Kredi sözleşmesinde blokeli hesaptan mahsup için zararın ispatı gerekir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/46 E. 2022/1385 K. · · İlk derece: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Kredi Sözleşmesinden Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Kredi sözleşmesinde bankanın zorunlu belgelerin eksikliği veya kendi zararını gerekçe göstererek blokeli hesaptan mahsup yapabilmesi için, hem belgelerin fiilen eksik olduğunu hem de zararın miktarını ve nedenini somut delillerle (hesap ekstresi, bildirim vb.) ispat etmesi gerekir; bu ispat yükü yerine getirilmediği takdirde yapılan mahsup haksız olup, karşı tarafın itirazın iptali talebi kabul edilir.
Ele alınan sorunlar
Bankanın blokeli hesaptan mahsup yaparak zararını tahsil etmesinin geçerliliği → ret
İddia: Davalı vekili, davacının krediye ilişkin belgeleri (maaş bordrosu) eksik gönderdiğini, usule aykırı kredi kullandırılması nedeniyle bankanın zarara uğradığını ve bu zararın davacı hesabından mahsup edilmesinin sözleşmeye uygun olduğunu, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Gerekçe: Sözleşmenin 11. maddesinde müşteri gelir belgesi/maaş bordrosunun alınması zorunlu belgeler arasında sayılmış, 12. maddesinde ise bu belgelerin eksik veya usulüne uygun olmaması ya da imza inkarı gibi durumlarda bankanın alacağını blokeli hesaptan tahsil edebileceği düzenlenmiştir. Davalı banka, davacının kredi kullandırdığı iki müşteriden maaş bordrosu almadığını ve bu müşterilerin kredi borcunu ödememesi nedeniyle zarara uğradığını ileri sürmüş ise de, davacı tarafından söz konusu satışlara ilişkin faturalar ile müşteriye ait vergi dairesinden alınmış gelir belgesinin sunulduğu anlaşılmıştır. Davalı banka, sunulan belgelerin yetersiz olduğuna ilişkin herhangi bir bildirimde bulunmamıştır. Ayrıca davalı, zarara neden olduğunu iddia ettiği hesaplara ilişkin ekstreleri dosyaya sunmamış, hangi müşterilerin ödenmeyen kredi taksitlerinin zarara sebep olduğunu somut delille ispat edememiştir. Zarar iddiasını ispatlayamayan ve eksik evrak alındığını kanıtlayamayan davalının, bu nedenle davacının sorumluluğuna gidilemez.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Bankanın sözleşmesel mahsup/blokeli hesaptan tahsil yetkisini kullanabilmesi için zararın ve eksik belge iddiasının somut delillerle ispatlanması gerektiğine dair değerlendirme, benzer kredi sözleşmelerinden kaynaklanan itirazın iptali davaları için emsal niteliğindedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ blokeli hesap↗ ispat yükü↗ kredi sözleşmesi↗ icra inkar tazminatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/46
KARAR NO 2022/1385
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 12/07/2019
NUMARASI 2018/541 Esas - 2019/575 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Kredi Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/10/2022
Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında düzenlenen "Hızlı Finansman Online Sistemi Üzerinden Kredilendirme Sözleşmesinin" 12.maddesinde; "banka tarafından alınması zorunlu kılınan belgelerin bankaya ulaşmasına dek kredinin firmanın hesabında banka lehine rehinli ve blokeli olarak tutulur, blokenin, zorunlu belgelerin eksiksiz olarak ulaştığında veya müşterinin kredi borcu kalmaması halinde kaldırıbileceği; belgelerin eksik olması, usulüne uygun olmaması, imzanın inkar edilmesi vb.hallerde banka alacağını blokeli hesaptan tahsil edecektir." denildiğini,sözleşmenin 11.Maddesinde; bankanın" kesin onay verdiği kredinin kullandırılması için müşteriden alınacak belgeler ile sözleşme ve ödeme planına müşterinin ıslak imzasını alacaktır, denildiğini, müvekkili tarafından evrakların eksiksiz olarak bankaya sunulduğunu, kesin onay verildikten sonra 06.01.2015 tarihinde 4.500-TL ve 4.760-TL nin banka tarafından bloke edilerek 14.05.2015 tarihinde 9.260.