Organik bağ ve tüzel kişilik perdesinin aralanması ile navlun alacağı davası

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/2247

KARAR NO 2024/1023

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 13/10/2021

NUMARASI 2020/137 Esas - 2021/404 Karar

DAVA

Alacak

İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/07/2024

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalı ....A.Ş ile müvekkili şirketin, 33 konteynerin Çin’den Bursa’ya denizyolu ile taşınması konusunda anlaştığını, alıcının Bursa’da mukim dava dışı ... Tic. A.Ş. olduğunu, davalı ... A.Ş.’nin talimatı ile konişmento ve navlun faturalarının müvekkili şirket tarafından İsviçre’de mukim şirket ... adına düzenlendiğini, ... adına Türkiye'deki işlerinin acente sıfatıyla ... A.Ş. tarafından yürütüldüğünü, ... A.Şnin müvekkiline ilk taşıma işini Mart 2019 tarihinde yaptırıldığını, bu aşamaya kadar ... A.Ş. yetkililerinin kendilerinin ... şirketinin vekili, Türkiye’deki temsilcisi vb. olduklarını hiçbir şekilde beyan etmediklerini, müvekkili şirket tarafından verilen navlun teklifleri ...

A.Ş. tarafından kabul edildiğinden taşıma anlaşmasının müvekkili ile davalı ... A.Ş. arasında doğduğunu, bu nedenle ... A.Ş'nin davalı olduğunu, ancak buna rağmen konşimentoda gönderici olarak ... gözüktüğünü, ... A.Ş'nin mal tedarikçisi/gönderici olarak konişmentolarda gözükmediğini, taşıma sürecinin ... A.Ş yetkilileri ...,... tarafından yönetildiğini, ... A.Ş. tarafından konişmentoda gönderici olarak ...’nın belirtilmesi gerektiği talimatı verilmesine rağmen taşıma sürecinin hiçbir aşamasında ... ile iletişime geçilmediğini, tüm konşimentoların ... A.Ş yetkililerine teslim edildiğini, ... A.Ş.’nin ticari ilişkilerde ödeme ve ticari sorumluluktan kurtulmak amacıyla ...’yı bu şekilde ticari ilişkilerinde kullandığının öğrenilmesi üzerine ...'nın araştırıldığını ve hakim ortağının ....

A.Ş aracılığı ile ... olduğunun öğrenildiğini, BWK'nın İstanbul merkezli bir şirket olup, ortaklarının ..., ..., ... ve ...AŞ olduğunu, yönetim kurulu üyelerinin ..., ... ve ... olduğunu, Nisan-Temmuz 2019 tarihleri arası gerçekleştirilen taşımalar kapsamında müvekkili şirket tarafından navlun alacağı için toplam 18 fatura düzenlendiğini, faturalar incelendiğinde, ...A.Ş.’nin talimatı gereği bazı faturalarda alıcı olarak ... A.Ş.'nin belirtildiğini, yine faturaların tamamının ... A.Ş.’nin yetkilisi ...’ün talimatı ile ... adına düzenlendiğini, navlun alacağı faturalarına itiraz edilmediğini, ancak faturaların davalı yanca ödenmediğini, davalıların navlun alacaklarını ödememesinin haricinde son taşımalarda akreditifleri tahsil ederek müvekkili şirketi dolandırdığını ve çok yüklü miktardaki davalarla yüz yüze bıraktıklarını, davalı şirketler ve şirket ortağı olan diğer davalıların, müvekkili şirkete yaptırdığı taşımalara ilişkin navlun bedellerini ödemediklerini, dürüstlük kuralına aykırı davranışlarda bulunduklarını, başka şirketler kurduklarını, müvekkili şirket alacağını mükerrer defalar talep ettiğini, ancak davalılara ulaşamadığını belirterek şimdilik 56.350-USD’nin ödeme tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işletilecek faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili; zorunlu dava şartı olarak davacı tarafın arabuluculuğa başvurduğunu, işbu başvuruda ise müvekkili ... doğrudan ve ... izafeten olarak muhatap gösterdiğini, ancak hiçbir şekilde diğer davalı müvekkilleri bu arabuluculuk görüşmesine taraf olmadığını ve onları temsilen herhangi bir kişi de görüşmeye katılmadığını, müvekkilleri ..., ... ve ... adına açılan bu davanın reddi gerektiğini, davaya konu alım-satım sözleşmesinin tarafının ... firması olduğunu, müvekkili şirket ...'ın ise diğer dava dışı ... firmasının Türkiye tekstil temsilcisi olup husumet konusu malların alım-satımına aracılık ettiğini, dolayısıyla müvekkili şirket ...'ın huzurdaki davanın muhatabı olmadığını, tarafların arasında bunun ötesinde herhangi bir ilişki bulunmadığını, müvekkili ...

ve ... arasında 18.01.2000 tarihinde imzalanan acentelik sözleşmesi ile müvekkil ...'ın acente olarak hizmet verdiğini, husumet konusu alım-satıma ilişkin müvekkili ...'ın acentelik hizmeti vermiş olup, üzerine düşen tüm sorumluluğu eksiksiz ifa ettiğini, acentenin sorumluluğunun aynen bir vekilin sorumluluğu gibi olduğundan şirket borçlarından dolayı şahsi sorumluluğu doğmayacağını, huzurdaki husumetin muhatabı müvekkili şirket ... değil de ... olduğunu, müvekkili ...'ın bir çok yabancı şirketin alım-satım işlerine aracılık ettiğini, dolayısıyla her aracılık ettiği işlem nedeniyle bizzat muhatap tutulmasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı tarafın taşıma anlaşmasının tarafının acente olan müvekkili şirket olduğunu iddia ettiğini, ancak e-posta yazışmalarında davacının husumet konusu taşıma işine dair navlun bedelleri ve sair hususlarda ...

verdiği talimatlara göre hareket ettiğinin görüleceğini, davacı tarafın anılı taşıma işinden kaynaklı tüm faturalarını ... adına düzenlemiş olup, bu hususun beyanlarını doğrulamaya yeteceğini, davacı tarafın organik bağa ilişkin beyanlarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, ... hisse senetlerinin kimin elinde olduğu bilinmediğinden ...'nın hakim ortağının ... olduğunun iddia edilemeyeceğini, müvekkili şirketin acente olarak tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; İTO kayıtlarında ... A.Ş. ve ... AŞ'nin iş konusunun "tekstil ürünleri ithalat ve ihracatı" olduğu, ... A.Ş. ile ... A.Ş.'nin yönetim kurulunun başkanının ... olduğu, ... ile beraber ... ve ...'ün yönetim kurulunda yer aldıkları, ... A.Ş.'nin ortaklarının ..., ..., ... ve ...'ün olduğu ve bu kişilerin aynı şekilde ... A.Ş.'nin de pay sahipleri olduğu, ... A.Ş. ile ... A.Ş.'nin aynı adreste faaliyet gösterdiği, dolayısıyla, ... A.Ş. ile BWK'nın faaliyet konuları, şirket merkezlerinin, pay sahiplerinin, yönetim kurulu üyelerinin aynı olduğu, ... A.Ş.'nin ... %49'luk hisselerinin sahibi olduğu, %49'Iuk hisselere karşılık, 1.400 hisse senedinin tek hissedar olan ...'e verildiği, ...'nın bir anonim şirket olarak kurulduğu, faaliyet konusu olarak "tekstil ürünleri ithalat ve ihracatı" olarak belirlendiği, ...

A.Ş. ile ... arasındaki bağlantının, ... A.Ş.'nin ... paylarının %49'unun sahibi olmasından kaynaklandığı, ... AŞ ile ... arasında bir ticari ilişki bulunuğu, ... A.Ş. tarafından faturaların ... adına düzenlendiği, bu bakımdan ... A.Ş. ve ...in birbirlerinden bağımsız şirketler olmadığı, bu şirketler arasında organik bağ olduğu, ... A.Ş. yetkilileri tarafından gönderilen e-postalarda işlemlerin ... adına yapılması talebi üzerine davacı şirket tarafından faturaların ... adına düzenlendiği, yine konşimentolarda ... A.Ş.'nin talebi doğrultusunda gönderici olarak ... gösterildiği, bu iki şirket arasında yoğun bir ilişki bulunduğu, iki şirketin dışardan tek bir şirket gibi göründüğünü, nitekim....

A.Ş.'nin pay sahibi ve yetkilisi ...'ün, ... A.Ş. üzerinden, ... pay sahipliği/ hâkimiyet durumunun da bunu doğruladığı, bu hususlar karşısında davalı ... A.Ş. ile ... için tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisinin uygulanmasının mümkün olduğu, davalı ... A.Ş., ... ile aralarında acentelik ilişkisinin olduğunu beyan ederek acentelik sözleşmesi fotokopisini delil olarak dosyaya ibraz etmiş ise de acentelik sözleşmenin ... ile ... arasındaki ilişkisinin gerçek hukuki temelini yansıtmadığı, dava konusu navlun alacağından ... A.Ş. ile ... birlikte sorumlu olduğu, taşınacak yüklere ilişkin bütün iş ve işlemlerin, yönetim kurulu üyeleri vasıtasıyla yapılmakla birlikte davacı şirket ile davalı ...

A.Ş. arasında gerçekleştiği, dolayısıyla davacı şirket ile ... A.Ş.'nin yönetim kurulu arasında bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı, TTKnın 553.maddesi ile yönetim kurulu üyelerinin alacaklılara karşı, şirkete verdikleri zarardan sorumlu olduklarının hükme bağlandığı, doğrudan zarar söz konusu olduğunda alacaklının tazminatın bizzat kendisine ödenmesini talep edebileceği, somut olayda haksız fiil niteliğindeki davranışlardan ilkinin ... adına yerine getirilmemiş taahhütlerde bulunmaları, ...'yı ayrı bağımsız bir firma olarak göstermeleri ve ... adına tahsilat yapılmasını sağlamaları olduğu, haksız fiil teşkil ettiği söylenebilecek olan diğer bir durumun davalı ... A.Ş., ..., dava dışı ... AŞ ve ...

arasında gerçekleştirilen para aktarmaları olduğu, dava dışı ... A.Ş.'nin malvarlığının içeriğinin bu şekilde ..., ... A.Ş. ve ... aktarıldığı, bunların kanun tarafından yönetim kuruluna tanınan devredilmez görev ve yetkilerin ağır bir şekilde ihlali anlamına geldiği, davalı ... A.Ş.'de yönetim kurulu üyesi olmanın beraberinde getireceği yükümlülüklerin yerine getirilmemesi suretiyle yurt dışı menşeli ...'den bir talepte bulunmasının zorluğu veya imkânsızlığı göz önünde bulundurularak bundan yararlanıldığı, üçüncü kişilerle yapılan işlemlerde ortaklık ile pay sahiplerinin özdeş olarak gösterildiği, davalı yönetim kurulu üyeleri tarafından ... A.Ş. adına yapılan iş ve işlemlerin ... adına yapılması talep edilerek, ...

AŞ'nin pay sahiplerine müracaat edilmesinin önüne geçilmeye çalışıldığı, bu davranışların dürüstlük kuralına uygun olmayan girişimler olması nedeniyle haksız fiil sorumluluğu için gerekli olan tüm unsurların gerçekleştiği, dolayısıyla ... A.Ş. İle ... arasında tüzel kişilik perdesinin aralanmasını gerektirecek bir bağın mevcut olduğu, bu çerçevede bu şirketlerin davacının navlun alacağından sorumlu tutulabileceği, diğer yandan dava konusu navlun alacağından dolayı diğer davalıların haksız fiil hükümleri uyarınca sorumlulukları doğduğu, bunun yanı sıra ... A.Ş. ile bu davalılar arasındaki ilişkiler bakımından da tüzel kişilik perdesinin aralanması mümkün olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 56.350-USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince işleyecek dolar faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili; ... firmasının hisselerinin hamiline yazılı olması nedeniyle şirketin ortaklarının kim olduğunun tespitinin mümkün olmadığını, şu an itibariyle ... şirketinin bu firmanın hissedarı olduğunun söylenemeyeceğini, dava dışı ... şirketi ile ... arasında organik bağ bulunmadığını, ... şirketinin yabancı ortaklar tarafından 12/10/2001 tarihinde kurulduğunu, 16/05/2011 tarihinde bu şirketin hisselerinin müvekkilleri tarafından alındığını, davacının iddia ettiğinin aksine bu şirketler arasında organik bağ bulunmadığını, ... ile ... arasında faaliyet alanları, adresleri ve çalışanlarının tamamen farklı olduğunu, aksinin kabulü halinde bir çok şirketin farklı sektörde yatırım yapması halinde organik bağ tehlikesi ile karşı karşıya kalacağını, bu durumun hukuk kuralları çerçevesinde izah edilmesinin mümkün olmadığını, ...

ile ... arasındaki ilişkinin de yanlış değerlendirildiğini, aralarında acentelik ilişkisi bulunduğunu, müvekkili şirketin ... firmasının Türkiye tekstil temsilcisi olduğunu, bu hususta 18/01/2000 tarihli acentelik sözleşmesinin ibraz edildiğini, müvekkili şirketin acentelik hizmeti verdiğini, acentenin vekil gibi sorumlu olması nedeniyle şirket borçlarından sorumlu tutulamayacağını, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunu düzenleyen bilirkişiler tarafından hazırlanan başka bir raporda ... ile ... arasında organik bağ bulunmadığının tespit edildiğini, müvekkili ... ... ile ... firması arasındaki alım satım ilişkisinde aracılık yaptığını, malların bir kısımının davacı tarafından, diğer kısmının ise ...

tarafından taşındığını, İstanbul 17. ATM'nin 2020/168 esas sayılı dosyasında ... tarafından ...'ya açılan davada organik bağın bulunmadığına dair görüş bildirildiğini,müvekkilleri ..., ... ve ...'ün şahsi sorumluluğuna gidilmesinin şartlarının oluşmadığını, olayın haksız fiil olarak nitelendirilemeyeceğini, işin % 80'lik kısmının tamamlandığını, müvekkillerinin haksız menfaat elde etme kasıtlarının olması halinde hiç bir teslimin yapılmayacağını, savcılık soruşturması sonucunda da takipsizlik kararı verildiğini, birbirleri ile ticari ilişki içerisinde bulunan şirketlerin aralarında para transferi yapmasının doğal olduğunu, sebepsiz bir transfer yapılmadığını, ... ile ... arasındaki ticari alım satımın farklı manaya çekilmesinin dayanaksız olduğunu, müvekkillerinden ...'e kesilen faturaların faiz faturası olduğunu, nedensiz bir durum söz konusu olmadığını, müvekkili ...

firması üzerinde kayıtlı taşınmazlar bulunduğunu, ticaret hayatında aktif olarak yer aldığını, ... şirketi adına kayıtlı fabrika bulunduğunu, bu firmaların göstermelik firmalar olmadığını, ... firmasının yıllarca tekstil sektöründe faaliyet gösterdiğini, bu şirkete ulaşılamama gibi bir durum söz konusu olmadığını, haksız fiil şartlarının gerçekleşmediğini, ... firmasının 20 yıldır İsviçre'de faaliyet gösterdiğini ve denetim altında olduğunu, şirketin sermayesinin ödendiğini, sermaye yetersizliğinden bahsedilemeyeceğini, ...'nın hisselerinin hamile yazılı olduğunu, ...'ün şirketin hakim ortağı olmadığını, ortaklar ile şirket arasındaki malvarlığının karışmasının da söz konusu olmadığını, aksinin bilirkişi raporları ile de tespit edilemediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; taşıma sözleşmesi kapsamında düzenlenen navlun faturalarından kaynaklanan alacağın tüzel kişilik perdesinin aralanması suretiyle, borçlu ile organik bağ bulunduğu iddia edilen davalılardan tahsili istemine ilişkindir.Davacı vekili; alacağın dayanağı olan taşıma sözleşmesinin ... A.Ş. ile yapıldığı, bu davalının navlun alacağından sorumlu olduğu, ancak konişmentolarda gönderici olarak gözüken ... ise posta kutusundan ibaret bir şirket olup ... A.Ş.'yi ödeme ve ticari sorumluluklardan kurtarmak amacıyla kullanıldığını, ... A.Ş. ile ... arasında organik bağ bulunduğunu, ... hâkim ortağının ... A.Ş. olduğunu, ... şirketi ile ... A.Ş.'nin aynı ortaklardan oluştuğunu, aynı kişiler tarafından yönetildiğini, davalıların navlun alacağından birlikte sorumlu olduğunu ileri sürerek alacak isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili ise müvekkili şirketin yurtdışı firması olan ... acentesi olduğunu, bu nedenle ... A.Ş.'ye asaleten husumet yöneltilemeyeceğini, diğer davalıların husumetinin bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmaktadır. Bu durumda davacı tarafça ...'nın, tüm davalıları üçüncü şahıslara karşı sorumluluktan kurtarmak için kurulduğu, işlemlerin bu firma üzerinden yapıldığı ileri sürüldüğünden ihtilafın çözümü açısından öncelikle davalılarla ilgili organik bağ ve tüzel kişilik perdesine saklanıldığı iddiasının değerlendirilmesi gerekmektedir.Öğreti ve uygulamada kabul edilen tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisi; bazı şartların varlığı halinde, tüzel kişilik ve mal ayrılığı ilkesi dikkate alınmadan mevcut tüzel kişiliğin arkasına saklanan gerçek veya tüzel kişinin borçtan sorumlu tutulmasını ifade etmektedir.

Mal varlığının bağımsızlığı ve sınırlı sorumluluk ilkelerinin istisnası olan tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisi, ancak istisnai ve sınırlı durumlarda titizlikle uygulanması gereken bir teoridir. Bu teoriye ihtiyatlı bir biçimde yaklaşılmalı, istisnai olduğundan mümkün olduğunca dar yorumlanmalı ve bu teorinin uygulanmasına ancak tüzel kişilik kavramının arkasına saklanılarak dürüstlük kuralına aykırı davranıldığı, kendisine tanınan hakkın kötüye kullanılarak üçüncü kişilerin zarara uğratıldığı, zarara yol açan tüzel kişinin sorumluluğuna hükmedebilmek için ise başka bir yasal nedene dayanılmasının mümkün olmadığı durumlarda başvurulmalıdır (Yargıtay 11 HD 23.02.2021 tarih ve 2020/2970 esas, 2021/1603 karar sayılı ilamı).Dürüstlük kuralına aykırı olarak şirket kurumunun alacaklıların zararına olacak şekilde kötüye kullanıldığı durumlarda "tüzel kişiliğin" göz ardı edilmesi hususu, mahkeme kararları ve Yargıtay uygulamaları ile ortaya çıkmış olup bu konuda özel bir kanun hükmü bulunmamaktadır.

O nedenle de bu kuruma "tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisi" denilmektedir. Yine bir şirketin borcundan başka bir şirketin ya da şirket pay sahiplerinin sorumlu tutulduğu durumlar için kullanılan diğer bir kavram ise "organik bağ" kavramıdır. İki şirket arasındaki "organik bağ"dan yola çıkılarak borçlu şirketin tüzel kişiliği göz ardı edilmekte ve ikinci şirket ya da bu şirketin pay sahibi veya yöneticisi olan gerçek kişiler borçtan sorumlu tutulmaktadır. Dolayısıyla "organik bağ" bir anlamda, "tüzel kişilik perdesinin aralanması"nın şartlarını ifade etmektedir. Organik bağın temelini TMK nın 2 madde hükmü oluşturmaktadır. Bu bağ ile bir şirketin borçlarından diğer bir şirket sorumlu tutulmaktadır.

Dolayısıyla, organik bağ ile birbirinden ayrı birer tüzel kişilik olan şirketlerin birlikte sorumlu tutulması mümkün hale gelmektedir. Organik bağın mevcudiyetinin kabulü için evvela borçlu şirketin, diğer tüzel kişiliği, alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla kullanma niyetinin varlığı aranmaktadır.İsviçre'de mukim ... firmasının sicil bilgilerinin incelenmesinde ... Tic A.Ş.'nin ... isimli firmanın % 49 hisselerinin sahibi olduğu, % 49 hisseye karşılık 1.400 hisse senedinin tek hissedar olan ...'e verildiği tespit edilmiştir. İstanbul'da sicile kayıtlı ...A.Ş.'nin ..., ..., ... ve ...A.Ş. ortaklığından teşekkül ettiği, yönetim kurulu üyelerinin ..., ... ve ... olduğu, ....A.Ş.'nin ise ..., ..., ...

ortaklığından oluştuğu, yönetim kurulu üyelerinin aynı kişiler olduğu, her iki şirketin aynı yöneticiler tarafından yönetildiği, aynı adreste faaliyet gösterdiği, faaliyet konularının aynı olduğu dosyaya sunulan ticaret sicil kayıtlarından anlaşılmaktadır. ...A.Ş. ile ...'nin arasındaki bağlantı, ... A.Ş.'nin ... %49 pay sahibi olmasından kaynaklanmaktadır. ... A.Ş. ile ... arasında ticari ilişki bulunduğu ... A.Ş. tarafından ... adına düzenlenen faturalardan tespit edilmiştir. Somut olayda da sözleşme ilişkisinin kuruluş aşamasının davalı ...A.Ş. ile yürütüldüğü halde faturalar ... adına düzenlenmiştir. Davalı ... A.Ş. acente olarak hareket ettiğini ileri sürmekte ise uyuşmazlık konusu taşıma ilişkisi bakımından buna dair bir delil ibraz etmemiştir.

Bunun yanı sıra ayrıca ... AŞ'nin pay sahiplerinin tamamı ve ... AŞ'nin kendisinin ...A.Ş.'nin pay sahibi olduğu ve ... A.Ş.'nin ... %49'luk hisselerinin sahibi olduğu tespit edilmiştir. ... AŞ yetkilileri tarafından gönderilen e-postalarda işlemlerin ... adına yapılmasının talep edildiği görülmektedir. Bu bağlamda, davacı şirket tarafından faturalar ... adına düzenlenmiştir. Yine, konşimentolar ... A.Ş.'nin talebi doğrultusunda gönderici olarak ... adına düzenlenmiştir. Bu durumda davalı ...A.Ş. ile ... arasında organik bağ bulunduğu, iki şirketin dışardan tek bir şirket görünümü sağlamakta olduğu, nitekim ... A.Ş.'nin pay sahibi ve yetkilisi ...'ün, ... A.Ş. üzerinden, ... pay sahipliği ve hâkimiyet durumunun da bunu doğruladığı anlaşıldığından bu hususlar karşısında, davalı ...

A.Ş. ile ... için tüzel kişilik perdesinin aralanarak sorumluluğuna gidilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Aynı bilirkişilerin dava dışı ... firması tarafından ...'ya açılan 2020/168 esas sayılı dava dosyasında aksi yönde görüş beyan ettikleri, bu nedenle bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağı ileri sürülmüş ise de hakim bilirkişi raporu ile bağlı olmayıp, delilleri değerlendirme görevi hakime aittir. Bahsi geçen 2020/168 esas sayılı dava dosyasında davacı ... firması, davalısı sadece ... firması olup bilirkişilerce dosyadaki mevcut delillere göre yapılan değerlendirmenin eldeki dava dosyası bakımından bağlayıcılığı bulunmamaktadır. Sözleşme ilişkisinin nisbiliği ilkesi göz önüne alındığında yönetim kurulu üyesi olan davalıların, taşıma ile ilgili iş ve işlemlerin tarafı olmadığı dikkate alındığında sözleşmesel temelde organsal sorumlulukları sözkonusu değildir.

