Banka / kredi / finans
5411 sK · 6362 sK · 6750 sK · TBK 515-519 · TMK 962-969 · 1507 karar (agac.json bildirimi: 751)
Alt başlıklar:
Kredi sözleşmeleri (genel ve ticari kredi) 388Teminat mektubu ve gayrinakdi krediler 144Mevduat ve bankacılık işlemleri 59Sermaye piyasası (kaldıraçlı işlemler, türev araçlar) 42Ticari işlemlerde taşınır rehni 1
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 78Hak düşürücü süre 59Zamanaşımı 33Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 128
-
Sözleşmenin haksız feshinde mahrum kalınan kâr kaybının hesabı
2020/1273 E. 2022/1796 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Süresi belirli bir sözleşmenin taraflarca öngörülen usule uygun feshedilmemesi halinde sözleşme kendiliğinden aynı süreyle uzar ve sonradan yapılan fesih bildirimi geçmişe değil ancak geleceğe etkili sonuç doğurur. Haksız fesih nedeniyle mahrum kalınan kâr kaybı talebinde, zarar gören TBK 52/1 uyarınca zararın azaltılması için makul çaba göstermekle yükümlü olup, faaliyet alanı bölgesel kısıtlamaya tabi olmayan bir sektörde makul sürede yeni iş bulunabileceği kabul edilerek tazminat süresi sınırlandırılabilir. Ticari faaliyet için aktife kazandırılan…
mahrum kalınan kâr kaybıhaksız fesihzararı azaltma yükümlülüğü (TBK 52/1)ticari defterlerin delil niteliğisözleşmenin kendiliğinden uzaması
-
KKDF kesintisinde bankanın pasif husumeti ve istisna ispat yükü
2020/440 E. 2022/1782 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
KKDF kesintisi bankanın hesaplarına giren bir bedel olmayıp Maliye Bakanlığı'na aktarılan bir tutar olsa da, kesintiyi bizzat hesaplayıp müşteriden tahsil eden banka, bu işlem nedeniyle açılan davada pasif husumet ehliyetine sahiptir; sırf kesintinin nihai olarak kamu kurumuna aktarılıyor olması, bankanın davada taraf sıfatını ortadan kaldırmaz. Öte yandan, gerçek kişi kredi borçlusunun KKDF istisnasından yararlanabilmesi için kredinin veya elde edilen iktisadi kıymetin fiilen ticari/mesleki faaliyette kullanıldığının ispatı gerekir; bu ispat yükü…
Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu (KKDF)pasif husumet ehliyetidosya masrafı/komisyon kesintisiistisna/muafiyet ispat yükügenel kredi sözleşmesiıslah
-
Kredi erken kapama komisyonunun genel işlem koşulu niteliği ve emsal banka oranları
2020/493 E. 2022/1771 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari kredi sözleşmesinde erken ödeme/kapama halinde banka tarafından komisyon alınabileceği düzenlenmiş ancak oran belirtilmemişse: (i) müşteri sözleşme öncesinde genel işlem koşullarına dair bilgilendirilmiş ve sözleşme örneği kendisine teslim edilmişse, komisyon hükmü genel işlem koşulu olarak geçersiz sayılmaz; (ii) matbu sözleşmenin ilk ve son sayfalarında imza bulunması ve sayfalar arasında uyumsuzluk olmaması halinde, komisyon maddesini içeren ara sayfada imza bulunmaması tek başına hükmü geçersiz kılmaz; (iii) sözleşmede oran belirlenmediği ve…
erken ödeme komisyonugenel işlem koşuluemsal banka uygulamasıcari hesap/ticari kredi sözleşmesiBSMVmatbu sözleşme
-
Protokolle yapılandırılan kredi borcunda faiz alacağının likit olmaması
2020/1017 E. 2022/1795 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir alacağın likit olup olmadığının belirlenmesinde, alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için gerekli tüm unsurların bilinip bilinmediği esas alınır; borçlu tarafça asıl alacağa itiraz edilmeyip sadece faiz oranı ve miktarına itiraz edilmesi, alacaklının hesabı kat etmesine rağmen taksitleri kararlaştırılan gecikme faiziyle kabul etmeye devam etmesi gibi hususlar faiz alacağının likit sayılmamasını gerektirir; likit olmayan alacak için icra inkar tazminatına hükmedilemez. Alacaklının kötüniyet…
itirazın iptalilikit alacakicra inkar tazminatıkötüniyet tazminatıgenel kredi sözleşmesiprotokol ile borcun yapılandırılması
-
Kredi sözleşmesinin tüketici işlemi olup olmadığı araştırılmadan görev tespiti yapılmaması
2022/2011 E. 2022/1740 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Menfi tespit davasında, takibe konu kredi borcunun ihtiyaç kredisi/tüketici işlemi niteliğinde olup olmadığı araştırılmadan asliye ticaret mahkemesince görevli olunduğu kabul edilerek esas hakkında hüküm kurulamaz; görev kamu düzenine ilişkin bir dava şartı olduğundan, kredi sözleşmesinin türü (ticari kredi ise asliye ticaret mahkemesi, tüketici kredisi ise tüketici mahkemesi görevli olacak şekilde) belirlenip göreve ilişkin dava şartı bu doğrultuda incelenmelidir; bu araştırma yapılmadan verilen esasa ilişkin karar kaldırılır.