-TL olarak geri çekildiğini ve ödenmediğini, müvekkilinin mal satışını bankanın kesin onayına göre yaptığını ancak alacağını tahsil edemediğini, davalı aleyhine başlatılan takibe davalının haksız yere itiraz ettiğini, itirazın iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili,sözleşmede davacı tarafından müşterilere ait maaş bordrosu alınacağı karararlaştırılmasına rağmen alınmadığını, maaş bordrosu davacı şirketin kredi kullandırırken temini gereken belge olup, belgelerin eksik temini nedeniyle sorumluluğun davacıda olacağını, davacının kredi kullandırdığı iki müşterinin kredi taksitlerini ödemediğini, yasal takibe intikal ettiğini, davacının kusuru nedeniyle müvekkili bankanın uğradığı zararın davacı hesabından tahsil edildiğini,davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece,borcun taraflar arasında imzalanan sözleşme ile sistem üzerinden kullandırılan kredilerden kaynaklandığı, davacı tarafından iki adet fatura ile satış yapılan müşteriye ait Vergi Dairesine ait müşteri gelir belgesi sunulduğu,satıcının bankadaki hesabından 06/01/2015 tarihinde 4.500-TL ve 13/01/2015 tarihinde 4.760-TL tutarında bloke konulduğu, 14/05/2015 tarihinde de 9.260-TL'nın "kredi kapatma" açıklamasıyla geri çekildiği, davalının onayından sonra müşteriyi şüpheli görüp parayı geri çekmesinin sözleşmenin 11. Maddesi geriği sunulan müşteri gelir belgeleri de nazara alınarak yerinde olmadığı,davacının 9.260-TL asıl alacak ve 2.317,54- TL işlemiş faiz talebinin yerinde olduğu gerekçesiyle itirazın iptaline,alacağın likit olması nedeniyle davacı lehine %20 nispetinde hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili, davacının krediye ilişkin belgeleri eksik göndermiş olup, usule aykırı kredi kullandırılması nedeniyle davacı hesabında mahsup yapıldığını, maaş bordrosu davacı şirketin kredi kullandırırken temin etmesi gereken belge olup, belgelerin eksik temini nedeniyle sorumluluğun davacıya ait olduğunu,davacının kredi kullandırdığı iki müşterinin kredi taksitlerini ödemediği, yasal takibe intikal ettirildiği, davacının kusuru nedeniyle müvekkil bankanın zarara uğradığından zararın davacı hesabından tahsil edildiğini,kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Taraflar arasında imzalanan sözleşme ile davacının müşterilerine mal alımı hususunda kredi verileceği kararlaştırılmış bu kapsamda müşterilerden alınacak belgeler sayılmıştır.Sözleşmesinin 11. Maddesinde alınması zorunlu belgeler arasında müşteri gelir belgesi / maaş bordrosu da sayılmıştır. Sözleşmenin 12.maddesinde "Banka tarafından alınması zorunlu olan belgelerin tamamının istenilen şekilde ve zamanda bankaya ulaştırılmasına kadar kredi bedeli şirket hesabında banka lehine rehinli ve blokeli olarak tutulur. Belgelerin eksik olması, usulüne uygun alınmamış olması, imza inkarı bulunması vb durumlar nedeniyle banka alacağının ödenmemesi durumunda şirkete ait rehinli ve blokeli hesaptan tahsil edebilecektir." denilmiştir.
Davalı banka vekili, davacının kredi kullandırdığı 2 müşteriden dolayı maaş bordrolarını ibraz etmediği,kredi borçlarını ödeyemeyen iki müşteri hakkında takip yapıldığı, bankanın 15.000-TL zarara uğradığı, eksik belge alınması nedeniyle zararın davacı hesabından tahsil edildiği beyan edilmiş ise de davacı tarafından 06/01/2015 tarihli 4.500-TL ve 13/01/2015 tarihli 4.728-TL bedelli iki adet satış faturasına ilişkin olarak mal satışı yapılan müşteriye ait Etimesgut Vergi Dairesine ait müşteri gelir belgesinin alındığı anlaşılmaktadır. Davalı banka sunulan belgelerin yetersizliğine dair bir bildirimde de bulunmamıştır.Davacı tarafından kredi kullandırılan iki müşteriden dolayı zarara uğradığı iddia edilmiş ise de hesap kapatma bildiriminde yazılı ...
ve ... numaralı hesap ekstreleri dosyaya sunulmadığı gibi hangi müşterilerin ödenmeyen kredi taksitlerinin zarara neden olduğu hususunda da somut delil ibraz edilmemesine göre davalı vekilinin zarar iddialarını ispat edemediği ,müşterinin kredi borcunu aksatması nedeniyle eksik evrak aldığı ispatlanamayan davacının sorumluluğuna gidilemeyeceği belirlenmiştir.Açıklanan nedenlerle davanın kabulüne yönelik hükümde isabetsizlik olmadığından istinaf sebepleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 790,86-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 198-TL harcın mahsubu ile bakiye 592,86-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından sarf edilen giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 23,50-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/10/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/153834 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi