2022/7370 K.
Bozuldu
Kişi, vekaletname ile bir kişiyi bankalardan adına kredi kullanmaya yetkilendirmişse, bu geçerli vekaletnameye uygun olarak kullandırılan kredilerden sorumludur. Banka geçerli vekaletnameye ve içeriğine uygun işlem yaptığı sürece kusurlu sayılmaz; bankanın güven kurumu olması, vekaletname içeriğinde açıkça yetki verilen hususlarda ayrıca araştırma veya asilden teyit alma zorunluluğu doğurmaz.
menfi tespitistirdatvekaletnamevekaleten kredi kullandırımıbankanın özen yükümlülüğügüven kurumu
-
İlk talepte ödemeli teminat mektubunda tazmin şartının muhatabın beyanı olması ve bankanın belge üzerinden inceleme yükümü
2021/3137 E. 2022/8231 K.
Onandı
İlk talepte ödeme kayıtlı teminat mektubunda tazmin şartı, malların sözleşmeye uygun teslim edilmiş olması değil, teslim edildiğinin muhatap tarafından beyan edilmesidir; banka belgeler üzerinden inceleme yapar, işin/malın gerçekten teslim edilip edilmediğini araştırmakla yükümlü değildir. Teminat mektubu sebep-sonuç ilişkisinden bağımsız (soyut) olduğundan, muhatabın uygun beyanla talebi üzerine yapılan ödeme hukuka aykırı sayılmaz.
ilk talepte ödemeli teminat mektubuşartlı teminat mektubuURDG 758belge üzerinden incelemesoyutluk (sebep-sonuçtan bağımsızlık)muhatabın beyanı
-
İlk talepte ödemeli avans teminat mektubunda ayrıca açıklama aranmaksızın ödeme yükümlülüğü
2021/3130 E. 2022/7056 K.
Bozuldu
İlk yazılı talep üzerine 'nakden ve tamamen ödeme' taahhüdü içeren avans teminat mektubunda, muhatabın ödeme talebi üzerine lehtarın avans koşullarını yerine getirmediği kendiliğinden anlaşılmış sayılır; banka, tazmin talebinde ayrıca 'avans iade yükümlülüğü yerine getirilmedi' ibaresi aramaksızın mektubu paraya çevirmek zorundadır.
avans teminat mektubuilk talepte ödemegaranti sözleşmesitazmin talebihakkın kötüye kullanılmasılikit delil
-
Üçüncü kişi banka haciz müzekkeresi tebliğ tarihindeki mevcutla sorumludur
2021/3407 E. 2022/7128 K.
Onandı
Haciz müzekkeresi tebliğ edilen üçüncü kişi banka, tebliğ tarihindeki mevcutla sorumludur; bildirmesi gereken tutarı eksik bildirdiği ölçüde doğan zarardan sorumlu olur. Müzekkerenin tebliğinden sonra doğrudan tahsilat hesabına yatan ve bir hukuki ilişkiye bağlı olmayan, borçlusu belli olmayıp sırf ümit ve ihtimale dayanan paralar müstakbel alacak sayılamayacağından haczedilmiş kabul edilemez.
üçüncü kişinin sorumluluğuhaciz müzekkeresimüstakbel (beklenen) alacakdoğrudan tahsilat sistemieksik bildirim
-
Kredinin erken kapatılması bankanın kabulüne bağlıysa kur farkı zararı doğmaz
2021/1057 E. 2022/6902 K.
Onandı
Sözleşmede kredinin erken kapatılması bankanın kabulüne bağlıysa banka erken kapamayı reddedebilir ve bundan doğan kur farkı, fırsat maliyeti ve varlıkların düşük bedelle satışı gibi zararlardan sorumlu tutulamaz. Genel işlem koşulu denetimi, ancak 6098 sayılı TBK'nın yürürlüğünden sonraki ve sözleşme öncesi gerekli bilgilendirmenin yapılmadığı sözleşmelerde gündeme gelir. Borcun tamamı ödenmeden TMK 883 uyarınca ipoteğin fekki istenemez.
kredinin erken kapatılmasıgenel işlem koşullarıipoteğin fekkiilliyet bağıtaleple bağlılık
-
İtirazdan feragat halinde temyiz incelemesiz tetkiksiz iade (HMK 310/3)
2021/3391 E. 2022/7169 K.