menfi tespitgörevdava şartıkamu düzenitüketici işlemire'sen inceleme
-
Akreditif amirinin sözleşmeye aykırılığı amir bankayı bağlamaz
2022/1638 E. 2022/1738 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Belgeli bir akreditifte, akreditif amirinin lehdarla olan temel sözleşmeye aykırı davranması (örneğin gerekli sertifikayı düzenlememesi), UCP 600 m.4/a uyarınca akreditifin temel sözleşmeden bağımsızlığı ilkesi gereği amir bankayı bağlamaz; taraflarca serbest iradeyle akreditif metnine dahil edilen bir belge şartı, tacir olan lehdarın bu hükme karşı çıkmamış olması nedeniyle mahkemece hukuki boşluk gerekçesiyle doldurulamaz ve bu şartın hakim kararıyla ikame edilmesi bankaya karşı ileri sürülemez. Akreditif amiri ile kredi ilişkisi bulunan bankanın,…
akreditifUCP 600temel ilişkiden bağımsızlık ilkesiC sertifikasıhakkın kötüye kullanılması (TMK m.2)organik bağ
-
Kefalet miktarı belirtilmeyen kefalet beyanı geçersizdir
2020/586 E. 2022/1700 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Para borcuna ilişkin icra takibi ve itirazın iptali davasında, borcun para borcu niteliği nedeniyle alacaklının ikametgahındaki mahkeme ve icra daireleri yetkilidir. Kredi sözleşmesi mülga Borçlar Kanunu döneminde kurulmuşsa, kefalet beyanında kefilin sorumlu olacağı miktarın açıkça yazılı olmaması halinde kefalet sözleşmesi/beyanı geçersizdir ve kefil borç altına girmez; bu husus istinafta re'sen düzeltilerek kefil yönünden davanın reddine karar verilebilir. Kat ihtarındaki makul süre ve uygulanan akdi/temerrüt faiz oranlarının ilgili TCMB tebliğlerine…
itirazın iptalikefalet sözleşmesinin şekle bağlılığıkefalet miktarının belirliliği818 sayılı Borçlar Kanunuhak düşürücü süreyetkili mahkeme
-
Yetkisiz icra dairesi tespiti hatalı; ifa yeri şubesi esas alınmalı
2022/2256 E. 2022/1695 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Genel kredi sözleşmesinde yetkili mahkeme/icra dairesi belirlenmemişse, kredi borcunun ifa yeri kredinin kullandırıldığı banka şubesinin bulunduğu yerdir; icra takibi bu yerdeki icra dairesinde açılabilir ve dava şartı yönünden yetkisizlik gerekçesiyle usulden reddedilemez.
yetki itirazıdava şartıifa yerigenel kredi sözleşmesiyetkili icra dairesiusulden ret
-
Yetkisizlik kararı kesinleşmeden önce ihtiyati tedbir talebinin yetkili mahkemesi
2022/2237 E. 2022/1683 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati tedbir talebi henüz hiçbir mahkemede esas olarak kaydedilmemiş bir dava için yapılmışsa, HMK 390/1 uyarınca talebin tevzi edildiği mahkeme, davanın esasına bakmaya yetkili ve görevli mahkeme sayılır; yetkisizlik/görevsizlik kararının henüz kesinleşmemiş olması bu sonucu değiştirmez. Ayrıca, teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin tedbiren engellenmesi talebinde, tedbir isteyenin kusuru bulunmadığı ve gecikme sebebiyle ciddi zarar doğma ihtimali dosya kapsamıyla desteklendiğinde, yaklaşık ispat şartı HMK 389 bakımından sağlanmış kabul edilir.
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatyetkisizlik kararıteminat mektubugeçici hukuki korumaHMK 390
-
Kesin ve süresiz teminat mektubunda riskin sona ermesi ve zamanaşımı
2020/363 E. 2022/1667 K. ·
Tespitkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kesin ve süresiz teminat mektuplarında zamanaşımı süresi TBK 146. madde uyarınca 10 yıldır ve bu süre, bankaya tazmin talebinde bulunulmasıyla borcun muaccel olduğu tarihten itibaren işlemeye başlar; tazmin talebi bulunmadıkça zamanaşımı işlemez. Teminat mektubu, hangi somut riske karşı verilmiş ise ancak o riskin gerçekleşmesi halinde paraya çevrilebilir; teminat altına alınan işlemin/riskin ortadan kalktığı (tedbirin kaldırılması, mektubun muhatap tarafından bankaya iadesi gibi) usulüne uygun şekilde ortaya konulduğunda, banka yönünden mektuptan…
teminat mektubukesin ve süresiz teminat mektubumuarazanın menizamanaşımımuacceliyetihtiyati tedbir
-
Erken kredi kapama komisyonunun hakkaniyete uygunluğu ve emsal banka oranları
2022/1221 E. 2022/1655 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Genel kredi sözleşmesinde erken kapama komisyon oranı belirlenmemişse ve bu hüküm haksız şart niteliğinde kabul edilse dahi, oluşan boşluk bankanın ilan ettiği oranlar veya emsal banka uygulamaları ile doldurulur; taraflar tacir olsa da bankaca tahsil edilen erken kapama komisyonunun hakkaniyete uygun olması gerekir ve bu uygunluk, diğer bankaların benzer işlemlerde uyguladığı ortalama oranlarla denetlenir; ortalamayı aşan kısım fahiş kabul edilerek davacıya iadesine hükmedilir.
erken kapama komisyonugenel işlem koşuluhaksız şarthakkaniyet denetimiemsal banka uygulamasıavans faizi
-
Zimmet nedeniyle alınan teminat bonolarında fazla ödeme ve istirdat talebi
2020/998 E. 2022/1591 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Haksız fiilden (zimmet) kaynaklanan bir alacakta borçlu tarafından yapılan tahsilatlar, ayrıca ihtara gerek olmaksızın haksız fiil tarihinden itibaren işlemeye başlayan faiz ve ferilerine öncelikle mahsup edilir (BK 84/TBK 100); bu nedenle borçlunun salt asıl zarar/zimmet miktarını esas alarak fazla ödeme yaptığını ileri sürmesi, tahsilatların önce faize mahsup edildiği gözden kaçırıldığında yanıltıcı olur ve istirdat talebini haklı kılmaz. Kambiyo senedine dayalı icra takibinde alacaklı taraf takip talebinde belirli bir faiz oranı (örn. reeskont) talep…
menfi tespitistirdatzimmethaksız fiilkambiyo senedine dayalı icra takibitahsilatın faize mahsubu (BK 84/TBK 100)
-
Ticari kredide komisyon/masraf tahsilatının hukukilik denetimi kriterleri
2020/282 E. 2022/1566 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari kredi sözleşmelerinde bankaca alınan masraf/komisyonların hukukiliği denetlenirken önce sözleşmede belirlenen bir oran olup olmadığına, yoksa bankanın ilan ettiği oranlara, o da yoksa emsal banka uygulamalarına bakılır. Sözleşme ve ödeme planında belirlenen komisyon oranları dava dışında bırakılmışsa bunlar denetime konu edilmez. Uzun süreli ticari ilişki boyunca yapılan kesintilere itiraz edilmeksizin ödeme yapılmış olması ve tahsil edilen tutarların emsal banka ortalamasının altında kalması halinde, ilişkinin sona ermesinden sonra ileri sürülen…
komisyon ve masraf tahsilatısözleşme özgürlüğüTCMB Tebliği (2006/1-2014/6)genel işlem koşullarıemsal banka uygulamasıihtirazi kayıt
-
Ticari defter delili: karşı tarafın defter sunmaması, banka havalesi karinesini çevirmez
2020/244 E. 2022/1576 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Ticari defter delili değerlendirmesinde, karşı tarafın ticari defterlerini ibrazdan kaçınması, defter sahibi tarafın tüm iddialarının kendiliğinden ispatlanmış sayılması sonucunu doğurmaz; münhasıran karşı tarafın defterlerine dayanılmayan alacak kalemleri yönünden ayrıca ispat aranır. Banka havalesi yoluyla yapılan ödemenin mevcut bir borcun ifası sayılacağına dair yasal karine, taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinin karşılıklı ve sürekli havale trafiğiyle yürütüldüğü, havale tarihinde ödemeyi yapan tarafın alacaklı (borçlu değil, tam tersi)…
itirazın iptaliticari defter deliliHMK 222ispat yükühavale karinesicari hesap ilişkisi
-
Eksik harç ve aktif dava ehliyeti nedeniyle re'sen kaldırma
2020/127 E. 2022/1530 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Harçla ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup mahkemece kendiliğinden gözetilmelidir; dava değeri, tarafın nihai talebine ve davanın gerçek konusuna göre (somut olayda cihazın satış bedeli) belirlenmeli, yanlış bir tutar (örn. onarım bedeli) üzerinden harç tamamlatılarak davaya devam edilmemelidir. Ayrıca, finansal kiralama yoluyla edinilen bir malın ayıbına dayalı sözleşmeden dönme ve bedel iadesi davasını kiracının açabilmesi için, malın mülkiyetinin kiracıya geçmiş olması veya finansal kiralama şirketinin davaya yetki/icazet vermiş olması…
dava değerinispi harçeksik harçre'sen incelemeaktif dava ehliyetifinansal kiralama
-
Genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan ihtiyati hacze itirazın reddi
2022/2098 E. 2022/1528 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu için, ihtiyati haciz talebinden önce başlatılan icra takibinin itiraz üzerine durmuş olması, İİK 257 koşulları gerçekleştiği sürece ihtiyati haciz istemine ve kararına engel oluşturmaz; takipten sonra ihtiyati haciz kararı verildiğinden İİK 264 anlamında hükümsüzlükten söz edilemez. İpotekle temin edilen alacak kısmı düşüldükten sonra kalan bakiye için açılan ilamsız takipte ihtiyati haciz istenmesi, aynı belgelere dayalı ipoteğin paraya çevrilmesi takibiyle mükerrerlik oluşturmaz. Para borcu…
ihtiyati hacizyaklaşık ispatihtiyati haciz kararına itirazpara borcunda ifa yerişubenin yetkisigenel kredi sözleşmesi
-
Finansal kiralamada kiracının satıcıya karşı ayıp talebinde aktif husumeti
2022/2072 E. 2022/1529 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralama süresince kiralayana (finansal kiralama şirketine) aittir; kiracının ayıptan doğan haklarını satıcıya karşı kullanabilmesi, bu hakların kiralayan tarafça kendisine devredilmiş olmasına bağlıdır. Böyle bir devir yoksa ve kiracı malın mülkiyetini/talep hakkını da sonradan kaybetmişse, satıcıya karşı dava açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmaz. Ayrıca, malın ayıplı olması nedeniyle onarımı üstlenen yetkili servise karşı bu sebeple talep yöneltilemez; dava dilekçesindeki talep esasına dayanmayan, sonradan…
finansal kiralamaayıplı malaktif husumet ehliyetipasif husumet ehliyetiiddianın değiştirilmesi yasağıdava ve talep hakkının devri
-
Erken kapama komisyonunun genel işlem şartı olmadığı ve mevzuata dayandığı
2022/2069 E. 2022/1520 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Genel kredi sözleşmesinde erken ödeme halinde bankanın kâr mahrumiyeti, zarar ve maliyetlerini müşteriden talep edebileceğine ilişkin hükmün oran belirtmemiş olması, bu hükmü genel işlem şartı haline getirmez; zira bankanın bu talep hakkı TTK 20. madde ve TCMB'nin ilgili tebliği uyarınca doğrudan mevzuattan kaynaklanmaktadır ve banka TCMB'ye bildirdiği oranı uyguladığı sürece komisyon tahsili geçerlidir. Ayrıca, ilk derece mahkemesince verilen kısmi kabul kararına karşı istinaf edilmeyen taraf yönünden bu karar kesinleşmiş olup, sonraki incelemede…
erken kapama komisyonugenel işlem şartıkazanılmış hakTCMB tebliğifaiz dışı menfaat ve komisyongenel kredi sözleşmesi
-
Teminat mektubunun lehtar tarafından iadesinde muhatabın rızası alınmalıdır
2020/293 E. 2022/1505 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Banka tarafından muhataba hitaben düzenlenen ve lehtara teslim edilen teminat mektubu ile garanti sözleşmesi kurulur; teminat mektubu lehtar tarafından bankaya iade edilse bile, bankanın bu iade nedeniyle riski tasfiye edip blokajı kaldırabilmesi için muhatabı önceden haberdar edip onun rızasını (ibrasını) alması gerekir. Bankanın bu bildirimi blokaj çözüldükten sonra yapması, yükümlülüğünü yerine getirdiği anlamına gelmez ve bankanın ağırlaştırılmış özen yükümlülüğü nedeniyle sorumluluğunu doğurur; bu durumda muhatabın kusuru bulunmadığı kabul edilir.
banka teminat mektubugaranti sözleşmesiüçüncü kişinin fiilini üstlenmekıymetli evrak niteliğirisk düşümüibra
-
Kredi alacağında yabancı tenfiz amaçlı davada hukuki yarar ve milletlerarası derdestlik
2020/187 E. 2022/1412 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir alacaklı, aynı alacak için başlattığı icra takibi kesinleşmiş olsa bile, alacağın yabancı bir ülkede tenfiz edilebilecek bir ilama bağlanması amacıyla ayrıca alacak davası açmakta hukuki yararı bulunur; kesinleşmiş takip bu davayı hukuki yarardan yoksun kılmaz. Ayrıca, iç hukukta açık bir yasal düzenleme bulunmadıkça, yabancı bir ülkede açılmış ve halen görülmekte olan bir dava, Türk mahkemesindeki aynı konulu dava için milletlerarası derdestlik dava şartı bakımından engel oluşturmaz; MÖHUK'ta bu konuda düzenleme yoktur ve yabancı mahkeme kararı…
hukuki yararmilletlerarası derdestlikdava şartıtenfizmüteselsil kefaletiflas erteleme
-
Kaldıraçlı işlemde teminat yeterliliği ve davalının kusuru bulunmadığı
2020/507 E. 2022/1439 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kaldıraçlı alım satım sözleşmelerinde, aracı kurumun Seri:... No:... sayılı Tebliğ'in 12. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca yatırımcıyı teminat tutarının üzerinde bir kayba uğratacak şekilde işlem yaptırmama yükümlülüğü, ancak fiilen gerçekleşen işlem büyüklüğüne göre gerekli teminatın hesapta mevcut olduğu ve fiyat hareketlerinin (örn. piyasa fiyatındaki düşüş) davalının kontrolü dışında gerçekleştiği durumlarda ihlal edilmiş sayılmaz; elektronik platform üzerinden verilen müşteri emirlerine aykırı hareket etme yetkisi olmayan aracı kuruma bu…
Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleriteminat tamamlamaters işlem ile tasfiyesebepsiz zenginleşme (TBK 78)Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleri Risk Bildirim Formukusursuz sorumluluksermaye piyasası
-
Kredi sözleşmesi kefaletinde itirazın iptali ve gayrinakdi alacak vekalet ücreti
2020/131 E. 2022/1378 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Genel kredi sözleşmesine dayalı itirazın iptali davasında, kat ihtarının süresinde tebliğ edildiği ve sözleşmede banka kayıtlarının delil sayılacağı kararlaştırıldığı hallerde hesabın kat edilmediği yönündeki itirazlar yerinde görülmez. Teminat mektubu ilk yazılı talep üzerine ödenecek şekilde düzenlenmişse bankanın sorumluluğu doğmaz. Fiilen uygulanan faiz oranı ispatlanamadığında sözleşmedeki akdi faiz oranı ve temerrüt faiz oranı (iki kat) esas alınır; ancak KMH ve kredi kartı hesaplarından kaynaklanan alacaklarda TCMB tebliği ile belirlenen azami…
itirazın iptalimüteselsil kefaletgenel kredi sözleşmesihesabın kat edilmesitemerrüt faizidelil sözleşmesi
-
Eski tarihli banka hisse senedinin güncel değerinin tespiti talebi
2020/502 E. 2022/1386 K. ·
Tespitistinaf başvurusunun esastan reddi
Hisse senedinin itibari değeri, doğduğu tarihte sabitlenir ve şirket değeri değişmedikçe değişmez; bu nedenle eski tarihli hisse senetlerinin güncel değerinin enflasyon, altın, döviz veya asgari ücret gibi ekonomik göstergelere endekslenerek yeniden tespiti talep edilemez. Sermaye artırımlarında rüçhan hakkını kullanmayan hissedarın payının nominal değeri değişmez. Kamu bankalarının hisselerinin YTL'ye intibakı 5615 sayılı Kanun'un ilgili geçici hükmüyle özel olarak düzenlenmiş olup, bu düzenlemeye uygun yapılan intibak işlemi sonrası oluşan güncel…
hisse senedi itibari değerirüçhan hakkıbedelli sermaye artırımıYTL intibakıkaydileştirmedeğer tespiti
-
Ticari kredi sözleşmesinde görev, faiz ve genel işlem koşulu denetimi
2020/199 E. 2022/1376 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Genel nakdi/gayrinakdi kredi sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, sözleşme ticari nitelikte ise dava ticari dava sayılır ve asliye ticaret mahkemeleri görevlidir. KMH hesaplarında uygulanan akdi ve gecikme faiz oranları, TCMB'nin ilgili tebliği ile belirlenen azami sınırlar dahilinde ise fahiş sayılmaz. 6098 sayılı TBK'nın yürürlüğe girmesinden önce akdedilen sözleşmeler, TBK'da düzenlenen genel işlem koşulları denetimine tabi tutulamaz; çünkü bu denetim 818 sayılı BK döneminde mevcut değildi.
ticari davagörevli mahkemekredili mevduat hesabı (KMH)temerrüt faizigenel işlem koşuluTCMB tebliği
-
Kısmi ödemelerin mahsubu ve hukuki yarar yokluğunda kötüniyet tazminatı şartları
2020/500 E. 2022/1384 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İtirazın iptali davasında, takip tarihi ile dava tarihi arasında borçlu tarafça yapılan kısmi ödemelerin TBK 100 uyarınca öncelikle faizden mahsup edilerek hesaplanması gerekir; bu hesaplamaya göre dava değerini aşan kısım esastan, takip anındaki alacaktan fazla talep edilen kısım ise hukuki yarar yokluğundan reddedilir. Ancak hukuki yarar yokluğundan reddedilen kısım nedeniyle davalı yararına kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi için, davalı tarafça bu yönde bir talebin bulunması ve alacaklının kötüniyetli olarak takip başlattığının kanıtlanması…
itirazın iptaligenel kredi sözleşmesimüteselsil kefalethukuki yararkısmi ödemenin mahsubu (TBK 100)kötüniyet tazminatı
-
Kredi sözleşmesinde blokeli hesaptan mahsup için zararın ispatı gerekir
2020/46 E. 2022/1385 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Kredi sözleşmesinde bankanın zorunlu belgelerin eksikliği veya kendi zararını gerekçe göstererek blokeli hesaptan mahsup yapabilmesi için, hem belgelerin fiilen eksik olduğunu hem de zararın miktarını ve nedenini somut delillerle (hesap ekstresi, bildirim vb.) ispat etmesi gerekir; bu ispat yükü yerine getirilmediği takdirde yapılan mahsup haksız olup, karşı tarafın itirazın iptali talebi kabul edilir.
