Madde 556 — II - İflas hâlinde
(1) Zarara uğrayan şirketin iflası hâlinde, tazminatın şirkete ödenmesini isteme hakkını şirket alacaklıları da haizdir. Ancak, pay sahiplerinin ve şirket alacaklılarının istemleri önce iflas idaresince ileri sürülür.
(2) İflas idaresi birinci fıkrada öngörülen davayı açmadığı takdirde, her pay sahibi veya şirket alacaklısı mezkûr davayı ikame edebilir. Elde edilen hasıla, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre, önce dava açan alacaklıların alacaklarının ödenmesine tahsis olunur; bakiye, sermaye payları oranında davacı pay sahiplerine ödenir; artan iflas masasına verilir.
(3) Şirketin istemlerinin devrine ilişkin İcra ve İflas Kanununun 245 inci maddesi hükmü saklıdır.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Birinci fıkra: Şirketin iflâsı halinde de doğrudan zarara uğrayan kişi olarak tazminat davasının esas davacısının şirket olduğu gerçeği değişmez. Bu anlayışın doğal sonucu olarak, iflâs eden bir şirkette tazminat davasının davacısı iflâs idaresi olabilir. Birinci fıkra, ilk cümlesinde gerçi alacaklıya şirketin iflâsında dava hakkı tanımıştır. Ancak bu hakkın önce iflâs idaresinde olduğu belirtilmiştir.
İkinci fıkra: İkinci fıkradaki kurallar yenidir. Birinci kural uyarınca, iflâs idaresinin birinci fıkradaki davayı açmaması halinde, her paysahibi ve şirket alacaklısı bu davayı ikame edebilir. Hükümdeki "veya" dava hakkını haiz olanlar arasında bir sıra koymaz. Hükmün diğer yeniliği davadan elde edilen hasılanın öncelikle davayı açanlara tahsis edilmesidir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.309 kismen — Hukuki sorumluluk (kurucu/YK/denetçi)
Şirketin 305, 306, 307 ve 308 inci maddelerde yazılı fiillerle ızrar edilmesi halinde, bundan, dolayısiyle zarar gören pay sahipleri ve şirket alacaklılarının dava hakları vardır. Ancak, hükmolunacak tazminat şirkete verilir. Şirketin iflası halinde pay sahiplerinin ve şirket alacaklılarının haiz oldukları haklar iflas idaresine ait olur. Bu hususta İcra ve İflas Kanununun 245 inci maddesi hükmü caridir. Mesul olan kimselerin cümlesi aleyhinde şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde dava açılabilir. Mesul olan kimselere karşı tazminat istemek hakkı davacının zararı ve mesul olan kimseyi öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde zararı doğuran fiilin vukuu tarihinden itibaren beş yıl geçmekle müruruzamana uğrar. Şu kadar ki; bu fiil cezayı müstelzim olup Ceza Kanununa göre müddeti daha uzun müruruzamana tabi bulunuyorsa tazminat davasına da o müruruzaman tatbik olunur.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Zarara uğrayan şirketin iflası hâlinde açılacak tazminat davası bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- İflas hâlinde tazminat davasını yalnızca iflas idaresi açabilir; pay sahibi veya alacaklı hiçbir hâlde dava açamaz.
- İflasta alacaklıların istemi, iflas idaresinden bağımsız olarak ilk elden ve her zaman ileri sürülür; iflas idaresinin bir önceliği yoktur.
- İflas idaresi davayı açmazsa elde edilen hasıla, önce davacı pay sahiplerine payları oranında dağıtılır; alacaklılara ancak artan kalırsa ödenir.
- İflasta tazminatın şirkete ödenmesini isteme hakkı alacaklılara da tanınır; istemler önce iflas idaresince ileri sürülür; idare dava açmazsa her pay sahibi veya alacaklı davayı ikame edebilir ve elde edilen hasıla önce dava açan alacaklılara, bakiye davacı pay sahiplerine, artan iflas masasına tahsis olunur.
- Alacaklıların dava hakkı yalnızca şirket iflas etmeden önce doğar; iflastan sonra bu hak düşer.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D
m.556 uyarınca, zarara uğrayan şirketin iflası hâlinde tazminatın şirkete ödenmesini isteme hakkı şirket alacaklılarına da tanınır; ancak pay sahiplerinin ve alacaklıların istemleri önce iflas idaresince ileri sürülür (m.556/1). İflas idaresi davayı açmazsa her pay sahibi veya alacaklı davayı ikame edebilir; elde edilen hasıla İİK hükümlerine göre önce dava açan alacaklıların alacaklarına, bakiye sermaye payları oranında davacı pay sahiplerine, artan ise iflas masasına tahsis olunur (m.556/2) (D doğru). Dava hakkı yalnızca iflas idaresine özgü değildir (A yanlış); iflas idaresinin önceliği vardır (B yanlış); hasıla sırasında önce alacaklılar gelir (C yanlış) ve alacaklıların dava hakkı tam da iflas hâlinde doğar (E yanlış).
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-556 — erişim: 20.07.2026