Diğer usuli işlem
Temyiz aşamasında, vekaletnamesinde HMK 74 uyarınca feragat yetkisi bulunan vekilin icra takibine itirazdan feragat etmesi halinde, dosya temyiz incelemesi yapılmaksızın HMK 310/3 uyarınca feragat konusunda karar verilmek üzere mahkemesine tetkiksiz iade edilir.
-
Teminat mektubu bedelinin kısmen iadesinde alacak hesabı ve mükerrer faiz
2021/2413 E. 2022/6594 K.
Düzelterek onandı
Tazmin edilen teminat mektubu bedelinin bir kısmı icra takibinden sonra dava öncesinde iade edilmişse banka alacağı iade (kısmi ödeme) tarihi itibariyle belirlenmeli ve bu tarihten faiz işletilmelidir; iade düşülüp kalan miktara ayrıca takip tarihinden faiz işletmek mükerrerlik oluşturur. İstinaf başvurusunun kabulüyle ilk derece hükmü kaldırılıp yeniden hüküm kurulduğunda vekalet ücreti, BAM'ın karar tarihinde yürürlükteki AAÜT'ye göre nispi olarak yeniden takdir edilmelidir; yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu tür yanlışlık HMK 370/2 uyarınca…
teminat mektubu tazminimüteselsil kefaletmükerrer faizfaiz başlangıç tarihinispi vekalet ücretidüzelterek onama
-
Genel kredi kefaletinde şekil şartı ve ispat yükü (818 sayılı BK)
2021/1573 E. 2022/6277 K.
Onandı
818 sayılı Borçlar Kanunu döneminde düzenlenen kefalette kefilin el yazısı, kefalet limiti ve eş muvafakati şekil şartları aranmaz; müteselsil kefil sözleşme limiti kapsamında temerrüdün sonuçlarıyla bağlıdır. Borçlu olunmadığını veya borcun ödendiğini ispat yükü davalıdadır; alacaklının usulüne uygun tutulan ticari defterleri lehine delildir. Likit alacakta haksız itiraz, İİK 67/2 uyarınca alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatını gerektirir.
müteselsil kefaletkefalet limitikefalette şekil şartıispat yüküticari defterlerin delil değerilikit alacak
-
Şirket yetkilisinin şahsi kefaletinin geçerliliği ve kefilin temerrüdü
2021/1961 E. 2022/6290 K.
Onandı
Şirket adına çekilen krediye şahsen kefil olan şirket yetkilisinin kefaleti, şekil şartlarını taşıyorsa ve yazıların el ürünü olduğu tespit edilmişse geçerlidir; eş rızası gerekmese de alınmışsa geçerliliği güçlenir ve kefalet limitinin asıl borç sorumluluğunu aşması geçerliliği etkilemez. Asıl borçluyla birlikte kefile de kat ihtarı tebliği kefili temerrüde düşürür; sözleşmede muacceliyet kaydı varsa banka spot krediyi vadesinden önce geri çağırabilir ve sorumluluk, fiilen uygulanan faiz oranı ile kat ihtarındaki tutarla bağlı olmaksızın tespit edilen…
müteselsil kefaleteş rızasımuacceliyet / kat ihtarıtemerrütspot krediicra inkar tazminatı
-
Temyizde vekaletname eksikliği nedeniyle dosyanın mahalline geri çevrilmesi
2022/4716 E. 2022/6665 K.
Diğer usuli işlem
Hükmü temyiz eden vekilin vekaletnamesi bulunmuyor ve tamamlanamıyorsa, avukatla temsil edilemeyen tarafa temyiz dilekçesi bizzat tebliğ edilip temyiz süresi beklenmek üzere dosya, esasa girilmeden mahalline geri çevrilir.
vekaletname eksikliğiasile tebligatdosyanın mahalline geri çevrilmesi
-
Mirası reddeden kefil mirasçısı yönünden taraf teşkili
2021/1469 E. 2022/6008 K.
Bozuldu
Mirasını kayıtsız koşulsuz reddeden yasal mirasçı, mirasın reddinin geriye etkili olması nedeniyle mirasçı sıfatını taşımaz; bu kişinin muris yerine davalı olarak gösterildiği hallerde taraf teşkili gözetilmeli, doğru taraf oluşturulmadan hüküm kurulmamalıdır.
mirasın reddigeriye etkili sonuçtaraf teşkilimüteselsil kefalet
-
Iflas tasfiyesi
2021/3566 E. 2022/5543 K.
Kısmen onandı, kısmen bozuldu
iflas tasfiyesiiflas idaresii̇i̇k 194tahsilde tekerrür olmamasıhaksız fiil sorumluluğutahsilde tekerrür
-
Sözleşmede erken kapama opsiyonu/oranı düzenlenmese de fahiş olmayan erken kapama ücretinin talep edilebilmesi
2020/6728 E. 2022/5295 K.
Onandı
Kredi sözleşmesinde erken kapama opsiyonu ve komisyon oranı düzenlenmemiş olsa dahi, faizlerin düştüğü dönemde uzun vadeli kredinin erken kapatılması bankanın fonlama maliyetini artırarak zararına yol açtığından, hakkını saklı tutan banka emsal uygulamalara uygun ve fahiş olmayan erken kapama ücretini (kefiller yönünden kefalet limitini aşmamak kaydıyla) talep edebilir.
erken kapama komisyonu/cezasımüşterek borçlu müteselsil kefilkefalet limitifahiş oranbankacılık uygulaması
-
Teminat mektubunun iadesiyle konusuz kalan davada gidere davacı katlanır
2021/469 E. 2022/4672 K.
Onandı
Dava açıldıktan sonra tespite konu teminat mektubu davacı tarafından iade edilirse dava konusuz kalır ve esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir; davanın açılmasına davalı sebebiyet vermediği ve davacının tespit istemekte hukuki yararı da bulunmadığından yargılama gideri ve vekalet ücreti davalı lehine yüklenir.
konusuz kalmakarar verilmesine yer olmadığınateminat mektubu komisyonuyargılama giderine katlanmadavanın açılmasına sebebiyet
-
Teminat mektubunun tazmininde riskin gerçekleştiği yazılı talepte belirtilmezse bankanın ödeme yükümlülüğü doğmaz
2020/8514 E. 2022/3818 K.
Onandı
Teminat mektubunun tazminini isteyen lehtarın yazılı talebinde, lehtarın garanti edilen yükümlülüğünü yerine getirmediğinin (borcun vadesinde ödenmediğinin) belirtilmesi zorunludur; yalnızca teminat mektubunun nakde çevrilmesini isteyen, riskin gerçekleştiğini ortaya koymayan bir talep bankanın ödeme yükümlülüğünü doğurmaz.
teminat mektubutazmin talebiriskin gerçekleşmesibankanın ödeme yükümlülüğü
-
Akreditif amirinin ödeme koşulu belgeyi kendi kusuruyla düzenlememesi hakkın kötüye kullanılmasıdır
2020/6160 E. 2022/3230 K.
Kısmen onandı, kısmen bozuldu
Akreditifte, ödemenin koşulu olan belgeyi (örn. C sertifikası) düzenlemesi gereken akreditif amiri, edimini tam olarak ifa eden lehdara karşı, kendi kusurundan (projeyi durdurma) doğan durumu ileri sürerek belgeyi düzenlemekten kaçınırsa TMK 2 anlamında hakkını kötüye kullanmış olur ve borçlu sayılır; sözleşmede düzenlenmeyen hal boşluğu genel hukuk kuralları ile doldurulur. İstinaf başvurusunda itiraz edilmeyen hüküm kısmı Bölge Adliye Mahkemesince re'sen değiştirilip hükümden çıkarılamaz.
akreditifakreditif amiri / lehdarödeme koşulu belgesi (C sertifikası)sözleşme boşluğunun doldurulmasıhakkın kötüye kullanılması (TMK 2)istinaf incelemesinin sebeplerle sınırlılığı
-
Harçtan muaf olmayan davacı bankadan harç alınmamasının kamu düzenine aykırılığı
2020/7817 E. 2022/3121 K.