itirazın iptaliblokeli hesapispat yükükredi sözleşmesiicra inkar tazminatı
-
Kefaletten dönme ihtarı sonrası taraf teşkili ve delil eksikliği nedeniyle kaldırma
2020/10 E. 2022/1308 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Kefalet sözleşmesinin geçerliliği, sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte olan kanuna (818 sayılı BK veya TBK) göre değerlendirilir; TBK yürürlüğe girmeden önce imzalanan sözleşmeler genel işlem koşulu denetimine tabi tutulamaz. Kefaletten dönme bildiriminin (ihtarnamenin) etkisi, ihtar tebliğ tarihi itibariyle mevcut olan borç kalemleri ile sınırlıdır; ihtar sonrası oluşan alacaklar için kefaletten dönme koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. Dayanılan sözleşmenin eksik ibraz edilmesi halinde mahkemece HMK 220 uyarınca ilgili tarafa kesin süre…
İtirazın iptaliMüteselsil kefalet818 sayılı BK / TBK geçiş hükümleriGenel işlem koşulu denetimiKefaletten dönmeİspat yükü
-
Tahkim davası açıldıktan sonra ihtiyati tedbire itirazda mahkeme görevsizdir
2022/1636 E. 2022/1310 K. ·
İhtiyati tedbirkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Milletlerarası Tahkim Kanunu kapsamında tahkim şartına dayanılarak esas hakkında dava (tahkim davası) açıldıktan sonra, verilmiş olan ihtiyati tedbir kararına yönelik itirazın incelenmesi görevi, HMK 394/2 uyarınca esas hakkındaki davaya bakan mercie (hakeme/tahkim merciine) aittir; bu durumda ihtiyati tedbir kararını veren mahkeme, itirazı incelemeye görevsiz hale gelir ve dosyanın itirazın karara bağlanması için ilgili tahkim merciine gönderilmesi gerekir.
ihtiyati tedbirihtiyati tedbire itirazteminat mektubunun paraya çevrilmesinin önlenmesitahkim şartıMilletlerarası Tahkim Kanunuesas hakkında dava
-
VİOP teminat açığı alacağında tüketici işlemi niteliği araştırılmadan görevsizlik kararı verilemez
2022/1429 E. 2022/1302 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir sözleşmenin/işlemin 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici işlemi sayılabilmesi için taraflardan birinin tüketici sıfatına haiz olması gerekir; kaldıraçlı işlemler (VİOP, Foreks) niteliği itibariyle bankacılık sözleşmesi benzeri sayılsa da, işlemin tüketici işlemi olup olmadığı yalnızca sözleşme metnine bakılarak değil, işlem boyutları ve tarafın şahsi birikimini değerlendirmek amacıyla hareket edip etmediği araştırılarak belirlenmelidir; bu araştırma yapılmadan (işlem emirleri getirtilip hacim ve tutarları incelenmeden) doğrudan görevsizlik kararı…
tüketici işlemitürev araçların alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesiVİOP (vadeli işlem ve opsiyon piyasası)teminat tamamlamagörevitirazın iptalisermaye piyasası
-
Terditli davada hak düşürücü süre geçen itirazın iptali reddedilip alacak davası incelenir
2022/1088 E. 2022/1292 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İtirazın iptali ve alacak davası terditli olarak açılabilir; itirazın iptali talebi hak düşürücü süre nedeniyle reddedilirse mahkeme ikincil alacak talebini esastan incelemek zorundadır. Genel kredi sözleşmesine bağlı kefaletlerde eş rızası şartına ilişkin sonradan yapılan kanun değişikliği (TBK 584/3), yürürlük tarihinden önce akdedilen sözleşmelere geriye etkili uygulanamaz; ancak dosyaya sunulan eş muvafakat belgeleri mevcutsa kefalet şeklen geçerli kabul edilir. Genel işlem koşulu denetimi, sözleşmenin akdedildiği tarihte yürürlükte olan kanuna göre…
terditli davaitirazın iptalihak düşürücü süremüteselsil kefaleteş rızasıgenel işlem koşulları