Ancak, TTK nın 553 maddesi ile özel bir düzenleme yapılmış yönetim kurulu üyelerinin alacaklılara karşı, şirkete verdikleri zarardan sorumlu oldukları hükme bağlanmış; TTKnın 556 maddesinde alacaklılara, yönetim kurulu üyelerine karşı dava açma hakkı tanınmıştır. Söz konusu davanın açılıp görülebilmesi için oluştuğu iddia olunan zararın doğrudan ya da dolaylı zarar niteliğinde olup olmadığının tespiti gerekmektedir. Şirket alacaklısı konumunda olan üçüncü şahısların sorumluluk davası yolu ile kendileri adına istemde bulunabilmelerinin koşulu, oluştuğu ileri sürülen zararın, doğrudan zarar niteliğinde olmasıdır. Şirket yöneticilerinin, şirketin almış olduğu borcu ya da başkaca edim yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla şirketi atıl kılarak acz içine düşürmeleri hali, üçüncü kişiler yönünden doğrudan zarar niteliğindedir.

Bu kapsamda şirket alacaklıları; kurucuların, yönetim kurulu üyelerinin, yönetimle görevli diğer kişilerin, tasfiye memurlarının veya kuruluşta etkili kişilerin kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlu olarak ihmal etmeleri nedeniyle doğrudan zarara uğramaları durumunda, anılan kişileri dava edebilir ve tazminatın kendilerine ödenmesini isteyebilirler. Bu dava durumuna göre, 6098 sayılı TBK'nın 49. madde hükmündeki haksız fiilden doğan genel hükümlere veya şirketler hukukundaki özel hükümlere (TTK 553-556 maddeler) dayanabilir. Buna göre şirket alacaklılarının özellikli olarak kendilerini doğrudan zarara uğratan organ şahıslara karşı sadece hukuka aykırılığa dayanarak dava açılabileceği kuralında hiçbir değişiklik söz konusu değildir (Prof.

Dr. Hasan Pulaşlı, Şirketler Hukuku Şerhi s. 2666).Somut olayda ;davalı şirket adına ... firması adına taahhütlerde bulunulduğu ve ... bağımsız bir firma olarak gösterildiği, ... adına tahsilat yapılmasının sağlandığı, bu şekilde ortaklık menfaatine hareket edildiği gibi ortaklık alacaklılarının davalı ... A.Ş.'den alacağın tahsilini talep etmelerinin de önünün kapatıldığı, .... A.Ş. ile ..., dava dışı ... A.Ş. ve ... arasında para transferlerinin yapıldığı, ... A.Ş.'nin malvarlığının ..., ... A.Ş. ve ... aktarıldığı bilirkişi incelemesinde tespit edilmiştir. Yine, davalı yönetim kurulu üyeleri tarafından ... A.Ş. adına yapılan iş ve işlemlerin, ... adına yapılması talep edilerek, ... A.Ş.'nin pay sahiplerine müracaat edilmesinin de önüne geçilmiştir.

... A.Ş., ... A.Ş. ve ...nın ortak ve yönetimlerinin büyük ölçüde aynı kişilerden oluştuğu, bu şirketlerin aynı alanda faaliyet gösterdiği, davalı ... A.Ş.'nin ortak ve yöneticilerinin dava dışı ...A.Ş. ve davalı ... ile ortak malvarlığı anlayışıyla hareket ettiği, bu şirketler arasında herhangi bir hukuki ilişki sebebi gösterilmeden para transferlerinin yapıldığı, davalı şirketlerin faaliyetlerine devam etmesine karşın ... yurt dışı menşeli bir firma olma durumunun kullanıldığı dolayısıyla ... A.Ş. İle ... arasında tüzel kişilik perdesinin aralanmasını gerektirecek bir bağın mevcut olduğu, dava konusu navlun alacağından dolayı davalılardan ..., ... ve ...'ün de haksız fiil hükümleri uyarınca sorumluluklarının doğduğu sonucuna varıldığından mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle;

mahkemece davanın kabulüne dair kararda bir isabetsizlik bulunmadığından, davalılar vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 26.114,20-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 6.530-TL harcın mahsubu ile bakiye 19.584,2‬0-TL harcın davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan 83,50-TL istinaf yargı giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 02/07/2024