Bozuldu
Harçtan muaf olmayan davacıdan (banka) istinaf başvurusuna ilişkin harcın alınmaması kamu düzenine ilişkin olup, temyiz incelemesinde re'sen bozma sebebidir.
-
Reddedilen meblağın temyiz kesinlik sınırı altında kalması nedeniyle temyiz isteminin reddi
2022/2757 E. 2022/3631 K.
Temyiz istemi usulden reddedildi
Bölge Adliye Mahkemesince reddedilen meblağ, karar tarihindeki temyiz kesinlik sınırının altında kalıyorsa karar HMK 362/1-a uyarınca kesindir; kesin karara yönelik temyiz istemi hakkında Yargıtay da (HMK 366 delaletiyle 346/2 uyarınca) ret kararı verebilir.
temyiz kesinlik sınırıkesin kararmiktar yönünden temyiz reddi
-
6100 sayılı HMK'da karar düzeltme yolunun bulunmaması nedeniyle talebin reddi
2021/6214 E. 2022/3074 K.
Karar düzeltme istemi reddedildi
6100 sayılı HMK'da karar düzeltme yolu bulunmadığından ve HMK Geçici 3/2 yoluyla HUMK 440'ın uygulanmasını gerektiren bir hal olmadığından karar düzeltme talebi reddedilir.
-
HMK'da karar düzeltme yolunun bulunmaması ve onama ilamındaki vekalet ücreti hatasının HMK 305 ile düzeltilmesi
2022/2233 E. 2022/2748 K.
Karar düzeltme istemi reddedildi
6100 sayılı HMK'da karar düzeltme yolu bulunmadığından ve HMK Geçici 3/2 yoluyla HUMK 440'ın uygulanmasını gerektiren bir hal olmadığından karar düzeltme talebi reddedilir. Öte yandan onama ilamında vekalet ücretinin yükletildiği tarafa ilişkin maddi hata, temyiz incelemesinin sonucuna göre HMK 305 uyarınca düzeltilebilir.
karar düzeltmetavzihmaddi hata düzeltimiduruşma vekalet ücreti
-
Kefalet ile dayanağı kredi sözleşmesi arasındaki irtibatın eksik incelenmesi nedeniyle bozma
2020/5616 E. 2022/2832 K.
Bozuldu
Kefil aleyhine açılan menfi tespit davasında, imzalanan limit artırım sözleşmesi ile onun dayanağını oluşturan genel kredi sözleşmesi arasındaki irtibat, sözleşme asılları ve banka kayıtları üzerinde uzman bilirkişi incelemesiyle araştırılmadan, eksik incelemeye dayanılarak hüküm kurulamaz.
menfi tespitmüteselsil kefaletlimit artırım sözleşmesikefalet limitieksik inceleme
-
Sözleşmede oran belirtilmeyen erken kapama komisyonunda hakkaniyet denetimi
2020/1510 E. 2022/1743 K.
Bozuldu
Genel kredi sözleşmesinde erken kapama komisyon oranı belirlenmemişse, bankanın ücret talep hakkı bulunsa da oran sözleşmeden tespit edilemez; müşteri tacir olsa dahi komisyonun hakkaniyete uygun olması gerektiğinden, diğer bankaların erken ödeme hâlinde uyguladıkları oranlar sorulup emsal uygulamalar araştırılarak tahsil edilen ücretin hakkaniyete uygunluğu denetlenmelidir.
erken kapama komisyonugenel işlem koşuluhakkaniyet denetimibasiretli taciremsal banka uygulaması
-
Müşteri çalışanının ağır kusuru, bankanın özen sorumluluğu ile illiyet bağını keserse banka sorumlu tutulamaz
2020/5339 E. 2022/2236 K.
Onandı
Bankacılık hizmetleri sözleşmesi vekalet niteliğinde olup banka TBK 506/2 uyarınca sadakat ve özenle hareket etmek, kusursuzluğunu ispatla sorumluluktan kurtulmakla yükümlüdür. Talimatların yetkilinin imzasını taşıdığı, sahtelik tespit edilemediği ve müşterinin uzun süre itirazsız kalarak zımnen icazet verdiği hâllerde; müşteri çalışanının ceza ile sabit ağır kusuru, zararın oluşumunda bankanın özen sorumluluğuyla illiyet bağını kesecek ağırlıktaysa banka sorumlu tutulamaz.
bankanın özen yükümlülüğüvekalet sözleşmesiilliyet bağının kesilmesizımni icazetağır kusursahte talimat
-
Banka, müşteriye bildirim ve icazet olmadan komisyon oranını tek taraflı ve fahiş biçimde artıramaz
2020/5246 E. 2022/1704 K.
Onandı
Banka, teamül ve taraf mutabakatına uygun komisyon oranını, müşteriye bildirim yaparak ve onun icazetini alarak uygulayabilir; müşteriye bildirilmeden tek taraflı ve fahiş komisyon artırımı sözleşmeden doğan yetkinin kötüye kullanılması ve dürüstlük kuralına aykırılık oluşturur. Bu hâlde fiilen uygulanan oran esas alınır.
teminat mektubu komisyonutek taraflı oran artırımıdürüstlük kuralıkefil sorumluluğuitirazın iptali
-
Temyiz kesinlik sınırının altında kalan hükmün temyiz edilemezliği
2021/9109 E. 2022/880 K.
Temyiz istemi usulden reddedildi
Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihindeki temyiz kesinlik sınırının altında kalan hükümler HMK 362/1-a uyarınca kesindir; kesin nitelikteki kararların temyiz istemi, HMK 366 delaletiyle 346/2 uyarınca Yargıtayca da miktar yönünden reddedilebilir.
-
Uygun illiyet bağı
2020/1470 E. 2022/695 K.
Onandı
uygun illiyet bağısorumluluk davasımutabakatdavanın konusuilliyet bağımaktu vekalet ücreti
-
Alacak | Tahsil
2013/3742 E. 2013/17189 K.
Kısmen onandı, kısmen bozuldu
-
Riskleri hakkında bilgilendirilen ve icazet veren müşterinin türev işlem zararlarına katlanması
2020/1265 E. 2022/410 K.
Onandı
Çerçeve sözleşme ve risk bildirim formuyla riskleri konusunda bilgilendirilen, daha önce benzer işlemler yapmış ve piyasa bilgisine sahip müşteri bakımından banka aydınlatma ve özen yükümünü ihlal etmiş sayılmaz; kâr edilen işlemlere itiraz etmeyip zarar edilince geçersizlik ileri sürmek korunamaz ve üstlenilen riskten doğan zarara müşteri katlanır. Davacının işlemlere icazet vermesi de tazminat talebini engeller.
türev/opsiyon işlemleriaydınlatma yükümüözen yükümürisk bildirim formuicazetyüksek riskli işlem
-
Bankanın mevduatı mahkemece belirlenen tevdi mahalline depo ederek borçtan kurtulması
2020/6349 E. 2022/219 K.
Onandı
Ödemenin hangi hak sahibine yapılacağı konusunda haklı belirsizlik bulunduğunda banka, mevduatı mahkemece belirlenen tevdi mahalline depo ederek TBK 111 uyarınca borcundan kurtulur ve sorumluluğu sona erer; bu durumda zarar unsuru gerçekleşmez, hak sahibi ancak sahiplik belirlenmesine yönelik ayrı bir davadan sonra tevdi mahalinden alacağını alabilir.
tevdi mahalli / depoifa (TBK 111)atanmış mirasçıvasiyetnamebanka mevduatı
-
Menfi tespit | İtirazın iptali
2020/4536 E. 2021/7305 K.
Bozuldu
mükerrer takipödeme emri tebliğigenel zamanaşımıödeme emriborçlu olunmadığının tespitimükerrerlik